Monthly Archives: January 2020

دووی ڕێبه‌ندان ساڵرۆژی دامه‌زرانی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان له‌ مه‌هاباد

دووی ڕێبه‌ندان ساڵرۆژی دامه‌زرانی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان له‌ مه‌هاباد

 

ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

ئاماده‌ كردن و لێكۆڵینه‌وه‌ : ئه‌مین خه‌واله

٢٠ ی مانگى ژانویه ٢٠٢٠ ی زایینی

له‌ مێژووی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌كدا ڕۆژانێكی مێژوویی هه‌یه‌ كه‌ وه‌بیر هێنه‌ره‌وه‌ی ئازایه‌تیی و سه‌مبۆلی خۆڕاگری و شۆڕش و به‌رخۆدانی ئه‌و گه‌له‌ دژی داگیركه‌ر و كۆتایی به‌ ژێرده‌سه‌ڵاتی و سه‌ربه‌خۆیی یه‌گجاره‌كی ئه‌و گه‌له‌یه‌ و له‌ گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونی زه‌مه‌ن و كاته‌كان ئه‌و ڕۆژانه‌ و بیره‌وه‌رییه‌كانیان له‌ مێژوودا وه‌كوو ئۆستووره‌یه‌ك ده‌مێننه‌وه‌ و هه‌رگیز له‌ یاد ده‌رناچن.

ڕۆژی ٢ی ڕێبه‌ندان بۆ گه‌لی كورد و نه‌ته‌وه‌كه‌مان وه‌بیرهێنه‌ره‌وی مێژوویه‌كی شكۆدار و قاره‌مانییه‌تی پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانیه‌تی كه‌ له‌ وه‌ها ڕۆژێك دا ٧٤ ساڵ پێش ئێستا دامه‌زراندنی كۆماری كوردستانیان به‌ فه‌رمیی له‌ شاری مه‌هاباد سه‌ر به‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ڕاگه‌یاند و ناوی یه‌كه‌م حكوومه‌تی كوردی و یه‌كه‌م ده‌سه‌ڵاتی كوردییان بۆ هه‌میشه‌ به‌ ناوی پیرۆزی خۆیانه‌وه‌ گرێ داو و مێژوویه‌كی پر شانازییان بۆ خۆیان و نه‌ته‌وه‌كه‌یان تۆمار كرد.

هاوكات له‌ گه‌ڵ كۆتایی هاتنی شه‌ڕی دووهه‌می جیهانی و مانه‌وه‌ی وڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كان و له‌ سه‌رووی هه‌موویانه‌وه‌ یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت له‌ وڵاتی ئێران و ده‌وروبه‌ری، سه‌ره‌تاكانی پاییزی ساڵی ١٣٢٤ی هه‌تاوی پێشه‌وای نه‌مر به‌ پشتیوانی یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت و كۆماری ئازه‌ربایجان كۆمه‌ڵه‌ی ژیانه‌وه‌ی كوردی له‌ مه‌هاباد دامه‌زراند و ته‌نیا ٥ مانگ دوای دامه‌زرانی كۆمه‌ڵه‌ی ژێكاف له‌ ڕێكه‌وتی ٢ی ڕیبه‌ندانی هه‌مان ساڵ پێشه‌وا قازی مۆحه‌ممه‌د هاوڕێ له‌ گه‌ڵ حه‌مه‌حسه‌ین خانی سه‌دری قازی و ئه‌بۆلقاسم سه‌یفی قازی ئامۆزاكانی به‌ فه‌رمیی دامه‌زرانی كۆماری كۆردستانیان له‌ شاری مه‌هاباد ڕاگه‌یاند و له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا هه‌موو شار و شارۆچكه‌كانی كوردستانیان هێنا ژێر فه‌رمانی حكوومه‌ته‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان و ئاڵای كوردستان له‌ هه‌موو شاره‌كانی كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات شه‌كاوه‌ و به‌رز كراوه‌.

نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د هه‌ر له‌و ماوه‌ كورته‌دا زۆر خزمه‌تی به‌رچاوی به‌ فه‌رهه‌نگ و كولتوور، گه‌شه‌ی ئابووری ناوچه‌كه‌، پێوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی كوردستان له‌ گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ، زانست و ته‌كنۆلۆجیا و زۆر بۆاری ئه‌ده‌بی و هۆنه‌ری به‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی كرد و ناوی كورد و خاكی كوردستانی بۆ هه‌میشه‌ له‌ مێژووی دونیادا تۆمار كرد.

پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د به‌ بانگهیشت كردنی مه‌لا مسته‌فای بارزانی و هاوڕییانی و بنه‌ماڵه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی بارزانی بۆ مه‌هاباد و به‌خشینی پله‌ی ژه‌نه‌راڵی كوردستان بۆ نه‌مر مه‌لا مسته‌فای بارزانی سنووره‌كانی كوردستانی له‌ ڕۆژهه‌ڵاته‌وه‌ بۆ هه‌موو پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان گواسته‌وه‌ و به‌ دروشمی برایه‌تی گه‌لان دۆستی خۆی بۆ نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی ئه‌و كاتی بنده‌ستی ئێران سه‌ڵماند و هه‌موو لایه‌نه‌كانی وه‌كوو دۆستی نزیكی خۆی له‌ ده‌وری یه‌ك كۆكرده‌وه‌.

komari_mahabad
ڕۆژی ٢ی ڕێبه‌ندان بۆ گه‌لی كورد و نه‌ته‌وه‌كه‌مان وه‌بیرهێنه‌ره‌وی مێژوویه‌كی شكۆدار و قاره‌مانییه‌تی پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانیه‌تی كه‌ له‌ وه‌ها ڕۆژێك دا ٧٤ ساڵ پێش ئێستا دامه‌زراندنی كۆماری كوردستانیان به‌ فه‌رمیی له‌ شاری مه‌هاباد سه‌ر به‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ڕاگه‌یاند و ناوی یه‌كه‌م حكوومه‌تی كوردی و یه‌كه‌م ده‌سه‌ڵاتی كوردییان بۆ هه‌میشه‌ به‌ ناوی پیرۆزی خۆیانه‌وه‌ گرێ داو و مێژوویه‌كی پر شانازییان بۆ خۆیان و نه‌ته‌وه‌كه‌یان تۆمار كرد.

به‌ داخه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت و ڕووخانی كۆماری ئازه‌ربایجان به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی پیشه‌وه‌ری و هاتنی هێزه‌كانی سۆپای ئێران بۆ مه‌هاباد و پشت تێكردنی هه‌موو دراوسێكانی كۆماری كوردستان ته‌مه‌نی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان دوای ١١ مانگ كۆتایی پێهات و قازی مۆحه‌ممه‌د و ئامۆزاكانی له‌ مه‌یانی چوارچرای شاری مه‌هاباد له‌ دار دران و شه‌هید كران و ده‌سه‌ڵاتی كۆماری كوردستان جارێكی دیكه‌ گه‌ڕایه‌وه‌ ده‌ست هێزه‌كانی سۆپای شای ئێران و ده‌سه‌ڵاتداره‌ دیكتاتۆره‌كانی به‌ڵام ناوی كورد و كۆماری كوردستان بۆ هه‌میشه‌ له‌ مێژووی پرشه‌نگداری كوردستان تۆمار كرا و یاد و ناوی كۆمار تا ئێستاش هه‌روا به‌ گه‌وره‌یی ماوه‌ته‌وه‌ و وه‌كوو چرایه‌كی گه‌ش ئه‌دره‌وشێته‌وه‌.

له‌ مێژووی نه‌ته‌وه‌ی كورد دا هه‌موو كات خه‌یانه‌ت و ناكۆكی بنه‌ماڵه‌ی گه‌وره‌ی كورد تۆمار كراوه‌، مخابن له‌ گه‌ڵ دامه‌زرانی كۆماری كوردستان به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی قازی مۆحه‌ممه‌د له‌ شاری مه‌هاباد و ڕاگه‌یاندنی كۆماری كوردستان به‌ فه‌رمیی زۆر له‌ سه‌رۆك عێله‌كانی دێهبۆكری، مه‌نگۆڕ، شكاك و موكری له‌ شاره‌كانی بۆكان و ده‌وروبه‌ری دژایه‌تیی كۆماری كوردستان و نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌دیان كرد و ژێر ده‌سه‌لاتی ئاڵای كوردستانییان قه‌بووڵ نه‌كرد، به‌ڵام هاوكات زۆر عه‌شیره‌ت و خێڵی دیكه‌ وه‌كوو عه‌شیره‌تی فه‌یزۆڵابه‌یگی له‌ ده‌وروبه‌ری شاری سه‌قز پشتیوانی چاكییان له‌ كۆمار كرد و بۆ خزمه‌ت به‌ مانه‌وه‌ی یاد و ناوی كۆماری كوردستان و په‌ره‌ئه‌ستاندنی كۆمار له‌ هه‌موو هه‌وڵێك درێغییان نه‌كرد و له‌ مێژووی پرشه‌نگداری كۆماری كوردستان به‌ ڕاستی ئازایانه‌ دره‌وشانه‌وه‌ و به‌ به‌خشینی ١١ شه‌هید ته‌نیا له‌ ناو بنه‌ماڵه‌ی خۆیاندا ناوێكی به‌رزیان بۆ خێڵ وعه‌شیره‌ته‌كه‌یان تۆمار كرد و تا دوایین ساته‌كانی ته‌مه‌نی كورتی كۆمار پشتیوانی په‌یڕه‌و و و فه‌رمانه‌ نێوخۆییه‌كانی كۆماری كوردستان و حیزیی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران بوون.

به‌ ڕووخانی كۆماری كوردستان و شه‌هید كرانی قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانی ته‌مه‌نی كۆمار كۆتایی پێ نه‌هات و چراكانی دامه‌زرانی حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران نه‌كوژانه‌وه‌ و دواتر به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی ڕێبه‌ری بلیمه‌ت و زانای كورد شه‌هید دوكتۆر عه‌بدولره‌حمان قاسملوو كه‌ له‌ كاتی دامه‌زرانی كۆماری كوردستان وه‌كوو به‌رپرسی ڕێكخراوی یه‌كیه‌تیی لاوان ئیش و چالاكییه‌كانی خۆی ده‌ست پێكردبوو، حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران بووژایه‌وه‌ و زیندوو كرایه‌وه‌ و ناوبراو وه‌كوو سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی ئه‌و حیزبه‌ی ته‌یار و له‌ ده‌وری یه‌ك كۆكرده‌وه‌ و جارێكی دیكه‌ گیانێكی نوێی به‌خشی به‌ یاد و ناوی كۆماری كوردستان و وه‌كوو شاگردێكی به‌ ئه‌مه‌گی پێشه‌وای نه‌مر ڕێگا و یادی كۆماری به‌رده‌وام كرد و تا دوایین ساته‌كانی ته‌مه‌نی وه‌فادار مایه‌وه‌ به‌ ڕێبازی كۆماری و ڕێبه‌ر و پێشه‌وای و تا دوایین دڵۆپه‌كانی خۆێنی و به‌خشینی گیانی له‌ خۆڕاگری و خه‌بات هه‌دای نه‌دا و بۆ خزمه‌ت به‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی زۆر ئازایانه‌ ڕاوه‌ستا تا له‌ ئاكامدا له‌ ڕێكه‌وتی ٢٢ی پووشپه‌ڕێ ساڵی ١٣٦٨ی هه‌تاوی له‌ سه‌ر مێزی وتووێژ له‌ گه‌ڵ دیپلۆماته‌ تێرۆریسته‌كانی ڕژیمی جه‌نایه‌تكاری كۆماری ئیسلامی له‌ ڤییه‌ن پێته‌ختی وڵاتی ئۆتریش گیانی خۆی به‌ گه‌ل و نه‌ته‌وه‌كه‌ی به‌خشی و شه‌هید كرا.

ساڵێك دوای تێرۆری دوكتۆر قاسملوو مێژوو دووپات كرایه‌وه‌ و جێگری دوكتۆر قاسملوو و سكرتێری گشتی ئه‌و كاتی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران دوكتۆر سادق شه‌ره‌فكه‌ندی له‌ رێستورانتی میكۆنۆس له‌ وڵاتی ئاڵمان شه‌هید كرا و جارێكی دیكه‌ش كۆماری ئیسلامی ئێران مێژووی تێرۆری بۆ خۆی و سیسته‌مه‌ تێرۆریسته‌كه‌ی دووپات كرده‌وه‌.

كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات تا ئێستاش هه‌موو ساڵێك ڕۆژی ٢ی ڕیبه‌ندان وه‌كوو ڕۆژێكی نه‌ته‌وه‌یی به‌رز و به‌ڕێز ڕاده‌گرن و یادی ئه‌و ڕۆژه‌ مه‌زنه‌ به‌ ئاهه‌نگ گێڕان و هه‌ڵپه‌ڕكێ و مووسیقا و وتنه‌وه‌ی وانه‌كانی كۆماری كۆردستان زیندوو ده‌كه‌نه‌وه‌ و ناو و یادی كۆماری كوردستانییان له‌ چوارچێوه‌ی كوردستان و وڵاتانی ده‌وروبه‌ری گواستووه‌ته‌وه‌ بۆ وڵاته‌ ڕۆژئاواییه‌كان و ئامریكای لاتین و ئێستا هه‌موو مرۆڤیكی ئازادیخواز و دێمۆكرات ڕۆژی ٢ی ڕیبه‌ندان و ناوی كۆماری كۆردستانی بیستووه‌ و به‌ ڕێزه‌وه‌ ناوی ئه‌و كۆماره‌ ده‌هێنێت.

شعارهای اعتراضات دی‌ ۹۸؛ از «این ماه ماه آخره»‌ تا «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا»

شعارهای اعتراضات دی‌ ۹۸؛ از «این ماه ماه آخره»‌ تا «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا»


صحنه‌ای از اعتراض‌ روز شنبه در مقابل دانشگاه امیرکبیر تهران
صحنه‌ای از اعتراض‌ روز شنبه در مقابل دانشگاه امیرکبیر تهران

در دومین روز از تجمع‌های اعتراضی مردم ایران که در واکنش به سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی توسط سپاه پاسداران صورت گرفت، شعارهای تازه‌ای به گوش می‌رسد که به طور عمده علیه حکومت جمهوری اسلامی، آیت‌الله علی خامنه‌ای و سپاه پاسداران است.

در اعتراض‌های اخیر، شعارها علیه سپاه پاسداران در این تجمعات گسترده‌تر و متنوع‌تر شده است. «بسیجی بی‌غیرت، عامل فقر ملت»، «سپاه جنایت می‌کند، رهبر حمایت می‌کند»، «سپاه بی‌کفایت، عامل قتل ملت»، «حکومت سپاهی، نمی‌خوایم، نمی‌خوایم» و …، از جمله شعارهایی بود که سپاه پاسداران را هدف گرفته بود.

در مشهد برخی از معترضان شعار دادند: «حکومت سپاهی، داعش ما شمایی» و برخی دیگر گفتند ««توپ، تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه» و «نخبه‌هامون را کشتند، به جاش آخوند گذاشتند».

مقایسه جمهوری اسلامی با داعش در حالی صورت می‌گیرد که جمهوری اسلامی خود را نابودکننده داعش و قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس، را «قهرمان» مبارزه با داعش معرفی می‌کند.

شعار «سلیمانی قاتله، رهبرش هم جاهله» هم از شعارهایی بود که در روزهای اخیر شنیده شد. سر دادن چنین شعارهایی چند روز پس از کشته‌شدن سلیمانی و تشییع جنازه پرجمعیتی که برگزار شد، با خشم رسانه‌های حکومت مواجه شد.

شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر خامنه‌ای»، «ننگ ما، ننگ ما، رهبر الدنگ ما»، «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل را ستایش کنیم» که به وجه مشترک اغلب اعتراض‌ها در ایران تبدیل شده است در دو روز اخیر نیز شنیده شد.

با این حال درخواست‌های مکرر استعفای رهبر جمهوری اسلامی با شعار «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا» که پیش از این توسط برخی فعالان سیاسی مطرح شد و اکنون در خیابان توسط مردم عادی فریاد زده می‌شود، وجهی تازه داشت.

برخی از معترضان در معالی‌آباد شیراز نیز این شعار را سر دادند: «این ماه ماه آخره، سیدعلی وقت رفتنه».

تجمع اعتراضی در خیابان استاد معین تهران

اعتراض‌ها به سرنگونی هواپیمای مسافربری توسط سپاه، به شهرهای مختلف کشیده شد

شعار «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل را ستایش کنیم» در اعتراض‌های آبان ۹۸ هم به کرات شنیده می‌شد. در این میان شعار تازه «۱۵۰۰ نفر، کشته آبان ماست» که اشاره به گزارش خبرگزاری رویترز درباره کشته شدن ۱۵۰۰ نفر در اعتراض‌های آبان داشت نیز بین دو این رویداد پیوند برقرار گرفته بود.

علاوه بر این، شعار «به من نگو فتنه‌گر،‌ فتنه تویی ستمگر» نیز یکی از مشهورترین کلید‌واژه‌های آیت‌الله خامنه‌ای را هدف قرار گرفته است. او در دهه گذشته اغلب اعتراض‌های مردم را با واژه «فتنه» توصیف کرده است.

برخی معترضان هم جمله مشهور «غلط کردید اشتباه کردید» که آیت‌الله خامنه‌ای به دولت آمریکا درباره حمله به هواپیمای مسافربری ایران در سال ۶۷ گفته بود را این بار خطاب به رهبر جمهوری اسلامی گفتند.

در تجمعات دو روز اخیر یکی از مشهورترین شعارهای سال‌های اخیر هم صورتی تازه یافت. از سال ۸۸ تاکنون معترضان در خیابان شعار می‌دادند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم». شعاری که مخاطبش معترضان بود. در روزهای اخیر اما معترضان شعار دادند «بترسید، بترسید، ما همه با هم هستیم»، شعاری که مخاطبش حکومت بود.

شعارهایی چون «می‌کشم، می‌کشم، آنکه برادرم کشت» که قدیمی است یا شعار «ما بچه‌های جنگیم، بجنگ تا بجنگیم» نیز نمونه‌های دیگر از شعارهایی بود که خشم و نترسیدن معترضان را بازتاب می‌داد.

انقلاب ۵۷ نیز کماکان در شعارهای معترضان جریان دارد. «خطای انسانی ما، بهمن ۵۷» از تازه‌ترین شعارها بود که هم اشاره به ادعای حکومت درباره خطای انسانی درباره سرنگونی هواپیما داشت و هم اشاره بود به نارضایتی از سقوط حکومت پهلوی.

در این میان، از یک سو به روال اعتراض‌های سال‌های اخیر برخی معترضان شعار «رضا شاه، رضا شاه، روحت شاد، روحت‌ شاد» سر می‌دادند، از سوی دیگر معترضان یکی از مشهورترین شعارهای انقلابیون در سال ۵۷ علیه شاه را هم با روایتی تازه خواندند: «آخوند خائن، آواره گردی. خاک وطن را ویرانه کردی. کشتی جوانان وطن، کردی هزاران تن در کفن، مرگ بر تو، مرگ بر تو، مرگ بر تو، مرگ بر تو».

Source: https://www.radiofarda.com/a/slogans_iran_protests_leader_revolutionary_guards/30373178.html

%d bloggers like this: