Monthly Archives: November 2016

IRAN: FURTHER INFORMATION: YOUTH ARRESTED IN HIS TEENS AT RISK OF EXECUTION: HIMAN URAMINEJAD

7ca19-amnesty-internationalURGENT ACTION: YOUTH ARRESTED IN HIS TEENS AT RISK OF EXECUTION

Himan Uraminejad has been warned by prison officials that he is at risk of execution as Iran’s Head of Judiciary has approved the implementation of his death sentence. He has been on death row since 2012 for a crime committed when he was 17 years old.

Himan Uraminejad has been warned by prison officials that he is at risk of execution as Iran’s Head of Judiciary has approved the implementation of his death sentence. He has been on death row since 2012 for a crime committed when he was 17 years old.

Amnesty International has learnt on 21 November that Himan Uraminejad, aged 22, was informed by prison officials on 6 October that the Head of Judiciary had approved the implementation of his death sentence and his family should intensify their efforts to seek a pardon from the family of the deceased because his execution could be carried out at any moment. He was sentenced to death in August 2012 after a criminal court in Kurdistan Province convicted him of murder over the fatal stabbing of a boy during a group fight. He was 17 years old at the time of the crime. In September 2014, the Supreme Court quashed his death sentence and granted him a retrial, based on new juvenile sentencing provisions in Iran’s 2013 Islamic Penal Code. In June 2015, however, he was sentenced to death again. The criminal court presiding over his retrial referred to an official medical opinion that found “no evidence of a disorder at the time of the crime that would remove criminal liability”. The court also referred to Himan Uraminejad’s statements that he had no “mental illness or history of hospitalization” and understood killing someone was “religiously forbidden” (haram). The Supreme Court upheld the death sentence in November 2015 and rejected a subsequent request for retrial.

himen-oraminejad-300x191

Himan Uraminejad was sentenced after a grossly unfair trial that relied on evidence obtained through torture. He was arrested on 22 April 2012 when he was 17 years old. He was subsequently transferred to an undisclosed detention centre where he was held for 20 days, without access to his family and lawyer. He has said that during this period, he was tortured, including by repeated beatings that left scars and bruises all over his face and body, and suspension from the ceiling by a rope tied to his feet. He has said that police also raped him with an object shaped like an egg, threatened to cut off his testicles and walked over his body with boots. Himan Uraminejad’s trial was held before an adult court, without special juvenile justice protections. The court ordered no investigation into his allegations of torture.

Please write immediately in English, Persian, Arabic, French and Spanish or your own language:

  • Urging the Iranian authorities to halt any plans to execute Himan Uraminejad, and commute his death sentence without delay;
  • Urging them to ensure that his conviction is quashed and that he is granted a fair retrial in accordance with the principles of juvenile justice, in particular ensuring that no statements obtained through torture and other ill- treatment are admitted as evidence;
  • Urging them to ensure his allegations of torture are investigated and those responsible are brought to justice;
  • Immediately establish an official moratorium on executions with a view to abolishing the death

Please send your appeals to the care of Iranian embassies in your country, listed below. If there is no Iranian embassy in your country, please mail the letter to the Permanent Mission of the Islamic Republic of Iran to the United Nations, 622 Third Avenue, 34th Floor, New York, NY 10017, United States. Please insert local diplomatic addresses below:

Name Address 1 Address 2 Address 3 Fax Fax number Email Email address Salutation Salutation

Please check with your section office if sending appeals after the above date. This is the first update of UA 72/16. Further information: https://www.amnesty.org/en/documents/mde13/3722/2016/en/

URGENT ACTION: YOUTH ARRESTED IN HIS TEENS AT RISK OF EXECUTION

ADDITIONAL INFORMATION

 The minimum age of criminal responsibility in Iran is set at nine lunar years for girls and 15 lunar years for boys. From this age, a child who is convicted of murder or crimes that fall in the category of hodud (offences that carry inalterable punishments prescribed by Shari’a law) is generally convicted and sentenced in the same way as an adult. However, since the adoption of the 2013 Islamic Penal Code, judges have been given discretion not to sentence juvenile offenders to death if they determine that juvenile offenders did not understand the nature of the crime or its consequences, or their “mental maturity” is in doubt.

The criteria for assessing “mental growth and maturity” are unclear and arbitrary. As illustrated by the case of Himan Uraminejad, judges often conflate the issue of lesser culpability of juveniles because of their lack of maturity with the diminished responsibility of people with mental illness, concluding that the juvenile offender was not “afflicted with insanity” or was “in a healthy mental state”, and therefore deserved the death penalty. Sometimes, judges focus exclusively on whether the juvenile could tell that it is wrong to kill a human being, and disregard interdisciplinary social science studies on the relationship between adolescence and crime, including neuroscientific findings on brain maturity, which have informed juvenile justice principles considering juveniles less culpable than adults due to their developmental immaturity and cognitive limitations (see Growing up on death row: The death penalty and juvenile offenders in Iran, https://www.amnesty.org/en/documents/mde13/3112/2016/en/).

As a state party to the Convention on the Rights of the Child (CRC), Iran is legally obliged to treat everyone under the age of 18 as a child. This is different from the minimum age of criminal responsibility, which is the age below which children are deemed not to have the capacity to break the law. This age varies between countries, but it must be no lower than 12 years, according to the UN Committee on the Rights of the Child. People who have broken the law who are above the minimum age of criminal responsibility, but under 18, may be considered criminally responsible, prosecuted, tried and punished. However, they should never be subjected to the death penalty or life imprisonment without the possibility of release.

The UN Committee on the Rights of the Child reviewed Iran’s implementation of the CRC in January 2016. The Committee’s Concluding Observations expressed “serious concern” that the exemption of juvenile offenders from the death penalty is “under full discretion of judges who are allowed, but not mandated to seek forensic expert opinion and that several persons have been resentenced to death following such retrials”. Beside Himan Uraminejad, Amnesty International is aware of several other cases, including Salar Shadizadi, Hamid Ahmadi and Sajad Sanjari, who have been retried, found to have sufficient “mental maturity” at the time of the crime and sentenced to death again. Amnesty International is also aware of at least 15 juvenile offenders who have been sentenced to death for the first time since the adoption of the 2013 Islamic Penal Code.

Amnesty International has recorded at least 75 executions of juvenile offenders between 2005 and 2016, including two in 2016. One of them was Hassan Afshar, who was hanged in July. Iran’s lack of transparency on its use of the death penalty means that the total number of executions of juvenile offenders could be much higher. According to a UN report issued in 2014, at least 160 juvenile offenders are now on death row. Amnesty International has been able to identify the names of 78 of these juvenile offenders. Some of them have been on death row for over a decade and are either unaware of their right to seek a retrial based on the new provisions of the 2013 Islamic Penal Code or do not have the means to retain a lawyer to seek it for them.

The Head of the Judiciary must provide a type of approval known as estizan in all cases where the death penalty has been imposed under the Islamic principle of “retribution-in-kind” (qesas) before the sentence can be implemented.

Name: Himan Uraminejad Gender m/f: m

Further information on

زنجیرە وتووێژێك لەگەڵ١٢حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان: یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان

زنجیرە وتووێژێك لەگەڵ١٢حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان

  به شى هه شتم:  یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان

iranian_kurds_united_front_08.jpg

 

سمكۆ یەزدانپەنا سكرتێری گشتی یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان

پيشه كى:

ئاماده كارى و سه رپه ره شتى وتوويژه كان: سالار حیسامی

ڕادیۆ دەنگی كوردستان لە ئەمریكا، زنجیرە وتووێژێكی لەگەڵ دوازدە حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەبارەی رەوتی گۆڕانكارییەكان لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هاوكێشە سیاسییەكانی ناوچەكەو جیهان و كاردانەوەیان لەسەر ئێران، هەروەها سەرهەڵدانەوەی خەباتی چەكداری لە رۆژهەڵاتی كوردستان و پێگەی كورد لە هەنگاونانی بەرەو سەربەخۆیی و چەند تەوەرێكی دیكە ئەنجام داوە، كە لەماڵپەڕی ڕادیۆ دەنگی كوردستان لەئەمریكا، (بەڕەچاوكردنی پێوەری بێلایەنی پیشەیی) بەپێی پیتی(ئەلف بێ)ی ناوی حيزبە بەشداربووەكان بڵاودەكرێنەوە، هەر لایەنێكیش دواتر وەڵامی پرسیارەكان بداتەوە، هەر لە ریزی ئەو زنجیرە وتووێژەدا دادەنرێ.

پێویستە خوێنەرانی بەڕێز ئاگادار بكەینەوە كە ئەم زنجیرە وتووێژە لەپێش بەڕێوەچوونی شەشەمین دیداری ئەنیستیتوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە(مێری) لەهەولێر ئەنجام دراوەو ئەو لایەنانەش كە لەو پانێلانەدا بەشدار نەبوون، لەم زنجیرە وتووێژەدا بەشدار كراون.

بێگومان ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەدۆخێکی ئاڵۆزو پڕكێشەی ئەوتۆدایە كە ئەگەری گۆڕانکاری لەئایندەی ناوچەكەدا پتربووە، ئەوەش نكۆڵی لێ ناكرێ كە ملمڵانێی ناڕەوای ئایینی و مەزهەبی بووەتە هۆی پەرەسەندنی توندڕەوەی و تیرۆریزم، بەجۆرێك كە دەرگای بۆ دەستوەردانی دەرەكی لەئاستی وڵاتانی ناوچەیی و زلهێزانی جیهاندا كردووەتەوە، كوردیش لەو گۆڕانكارییانەدا پشكی شێری بەردەكەوێ. بۆیە بەلەبەرچاوگرتنی هەوڵدان بۆ یەكڕیزی لەپێناوی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی، تەوەری سەرەكیی وتووێژەكانمان لەبارەی زەروورەتی پێكهێنانی بiranian_kurds_12organizations.jpgەرە، یان هێزێكی هاوبەش و هەماهەنگیكار بووە بۆ ڕۆژهەڵاتی كوردستان و هەوڵدراوە كۆسپەكانی بەردەم ئەو هەنگاوە پێویستە تاوتوێ بكرێ. لەوانەشە زۆر كەس گەورەیی و مێژووی ڕابردووی خەبات و قوربانیدانی لایەنەكان بەلایانەوە پێوەر بێ، ئێمەش وەك چاودێر و میدیاكار، شرۆڤەی تایبەت و بابەتییانەمان بۆ قورسایی هەر لایەنێك هەیە، بەڵام ئەركی پیشەیی ناچارمان دەكا، هیچ لایەن و حزبێ نادیدە نەگرین، ئەوەشی وا دوابڕیاردەرە كە كام لایەن جەماوەریترە، ئیرادەی گەلی كوردستانەو ئەو بڕیارە بۆ هاووڵاتییانی كوردستانی بەجێدەهێڵین.

هیوادارین ئەركی خۆمان وەك میدیاكاری بێلایەن بەباشی جێبەجێ كردبێ.

ریزبەندیی بەشداربووانی بەڕێز:

١- بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان
٢– پارتی ئازادیی كوردستان
٣-پارتی ژیانی ئازادی كوردستان(هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٤- پارتی سەربەستیی کوردستان
٥- پارتی لیبڕاڵ دیموكراتی كوردستان
٦-حيزبی دیموكراتی كوردستان (هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٧-حيزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران(هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٨- رێكخراوی كوردستانی حزبی‌ كۆمۆنیستی‌ ئێران- كۆمەڵە
٩- سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران
١٠- كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان
١١-کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردسـتانی ئێران (هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
١٢- یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان

سمكۆ یەزدانپەنا سكرتێری گشتی یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان:

دیمانە: سالار حیسامی

* پرسیاری یەكەممان با ئەوە بێت، ماوەیەكە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان خەباتی چەكداری سەری هەڵداوەتەوەو ئەو شێوازەی خەباتیش خوێندنەوەی جیاوازی بۆ دەكرێ، بەتایبەتی لەم دۆخەدا كە ڕۆژهەڵاتی ناوین بەرەو گۆڕانكاری ژیئۆپۆلیتیك ی هەنگاو دەنێت، هەڵوێستی ئێوە لەوبارەوە چییە؟

** بە بۆچوونی من هەر نەتەوەیەك كە نیشتمانەكەی داگیركرابێت و مافی دیاریكردنی چارەنووسی سیاسیی لێ سەندرابێتەوە، ئەوە لە هەر گۆشەیەكی ئەم جیهانەدابێت، مافی خۆیەتی لەسەرجەم مێتۆدەكانی خەبات كەڵك وەرگرێت، شەڕی چەكداری شۆڕشگێڕانەش یەكێك لەو مێتۆدە هەرە گرنگانەی خەبات لەدژی داگیركەران بە ئەژمار دەكرێت، چ لە رابردوو، چ لە ئێستادا. خوێندنەوە بۆ ئەو شێوازە لە خەبات بە پێوەری جیهانبینی و فەلسەفەی سیاسی هەر حزب و لایەنێك بەرجەستە دەكرێت.

یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان لەسەرەتای دامەزراندنیەوە تا هەنوكە باوەڕی وابووە كە خەباتی چەكداری شۆڕشگێڕانە لەدژی داگیركەرانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان تا ئەو كاتەی دان بە مافە رەواكانی نەتەوەكەماندا نەنرێت، بە ماف و ئەركی هەر حزبێكی شۆڕشگێڕی دەزانین. هەر لەو پێوەندییەدا ئەگەریش گۆڕانكاری جوگرافی – سیاسی واتە ژیئۆپۆلیتیك لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەڵتەكاندنی ئەو جوگرافییە سیاسییانەیە كە بریتانیا و فەرانسە لە سەدەی رابردوودا لەسەر دەستی هەردوو دیپلۆماتی سەربازی واتە سایكس و پیكۆ دروست كرا، لە بەرژەوەندی كوردەكانی كوردستانی مەزندا تەواو بێت، هەر بەو پێوەرەش ئێمەی خەباتكار شێوازی خەباتەكەمان گۆڕانی بەسەردا دێت.

* رایەك هەیە پێداگری لەوە دەكات كە لە باشوری كوردستان جۆرێك لە سانسۆری هەواڵەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بەدی دەكرێت، لە بەشێكی دیكەش بایەخی تەواوی پێدەدەن. چ خوێندنەوەیەكتان بۆ ئەو رایە هەیە؟

** باشووری كوردستان نەبووەتە دەوڵەت، یەكێتی ئیداری و حكوومی و نەتەوەیی لە باشووری كوردستان لاوازە، حزبەكان بە پێوەری نزیكی لە دەوڵەتەكانی هەرێمی و جیهانی هەڵوێستەكانیان دەگۆڕن، هەر بەو پێوەرەش میدیاكان و میدیاكارانیش كارتێكەریان لەو ئەتمۆسفێرە سیاسی – دیپلۆماسییە وەرگرتووە. بەڵام بەگشتی وا بۆ دووساڵ دەچێت میدیا مۆدێرن و پێشكەوتووەكانی باشووری كوردستان بە ویژدانەوە باس لە هەرجۆرە رووداوێكی پارچەكانی دیكەی كوردستان دەكەن.


* پێوەندییەكانی كوردی ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی چۆنە و ئایا ئەو ئەزموونەی باشووری كوردستانتان لەبەرچاو گرتوە كە كاتی خۆی لەگەڵ حزبە عێراقییەكان لەدژی حكومەتی بەعس لە بەرەیەكدا بوون و ئێستا هەر ئەوان بوودجە و مووچەی خەڵكی كوردستانیان بڕیوە؟


** بە بۆچوونی من چ لە رابردوو و چ لە ئێستا حزبێكی پان ئێرانیست نییە كە باوەڕی بە مافی چارەنووسی گەلانی بندەستەی كۆماری ئیسلامی ئێران بووبێت و هەبێت. جوگرافیای سیاسیی ئێران پتر لە شەش نەتەوەی تێدا بەند كراوە. هەنووكە بەرەی پێكهاتوو لە نەتەوەكانی بندەستی ئێراندا بوونی نییە، ئەوەی كە هەشە بڕوای بە مافی دیاریكردنی چارەنووس نییە، كەوابوو ئەگەر ئەو هێزانە بڕوایان بە مافی دیاریكردنی چارەنووس نەبێت، بۆ چ مەبەستێك دەبێ لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی دەرەوەی كورد هەوڵ بدرێت. ئەمە لە لایەك، لە لایەكی دیكەشەوە خودی ئەحزابی كوردیش لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە پێوەندیەكی زۆر لاوازدان و هیچ جۆرە ئیئتلافێك بوونی نییە.
سەبارەت بە هەلومەرجی ئێستای باشووری كوردستانیش هاوكات لەگەڵ ئەوەیكە عێراقییە سیاسییەكان لە رابردوودا لەبەرەیەكدا بوون لەگەڵ كورد و ئێستا لە دەسەڵاتدان لە دژی كورد، خۆی سیاسەت وایە، نە دۆستی هەتا سەر هەیەو نە دوژمنی هەتاهەتایی، بەڵام ئەگەر حزبەكانی باشووری كوردستان لەناو خۆیاندا تەبا و یەكڕیز بایەن، هەنووكە دەسەڵاتدارانی بەغدا بەئاسانی نەیاندەتوانی كورد لە داهاتی گشتی عێراق بێبەش بكەن.

* بۆچی لەناو بزووتنەوەی رزگاریخوازی كوردستاندا لەسەر ئاستی هەموو پارچەكان پڕۆژەیەكی نەتەوەیی، یان لانیكەم لەسەر رەهەندە گشتییەكان نابیندرێ و بۆچی كۆنگرەی نەتەوەیی پەكی كەوت؟

** كوردستان پتر لە سەد ساڵە داگیرو دابەش كراوە، هەر ئەوەش هۆكاری سەرەكییە كە هەر پارچەیەك لە كوردستان خاوەن سەركردایەتییەكی سیاسی خۆی بێت و لە خەمی پاراستنی بەرژەوەندی خۆیدا بێت، ئەمە لەلایەك و لەلایەكی دیكەشەوە خۆی هاوهەڵوێستی و هاوڕابوونیش لەمابەینی ئەحزابی هەر نەتەوەیەك پێوەندی بە كەلتووری ئەو نەتەوەوە هەیە، كوردستانیان خاوەنی ئەو كەلتوورە نین كە پێویستە لە گۆڕەپانی سیاسیدا بمانبێت. دووەم كۆنگرەی نەتەوەیی لەسەرەتاوە تاكو هەنوكە من باوەڕم پێی نەبووە، چونكە هەركامە لە حزبەكانی باكوور و باشوور تەنیا لەپێناو بەرژەوەندی خۆیاندا سیاسەتی كۆنگرەیان دادەڕشت، من لەو پێوەندییەدا لەساڵی ٢٠١٣ وتارێكی رەخنەگرانەم لەژێرناوی “تا كۆنگرە نەبەستراوە، با كۆنفرانسی خۆمان ببەستین” بڵاو كردەوە، مەبەستەم لەو وتارە ئەوەبوو كە مادام كۆنگرەی نەتەوەیی لە خزمەت پارچەیەك، یان دوو پارچەی كوردستاندایە، ئەوە ئێمەی كوردانی ڕۆژهەڵاتیش دەبێ لە خەمی بەرژەوەندی ڕۆژهەڵاتی كوردستاندابین.


* دەگوترێ باسی پێكهێنانی بەرەی كوردستان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان بووەتە پرسێكی سەرزارەكی، لەبەر ئەوەی هەموو حزب و لایەنەكان بە دەیانجار لەبەر دەم مایكی میدیاكاندا ئامادەیی خۆیان بۆ پێكهێنانی ئەو بەرەیە دەربڕیوە كەچی تا ئێستا وەك پراكتیك هیچ ئەنجامێكی لێ نەكەوتووەتەوە، بەڵام لەم دۆخەدا كە گۆڕانكاری جددی لەناوچەكەدا روویداوەو وەرچەرخانێكی دیكەش بەڕێوەیە، تا چەندە هەوڵتان داوە پێكهێنانی بەرەی كوردستانی لە قاڵبی دروشم دەربچێت، یان وەك لایەنە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لانیكەم جۆرێك لە هەماهەنگی لەنێوان خۆتاندا دروست بكەن؟

** مەسەلەكە لەوە گەورەترە كە لەبەردەم مایك، یان لە سیمینارێكدا باس بكرێت. یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان ٢٥ ساڵ لەمەوبەر لەنامیلكەیەكدا كە لەلایەن دامەزرێنەری حزبمانەوە واتە كاك سەعیدی یەزدانپەنا تایبەت بە زەروورەتی پێكهێنانی بەرەی كوردستانی تا ئەو ئاستە باسی لێوە كردووە كە بە یەكێك لە پێشمەرجەكانی سەركەوتنی بزووتنەوەی رزگاریخوازانەی گەلەكەمان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان ئەژمار كراوە. ئەمە لە حاڵێكدایە هەموو ساڵێك و لە هەموو بۆنەكاندا كۆمیتەی ناوەندی حزبمان ئەو مەسەلەیە دەمەزەرد دەكاتەوە. بەڵام ئەمە نەبووەتە كەلتووری هەموومان، تاكو ئێستا مەسەلەی پاراستنی بەرژەوەندی حزبی باڵادەستترە لە مەسەلەكانی دیكە و پرسی نەتەوەیی.


* كۆبوونەوەی هەندێك لە حزبە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەپێناوی هەماهەنگی و كاری هاوبەش تا چەند پرۆسەیەكی كارایەو ئەوەش كە دەگوترێ جۆرێك لە تەریكخستن، یان نادیدەگرتنی لایەنگەلێكی دیكەی لێ كەوتۆتەوە، تا چەندە راستە؟

** خۆزگە حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان خاوەن ئەو كەلتوورە سیاسییە بووایەن كە كۆبوونەوەكانمان بۆ پێشخستنی پرۆسەكە بووایە، من لە یەك دەیەی رابردووەوە تاكو ئێستا شاهیدی یەك كۆبوونەوە نەبووم كە خزمەت بە پرسی كوردی ڕۆژهەڵات بكات. لەراستیدا حزبی سیاسی دەبێت پێشڕەو بێت و پێش ئەحداس بكەوێت، بەڵام هەر كاتێك شتێك روودەدات، ئەوە لەپاش روودانەكە ئێمە دەكەوینە خەیاڵی ئەوەی كە چی بكەین؟ ئەم وەڵامانە رەنگە عومق و قووڵایی فەلسەفییان نەبێت، بەڵام ئەگەر راستگۆیانە و بەرپرسیارانە لەگەڵتان بدوێم، هەر وەڵامێكم لەوپەڕی قووڵایی مەوزووعەكەدایە.

* بە یەكگرتنەوەی ديموكرات و كۆمەڵەكان تاچەند زەمینەی هاوكاری و خەباتی هاوبەشی گشت حزب و لایەنە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان خۆش دەكات؟

** ئەگەر راستگۆ بم لەگەڵتان ئەوە دەبێ بڵێم نەك بە یەكگرتنەوەی ئەوان، بەڵكوو بە یەكگرتنەوەی سەرجەم ئەو حزب و لایەنانەی كە ئینشعاب و دوولەتبوونیان تێ كەوتووە، هیچ گۆڕانكارییەكی ئەوتۆ ڕوونادات. لەساڵی ٢٠٠٧هەموومان ئینشعابمان تێكەوت، بەڵام پێش ٢٠٠٧ خۆ ئینشعاب نەبوو، كەچی هیچ هاوكاری و هەماهەنگییەكی ئەوتۆشمان لەمابەیندا نەبوو. بە بڕوای من یا دەبێت لە هەوڵی گۆڕینی ئەو كەلتوورە زاڵەدا بین كە لەو چەقبەستووییە دەربێین، یاخود زلهێزێكی دەرەكی بەرەو ئاراستەی هەماهەنگی و یەكڕیزیمان بەرێت.

* ئەمریكا و وڵاتانی ڕۆژئاوا دەمێكە دۆسیەی ناوكی، پرسی دێموكراسی و فایل و راپۆرتەكانی مافی مرۆڤ لەدژی كۆماری ئیسلامی ئێران دەجووڵێنن، تاچەندە بەوە گەشبینن كە ئەو فشارانە ئەگەری رێفۆرم لەو وڵاتەدا بڕەخسێنێ و ئایا تا ئێستا كاریگەرییەكی ئەرێنی هەبووە؟

** من فشارەكانی ئەمریكا و ئوروپا بۆسەر رێژیمی ئێران بەجددی نابینم، لانیكەم تاكو ئێستا زۆر كاریگەری نەبووە، ئەمە لەلایەك، لەلایەكی دیكەشەوە پێكهاتەی كۆماری ئیسلامی ئێران و سەرجەم داگیركەرانی كوردستان و دیكتاتۆرەكان وانەبووە كە هەر جۆرە لە فشار بەرەو رێفۆرمیان بەرێت، نموونەی ئەو جۆرە دەوڵەتانە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كەم نییە، یان دەبێت بە گورزی سەربازی، یان راپەڕینێكی خاوەن پشتیوانی دەرەكی بەرەو نەمانیان بەرێت، دەنا رێفۆرم زۆر ئاستەمە و لە روانگەی منەوە تەنیا دەوڵەتانی خاوەن پێشینەی دیموكراسی جەوهەری رێفۆرمیان تێدا مەوجوودە.

* دواپرسیارمان با گریمانەی ئەوە بێت كە كۆماری ئیسلامی ئێران داوای وتووێژ و چارەسەری ئاشتییانەی كێشەی كورد لە ئێران بكات، ئەگەر وەك رێكخراوێكی سیاسی مافی چالاكی سیاسی و مەدەنیتان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان پێ بدرێت، چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەو پێشنیارە دەكەن و تاچەندە ئەو ئەگەرە بە بەشێكی مەحاڵ دەزانن؟

** بەپێی شناخت و ناسین و ئەزموونێك كە لە رێژیمی ئێرانمان هەیە، من ئەو ئەگەرە بە مەحاڵ دەزانم. بەڵام هەر كاتێك ئەو رێژیمە پاشگەز بوو لە نەفی كردنی ئێمەو دەستی هەڵگرت لە ئێعدامی رۆڵەكانی نەتەوە بندەستەكان و هاتە سەر ئەو سیاسەتەی كە چارەسەری كێشەی گەلانی بندەست لە رێگەی دیالۆگ و وتووێژەوە بێت و بۆ خەباتی سیاسی و مەدەنی دەرفەتی رەخساند، ئەوە بێ یەك و دووكردن ئێمە رازی دەبین و مێتۆدی خەباتمان دەگۆڕین.

 

**************************************
 

vokradio.jpg

 Voice of Kurdish-American Radio for Democracy, Peace, and Freedom

free stats

زنجیرە وتووێژێك لەگەڵ١٢حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان: كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان

زنجیرە وتووێژێك لەگەڵ١٢حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان

  به شى حه وتم :

كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان

iranian_kurdish_united_front.jpg

عومەر ئیلخانیزادە سكرتێری كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان

پيشه كى:

ئاماده كارى و سه رپه ره شتى وتوويژه كان: سالار حیسامی

ڕادیۆ دەنگی كوردستان لە ئەمریكا، زنجیرە وتووێژێكی لەگەڵ دوازدە حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەبارەی رەوتی گۆڕانكارییەكان لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هاوكێشە سیاسییەكانی ناوچەكەو جیهان و كاردانەوەیان لەسەر ئێران، هەروەها سەرهەڵدانەوەی خەباتی چەكداری لە رۆژهەڵاتی كوردستان و پێگەی كورد لە هەنگاونانی بەرەو سەربەخۆیی و چەند تەوەرێكی دیكە ئەنجام داوە، كە لەماڵپەڕی ڕادیۆ دەنگی كوردستان لەئەمریكا، (بەڕەچاوكردنی پێوەری بێلایەنی پیشەیی) بەپێی پیتی(ئەلف بێ)ی ناوی حيزبە بەشداربووەكان بڵاودەكرێنەوە، هەر لایەنێكیش دواتر وەڵامی پرسیارەكان بداتەوە، هەر لە ریزی ئەو زنجیرە وتووێژەدا دادەنرێ.

پێویستە خوێنەرانی بەڕێز ئاگادار بكەینەوە كە ئەم زنجیرە وتووێژە لەپێش بەڕێوەچوونی شەشەمین دیداری ئەنیستیتوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە(مێری) لەهەولێر ئەنجام دراوەو ئەو لایەنانەش كە لەو پانێلانەدا بەشدار نەبوون، لەم زنجیرە وتووێژەدا بەشدار كراون.

بێگومان ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەدۆخێکی ئاڵۆزو پڕكێشەی ئەوتۆدایە كە ئەگەری گۆڕانکاری لەئایندەی ناوچەكەدا پتربووە، ئەوەش نكۆڵی لێ ناكرێ كە ملمڵانێی ناڕەوای ئایینی و مەزهەبی بووەتە هۆی پەرەسەندنی توندڕەوەی و تیرۆریزم، بەجۆرێك كە دەرگای بۆ دەستوەردانی دەرەكی لەئاستی وڵاتانی ناوچەیی و زلهێزانی جیهاندا كردووەتەوە، كوردیش لەو گۆڕانكارییانەدا پشكی شێری بەردەكەوێ. بۆیە بەلەبەرچاوگرتنی هەوڵدان بۆ یەكڕیزی لەپێناوی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی، تەوەری سەرەكیی وتووێژەكانمان لەبارەی زەروورەتی پێكهێنانی بiranian_kurds_12organizations.jpgەرە، یان هێزێكی هاوبەش و هەماهەنگیكار بووە بۆ ڕۆژهەڵاتی كوردستان و هەوڵدراوە كۆسپەكانی بەردەم ئەو هەنگاوە پێویستە تاوتوێ بكرێ. لەوانەشە زۆر كەس گەورەیی و مێژووی ڕابردووی خەبات و قوربانیدانی لایەنەكان بەلایانەوە پێوەر بێ، ئێمەش وەك چاودێر و میدیاكار، شرۆڤەی تایبەت و بابەتییانەمان بۆ قورسایی هەر لایەنێك هەیە، بەڵام ئەركی پیشەیی ناچارمان دەكا، هیچ لایەن و حزبێ نادیدە نەگرین، ئەوەشی وا دوابڕیاردەرە كە كام لایەن جەماوەریترە، ئیرادەی گەلی كوردستانەو ئەو بڕیارە بۆ هاووڵاتییانی كوردستانی بەجێدەهێڵین.

هیوادارین ئەركی خۆمان وەك میدیاكاری بێلایەن بەباشی جێبەجێ كردبێ.

ریزبەندیی بەشداربووانی بەڕێز:

١- بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان
٢– پارتی ئازادیی كوردستان
٣-پارتی ژیانی ئازادی كوردستان(هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٤- پارتی سەربەستیی کوردستان
٥- پارتی لیبڕاڵ دیموكراتی كوردستان
٦-حيزبی دیموكراتی كوردستان (هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٧-حيزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران(هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٨- رێكخراوی كوردستانی حزبی‌ كۆمۆنیستی‌ ئێران- كۆمەڵە
٩- سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران
١٠- كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان
١١-کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردسـتانی ئێران (هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
١٢- یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان

عومەر ئیلخانیزادە سكرتێری كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان


دیمانە: سالار حیسامی

* پرسیاری یەكەممان با ئەوە بێت، ماوەیەكە لە رۆژهەڵاتی كوردستان خەباتی چەكداری سەری هەڵداوەتەوە و ئەو شێوازی خەباتەش لەم دۆخەدا كە رۆژهەڵاتی ناوین بەرەو گۆڕانكاریى ژیوپۆلۆتیكی هەنگاو هەڵدەگرێ، خوێندنەوەى جیاوازی بۆ دەكرێت. هەڵوێستی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان لەو بارەیەوە چییە؟

** بەر لە هەموو شتێك دەبێ ئەوەتان عەرز بكەم كە خەباتی چەكداری و ئەلتەرناتیڤی چەكداری لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان نەبڕاوە و هیچ حزبێكی ڕۆژهەڵاتی كوردستان ئەو خەباتەی رەدنەكردووەتەوە. ئێمە دەورانێك شكستی نیزامیمان خوارد، پشت جەبهەمان نەما، ئەوكات بە هۆی ڕاوەستانی شەڕی عێراق و ئێران و ئەنفالەكانی كورد لە باشووری كوردستان و زۆر فاكتەری دیكە و بۆ ئەوەی لە ناو خاكی كوردستانی عێراق بارەگا و جێگە و ڕێگەی پێشمەرگەمان بمێنێتەوە، دواتريش لە بەر بەرژەوەندییەكانی هەرێمی كوردستان، ئێمە زۆر بە وشیارییەوە كارمان كردووە و نەمانویست بارگرانییەكی زۆرتر بخەینە سەر ئەو هەرێمە تازەپێگرتووە. بەڵام ئەوەی كە هەیە نابینم حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دژایەتی خەباتی چەكدارییان كردبێ، لە سەر شێواز و چۆنیەتییەكەیەتی كە ئێمە دەبێ ڕێكبكەوین. بەر لە هەموو شتێك هیچ خەباتێكی چەكداری بە بێ خەباتی سیاسی ناتوانێ سەركەوتوو بێ. ئێمە دەبێ كارێك بكەین كە هەماهەنگیی زیاتر هەبێ لە نێوان حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان و بە جۆرێك ئامادەكاری بكەین بۆ ئەو دەورەیە كە هەم خەسار و گرفتمان كەمتر بێ، هەم بتوانین كارێكی بەردەوام دەست پێ بكەین. ئێمە لەم بابەتەوە تێبینییەكەمان ئەوەیە كە پێویستە ئامادەكاریی زۆرتر، هەماهەنگیی گشتی، تەزمینی كارێكی بەردەوام و پێكەوەلكاندنی خەباتی سیاسی و خەباتی چەكداریمان هەبێ.

* بەڵام دەگوترێ هەر لە ناو سەركردایەتی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان (وەك شەخس، نەك وەك باڵ) بۆچوونی جیاواز و تەنانەت دژبەر هەیە لە سەر هەڵگیرسانەوەی خەباتی چەكداری لە رۆژهەڵاتی كوردستان، ئەوە تا چەند راستە؟

** ئەوە هیچ ڕاستییەكی تێدا نییە. كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان لە ساڵی 2008ـەوە پێداگری لەسەر ئەوە كردووە كە ئێمە دەبێ كارێك بكەین، هێزی پێشمەرگە لە سنوورەكان جێگیر بن و باریش نەبین بە سەر هەرێمی كوردستانەوە، هەموو جارێكیش ئەوەمان وتووە كە ئێمە ئەو لایەنەین كە تەرەفداری ئەوەین ئامادەكاری بكرێ و هێزی پێشمەرگەش مافیەتی كە بەرگری لە وڵاتی خۆی بكا، ئەوەش سیاسەتی حزبی و ئوسووڵی ئێمەیە، نەك هەر لە ئێستا، لە ساڵی 2008ـەوە پێداگریمان لەسەر ئەوە كردووە. لەو دۆخەی ئێستاشدا ئێمە پشتیوانیمان لە حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران لە بەرامبەر كۆماری ئیسلامیدا كردووە، پارەكەش كە حزبی دیموكراتی كوردستان شەهیدی دا، ئێمە پشتیوانیمان كردووە، بەڵام ئێمە بە تەواو و بە كافی نازانین. ئێمە لە ساڵانی 2008، 2009، 2010 و 2011ـەش چالاكیی چەكداریمان كردووە و شەهیدمان بووە، بەڵام هیچ كام لەوانە نەبووەنەتە هۆی ئەوەی كە هێزی پێشمەرگە لەو خەباتە چەكدارییە بەردەوام بێ. دیارە بەربەستی جۆراوجۆرمان لەبەردەمە. ئێمە بڕوامان بە خەباتی چەكداری هەبووە و لە ئێستاشدا دەبێ هەموو لایەنەكان بە هەموو وجوودە ئامادەكاری بۆ بكەین، لە ئیستقراری هێزەكانی پێشمەرگە لە سنوورەكانەوە، هەتا دروستكردنی هێز لە ناوەوە. كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان، ئەم بەحسەی تیا نییە، كە خەباتی چەكداری بكەین، یا نەیكەین، بەڵام ئێمە سنووری خۆمان هەیە و وتەبێژی فەرمیمان هەیەو هەم من و هەم كاك رەزا كەعبی باسی ئەوەمان كردووە كە پێویستە ئامادەكاری تەواوی بۆ بكرێ. چالاكيی چەكداری كراوە و ڕاگەیاندنی دەرەوەش بە بایەخەوە ڕووماڵی كردووە. هەر ئەوەش كە ئێستا تەلەفزیۆنەكانی كەناڵی ئاسمانی كوردستان 24 و رووداو بە شێوەیەكی پڕۆفیشناڵ هەواڵەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بڵاودەكەنەوە، مایەی دڵخۆشییە كە گرنگی بە رووداوەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دەدەن.

* باسی كەناڵی ئاسمانی كوردستان 24 و رووداو-تان كرد، كە بە شێوەیەكی پڕۆفیشناڵ ڕووماڵی هەواڵەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دەكەن، بەڵام ڕایەك هەیە پێداگری لەوە دەكا، كە لە زۆنی سەوز جۆرێك لە سانسۆری هەواڵەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان بەدی دەكرێ، چ خوێندنەوەیەكتان بۆ ئەو بابەتە هەیە؟

** ئەوەی كە چۆنە هەموو خەڵك بۆ خۆیان دەیبینن، بەڵام ئەوەی پێویستە بیڵێین ئەوەیە كە بۆ ڕووماڵكردنی هەواڵەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان و حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان سوپاسی كەناڵی ئاسمانی كوردستان 24 و بەتایبەتی ڕووداو دەكەین.

* ئەمریكا و وڵاتانی رۆژئاوا دەمێكە دۆسیێ ناوكی، پرسی دیموكراسی و فایل و ڕاپۆرتەكانی مافی مرۆڤ لە دژی كۆماری ئیسلامی ئێران دەجووڵێنن، تا چەند بەوە گەشبینن كە ئەو فشارانە ئەگەری ریفۆرم لەو وڵاتەدا بڕەخسێنێ و ئایا تا ئێستا كاریگەرییەكی ئەرێنی هەبووە؟

** ئێمە هیچ بڕوایەكمان بەوە نییە كە كۆماری ئیسلامی ئێران دەتوانێ بەرەو ڕیفۆرم بڕوا، يان گۆڕانكاری لە سیاسەتیدا بكرێ و جۆرێ كرانەوەی تێدا دروست بێ، یان بە جۆرێك ڕوو بە دیموكراسی بڕوا. ئەوە لە دەورەی ڕەفسەنجانی و خاتەمی نەكرا، ئەحمەدی نەژادیش نەیكردو مووسەوی و كەرووبی بۆیان نەكرا، رۆحانی-یش بۆی ناكرێ، ئەوە موممكین نییەو تەنیا تەوەهومە. لە دەروەی ئیسڵاحتەڵەبەكان ئەو پرس و هاوكێشانە هەنگاوێك نەچوونە پێشێ، بۆیە ئێمە هیچ هیوایەك لەسەر ئەوە هەڵناچنین، بەتایبەتی بەرانبەر بە پرسی كورد، هەڵچنینی دیواری لەو جۆرە تەنیا هێشتنەوەی خەڵكی كوردستانە لە چاوەڕەوانیدا، ئەوەش وەهمێكە كە تا ئێستا زیانی بەتایبەتی بۆ بزووتنەوەی كورد بووە. بێگومان نە باڵی توندئاژۆی كۆماری ئیسلامی ئێران و نە باڵی ئیسڵاحتەڵەب خەمی پرسی كوردیان نییەو لەو بوارەشدا هیچ كارێك بۆ كوردو دەستەبەری مافەكانی ناكەن، هیوابەستنيش بە باڵی ئیسڵاحتەڵەبی ئێران گرەوكردنەوە لە سەر ئەسپی دۆڕاو.

* كەواتە وڵاتاتی ڕۆژئاوا و بەتایبەتی ئەمریكا بۆچی بە سیاسەتی نەرم لەگەڵ ئێران مامەڵە دەكەن؟

** ئەمریكا و وڵاتانی رۆژئاوا هەڵەی زۆر گەورەیان كرد چ لە سەردەمی رەفسەنجانی و چ لە دەورەی خاتەمی و ئێستاش كە رۆحانییە، پێیانوابوو بە بالێ رێفۆرمخواز گۆڕانكاری لە سیاسیەتی ئێراندا دەكرێ. ئەو وڵاتانە ناتوانن دەست لە ئێران هەڵبگرن، دەنا هەمووان دەزانن كە ئەو هەموو ناعەداڵەتییە و ئەو سیاسەتە كە كۆماری ئیسلامی بەڕێوەی دەبا، هەر هەمان سیاسەتی داعشە و هەمان شەریعەتی ئایینی و توند لە ئێران بەڕێوەدەچێ. هەموو رۆژێ زۆرترین ئێعدام لە ئێران بكرێ، هیچ ڕۆژنامەیەك ئازاد نەبێ، هیچ نەتەوەیەك بچووكترین مافی نەبێ، زەڕەییەك ئەوەی پێی دەگوترێ دیموكراسی بوونی نەبێ، بە ئاشكراش بەرانبەر بە هەموو جیهان بڵێن دیموكراسی شتێكی خراپە و ئێمە لە دژی بە شەڕ دێین، لە ناوخۆ و لە هەموو وڵاتانی دراوسێ و جیهان تیرۆر بكەن، لەگەڵ هەموو گرووپێكی تیرۆریستی لە وڵاتانی عەرەبی پێوەندی بگرێ، چۆن دەكرێ وڵاتێكی ئاوەها بەرەو كرانەوەیەك، یان بەرەو دیموكراسی بڕوا؟

* پێوەندییەكانی كوردی ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی چۆنە و ئایا ئەو ئەزموونەی باشووری كوردستانتان لەبەرچاو گرتووە كە كاتی خۆی لەگەڵ حزبە عێراقییەكان لە دژی حكومەتی بەعس لە بەرەیەكدا بوون و ئێستا هەر ئەوان بودجە و مووچەی خەڵكی كوردستانیان بڕیوە؟

** ئەو سیاسەتەی كە ئەو كات عێراقی دابەش كرد لەسەر بنەمای شیعە و سوننی و كورد، غەڵەت بوو. دەبوا ئەوەیان ڕەچاو بكردایە كە ئەوەی بە ناوی مەزهەبەوە دێ، بچووكترین ئاستی دیموكراسی قبووڵ ناكا. ئەزموونی عێراقی نوێیش نیشانی دا، هەموو غەدرێك لە كورد كراوە، واتە پاشەكشەی حكوومەتی ناوەندی لە هەموو بڕیار و قەرارات و ڕێككەوتنەكان دەریخست كە لەگەڵ حكوومەتێكی مەزهەبی و ئیسلامی ناتوانی باسی فیدراتیڤ و باسی شەراكەت بكەی. بەتایبەتی حكوومەتی ئێستای عێراق كە یەكێك لە حكوومەتە دەستنیشاندەكانی ئێرانە و ئێران ڕێبەرایەتی هیلالی شیعە لە هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەكات و خۆی بە زلهێزی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەزانێ و یەكەم دەوڵەتی مەزهەبییە كە لەو ناوچەیەدا دین و شەریعەت و مەزهەبی بە سەر سیاسەتدا زاڵ كردووە. جیا لەوەش هەموو ئەو حزب و لایەنە سیاسییانەی عێراق و ئێران كە بە ناوی مەزهەب و یا بە ناوی ئێران و عێراق و بۆ عەزەمەتی ئێران و عێراق كاردەكەن، كورد نەیتوانیوە لەگەڵیان بە تەوافوق بگا. لەو لایەنە كوردییانەش كە لەگەڵیان چوونە كۆنفرانس و سیمینارەوە، هەر بەو نەتیجەیە گەیشتن. چونكە ئەوان یەكەم شت كە باسی دەكەن، دەڵێن ئێمە بە مەرجێك لەگەڵتان دادەنیشین كە باسی تەبعیزات نەكەن.  باشە تەبعیزی میللی باس نەكرێ، تەبعیزی چینایەتی باس نەكرێ، تەبعیز لە سەر ژنان باس نەكرێ، چۆن دەكرێ دانیشتنێكی وا سەر بگرێ؟ بەگشتی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی هێزێكی پەرش و بڵاوە، بەڵام كورد لە شەڕی دووەمی جیهانییەوە ئەوە زیاتر لە حەفتا ساڵە لە مەسەلەی میللیدا پێشەنگ بووە و لەم بارودۆخەشدا دەوتوانێ دەوری گەورە ببینێ. بەڵام بۆ ئەوەی ئێمە لەگەڵ هێز و خەڵكی دیموكرات و سیكۆلاری ئێران بتوانین بە تەوافوق بگەین. یەكەم دەبێ ئێمە لە ناو حزبە كوردییەكاندا زمان و گوتارمان بكەین بە یەك، دووەم شت ئەوەیە كە بە مەرجێك دەتوانین واریدی هاوكاری لەگەڵ ئەوان بین، كە ددان بەوەدا بنێن ئێران وڵاتێكی فرەنەتەوەیە و سەرەتاییترین ماف ئەوەیە كە هەر نەتەوەیەك ماف و تایبەتمەندی خۆی هەیە، دەنا لە غەیری ئەوە ناكرێ و نابێ. ئێمە هەوڵمان هەیە لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و دیالۆگیشمان هەیە، بە خۆشییەوە كەسانێكیش پەیدابوون لە ناو ئۆپۆزیسیۆنی ئیرانیدا كە ئەوە قبووڵ دەكەن. بەڵام وەك باسمكرد سەرەتا دەبێ ئێمەی كورد یەكگوتار بین.

*  باسی یەكڕیزی و یەكگوتاریتان كرد وەك پێشمەرجی هەر هەنگاوێك، بەڵام بۆچی لەناو بزووتنەوەی رزگاریخوازی كوردستاندا لەسەر ئاستی هەموو پارچەكان، پرۆژەیەكی نەتەوەیی، یان لانیكەم رێككەوتنێك لەسەر رەهەندە گشتییەكان نابیندرێ؟ بۆچی كۆنگرەی نەتەوەیی پەكی كەوت؟

**  بزووتنەوەی كورد گەمارۆ دراوە و لە هەمان كاتدا تا ئەم سەردەمە وڵاتانی گەورەی دونیا ئاوڕیان لە كورد نەداوەتەوە، بەڵام لە دوای گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە و كەوتنی عێراق و سووریا و دروستبوونی تیرۆریسمی تاڵبان و داعش لە ناوچەكە و بەرگريی كورد لە باشوور و ڕۆژئاوا پێگەی كورد جێی بایەخیان بووە. ئێران هەم پێوەندی لەگەڵ كوردی باشوور هەیە، هەم پێوەندی لەگەڵ كوردی باكوور و ڕۆژئاوا هەیە، ئەوە كاریگەری زۆری لەسەر بزووتنەی كورد لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان هەیە، ئەوەش لە پێكهاتەی جوغرافیایی ئێمەوە سەرچاوە دەگرێ. ئەو گرفت و بەربەستانە هەیە، بەڵام بەخۆشییەوە ئێستا دونیا بە هۆی شەڕی دژی تیرۆر لە باشووری كوردستان و ئەو خەباتەی لە ڕۆژئاوای كوردستان هەیە، باشتر كورد دەناسێ و رێزی لێ دەگرێ، بەڵام هۆكاری ئەوەی كە نەمانتوانیوە بچینە پێشێ، ئەوەیە كە لە نێوان بەشەكانی كوردستانی خۆشماندا نەك هەماهەنگی نییە، بگرە ناهەماهەنگی هەیە و تەنانەت جاری وایە دەستێوەردان دەبینین، بۆیە ئەوانە هەموو كێشەن و دەبێ بە پشوودرێژی كار بۆ چارەسەریان بكەین. بەڵام گرنگ ئەوەیە ورە و هەستی نەتەوەیی خەڵكی كوردستان فشارێكی گەوەی لە سەر هەموو حزب و لایەنە سیاسییەكانی كورد لە هەموو پارچەكانی كوردستان و لەسەر دەسەڵاتدارانی هەموو بەشەكانی كوردستان دروست كردووە.

* دەگوترێ باسی پێكهێنانی بەرەی كوردستانی لە رۆژهەڵاتی كوردستان بووەتە پرسێكی سەرزارەكی، لە بەر ئەوەی هەموو حزب و لایەنەكان بە دەیان جار لە بەر دەم مایكی میدیاكاندا ئامادەیی خۆیان بۆ پێكهێنانی ئەو بەرەیە دەربڕیوە، كەچی تا ئێستا وەك پراكتیك هیچ ئەنجامێكی لێ نەكەوتووەتەوە، بەڵام لەم دۆخەدا كە گۆڕانكاری جددی لە ناوچەكەدا رووی داوە و وەرچەرخانی دیكەش بەڕێوەیە، تا چەند هەوڵتان داوە پێكهێنانی بەرەی كوردستانی لە قاڵبی دروشم دەربچێ، یان وەك لایەنە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لانیكەم جۆرێك لە هەماهەنگی لە نێوان خۆتان دروست بكەن؟

**  ئەوە ڕەخنەیەكی زۆر دروستە و كوردی ڕۆژهەڵات دەبێ بەو خاڵە بگا، كە ئەو پەرتەوازی و پەرش و بڵاوییەی كە ئێستا هەیە، هاوكێشەیەكە كە وەك عەدەدی یەك بۆ سەد(1بۆ 100) وایە و پێموایە یەكێك لە گرفتەكان دووركەوتنەی ئێمەیە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و نیشتەجیبوونمان لە تاراوگە كە ئەوە كاریگەری هەبووە لە سەر ئەوەی كە ئێمە چاوەڕوانی ئاڵوگۆڕێكی گەورە بین، كە لە سەرەوە و لە سەتحی جیهانیدا بكرێ و ئەو كات هەر حزبێك خۆی بە تاقەسواری مەیدانەكە بزانێ، بەڵام ئەوە هەڵەیە و دەبێ ئەلتەرناتیڤی جۆاروجۆرمان هەبێ، كە پێموایە بە بێ ئەوەی هەماهەنگییەكی تەواومان هەبێ، هیچ نەقشەڕێگەیەكی دیكەمان نییە. بۆیە بە ڕاشكاوی وەك ئەوەی ئێستا عەرزتانی دەكەم، ئێمە وەك كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان هیچ مەرجێكی پێشوەختەمان نییە و لەگەڵ هەموو حزب و لایەنەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان ئامادەی دانیشتن و گفتوگۆین، بۆ ئەوەی لانیكەم خاڵگەڵێك بۆ هاوكاری دەستنیشان بكەین و لەسەر ڕێكبكەوین. خۆ دەكرێ بەرپرسان و نوێنەرانی حزبەكان بۆ نموونە لانیكەم لە ساڵیادی حوكمی جیهادی خومەینی بەیاننامەیەكی هاوبەشیان بۆ مەحكوومكردنی ئەو تاوانە گەورەیە هەبێ. ئەو دانیشتنانەی ئێستای حزبەكانیش هیوادارم ڕێگەی هاوكاری و كار و خەباتی هاوبەشی زیاتر بدۆزێتەوە.

* ئەی تا چەند یەكگرتنەوەی دیموكرات و كۆمەڵەكان زەمینەی هاوكاری و خەباتی هاوبەشی بەرەی كوردستانی خۆش دەكا؟ هەروەها ماوەیەكی زۆرە باسی يەكگرتنەوەی كۆمەڵەكان دەكرێ، ئەنجامی دانیشتن و گفتوگۆكانتان بە گوێ گەیشتووە و  چ كەند و كۆسپێكی لە بەردەمدا ماوە؟

**  بێگومان یەكگرتنەوە كاریگەری خۆی هەیە و پێموایە لە ئێستادا یەكگرتنەوەی كۆمەڵەكان و دیموكراتەكان زەروورەتە و هەم دیموكراتەكان و هەم كۆمەڵەكان دانیشتن و دیالۆگیشیمان بۆ ڕەوتی یەكگرتنەوەكان هەبووە، شكستی نیزامی و باڵەوازەبوونمان لە وڵاتی خۆمان دەكرێ بە سیحەتی سەدر و بە حەوسەلە و یەكتر قبووڵكردنی زیاتر قەرەبوو بكەینەوە. بەڵام نایشارمەوە تا وەختێك بارودۆخی سیاسیی عێراق و هەرێمی كوردستان گۆڕانی بەسەردا نەیەت، یان خەباتی خۆمان نەبەینەوە ڕۆژهەڵاتی كوردستان، خۆمان كەمتر لە یەك نزیك دەبینەوە و پرۆسەی كار و خەباتی بەرەیی كەمتر دەچێتەپێش، سەبارەت بە یەكگرتنەوەی كۆمەڵەش، بەداخەوە باڵی دەسەڵاتداری كۆمەڵەی شۆڕشگێر گفتوگۆكانیان تێك دا، دوای كۆنگرەی چواردەیان بەشێكی ئەندامانی زۆری كومیتەی ناوەندی و سێ ئەندامی دەفتەری سیاسییان هاتنەدەرێ و ئیعترازیان بوو لەوەی كە بڕیارەكانی كۆنگرە جێبەجێ نەكراوە، ئەوان ئێستە لەگەڵ ئێمە لە دیالۆگدان و شتێكیشیان دروست نەكردووە، بۆ ئەوەی جەنجاڵ نەبێ و كەسیان نایانەوێ ناوی كۆمەڵەیەكی دیكە زیاد بكەن، پێویستە ئەو سێ كۆمەڵەیەی هەیە كەمی بكەینەوە، نەك زیادی بكەین، ڕەوتی سوسیالیستیش لایەنێكە كە چەند ساڵە كار دەكا، لەگەڵ ئەوانیش ئێمە لە دیالۆگداین و زۆر چووینەتە پێشێ، بە خۆشییەوە لەگەڵ رێكخراوی كوردستانی حزبی كمونیستی ئێران تا ڕاددەیەكی باش گفتوگۆ و هەماهەنگیمان هەیە و هەوڵ دەدەین زیاتری بكەین، هەلومەرجەكەش گوشاری ئابووری بۆ دروست كردووین، لەگەڵ ئەوەشدا ئێمە لەگەڵ هەموو لایەنەكان ئامادەی هەماهەنگی و هاوكارین.

*  دواپرسیارمان با گریمانەی ئەوە بێ، كۆماری ئیسلامی ئێران داوای وتووێژ و چارەسەری ئاشتییانەی كێشەی كورد لە ئێران بكا، ئەگەر وەك رێكخراوێكی ڕێپێدراو مافی چالاكیی سیاسی و مەدەنیتان لە رۆژهەڵاتی كوردستان پێ بدا، چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەو پێشنیارەدا دەكەن و بەگشتی ئەو ئەگەرە تا چەند لە مەحاڵ نزیكە؟

** ئەو قسەیە كونسوڵی ئێران لە سلێمانی و سەفیری ئێران لە هەولێر كردوویانە و دەڵێن وەرن چەك دابنێن و لە چوارچێوەی ئیسلامدا كار بكەن. ئێمە ئامادەین بۆ وتووێژ لەگەڵ كۆماری ئیسلامی و هەموو ئەو دەسەڵاتەی كە ڕووبەڕووی بزووتنەوەی كورد دەبێتەوە، بەڵام ئەوە هەلومەرجی خۆی هەیە. چۆن دەبێ حكومەت، حكومەتێكی دیكتاتۆر و ئیستبدادی بێ، ئێمەش چەك دابنین و بڕۆین لە مەهاباد و سەقز و بانە و مەریوان و سنە و ئیلام و كرماشان بڵێین ئێمە خەباتی سیاسی دەكەین؟ بە ڕۆژێك دەمانپێچنەوە. چ دەردێكیان دا بە مووسەوی و كەرووبی، ئەوان چییان كردبوو، دەستیان بۆ چەك بردبوو؟ بۆیە لەگەڵ رژیمێكی وادا قسە ناكرێ. بەڵام ئێمە هەر كاتێك پێمانوابێ كۆماری ئیسلامی ئێران بە مەرجەكانی حزب و لایەنە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان ڕازی دەبێ، بە چاودێری و گەرەنتی نێونەتەوەیی ئامادەین گفتوگۆیان لەگەڵ بكەین. ئێمە هەرگیز خوازیاری خەباتی چەكداری نەبووین، خەباتی چەكداری بە درێژی مێژوو داسەپاوە بە سەر بزووتنەوەی كورددا، ڕۆژهەڵاتی كوردستانیش لەوە بەدەر نییە.

 

 

**************************************
 

vokradio.jpg

 Voice of Kurdish-American Radio for Democracy, Peace, and Freedom

free stats

%d bloggers like this: