Author Archives: Kurdish American Committee for Democracy and Human Rights in Iran(kacdhri)

Amnesty International – Iran – PRISONERS AT RISK OF COVID-19 INFECTION

Amnesty International – Iran – PRISONERS AT RISK OF COVID-19 INFECTION

Dear friends,

Please find attached and copied below an Urgent Action that Amnesty International issued today calling on the Iranian authorities to immediately and unconditionally release hundreds of prisoners of conscience amid grave 2e0c4-amnesty-internationalfears over the spread of coronavirus (COVID-19) in Iran’s prisons. The authorities should take measures to protect the health of all prisoners and urgently consider releasing other prisoners – especially pre-trial detainees and those who may be at more risk from the virus – and take necessary measures to protect the health of all prisoners, including providing equal access to testing.

The Urgent Action is available on the Amnesty International website at the following link:

Many thanks and best wishes,
Iran team


The Iranian authorities must immediately and unconditionally release hundreds of prisoners of conscience amid grave fears over the spread of coronavirus (COVID-19) in Iran’s prisons. The authorities should take measures to protect the health of all prisoners and urgently consider releasing pre-trial detainees and those who may be at particular risk of severe illness or death.
Head of Judiciary Ebrahim Raisi
C/o Permanent Mission of Iran to the UN
622 Third Ave., 34th floor
New York, NY 10017, USA
Dear Mr Ebrahim Raisi,
I am writing about the distressing spread of coronavirus (COVID-19) in Iran’s prisons. While I am aware of measures announced by the Iranian authorities to release some prisoners in response to the outbreak, I am concerned that hundreds of prisoners of conscience remain jailed, including human rights defenders, peaceful protesters and others detained solely for peacefully expressing their rights to freedom of expression, association and/or assembly. They should not be in detention in the first place.
More generally, I am also concerned about the health of all prisoners in Iran. In several prisons across the country, prisoners have tested positive for COVID-19, raising grave concerns for other prisoners held in the same wards. According to the World Health Organization, some groups of people appear to be at particular risk of severe illness or death, including older individuals and people with pre-existing medical conditions. Iran’s prison population includes such groups. Additionally, some prisoners have been systematically denied adequate medical care, which could leave them more vulnerable to the effects of the virus if they contracted it. Amnesty International has documented the denial of adequate medical care as a punitive measure against prisoners of conscience.
Many prisoners across the country have pleaded with officials to address overcrowded, unhygienic and unsanitary conditions in prisons that put them at greater risk of COVID-19 infections. There are also reports that some prisoners have not been provided with sufficient soap or other sanitary products. Many families have also raised concerns for the wellbeing of jailed relatives and believe that the Iranian authorities should be systematically testing prisoners who may be showing symptoms of COVID-19.
I urge you to immediately and unconditionally release all prisoners of conscience, including human rights defenders and those detained for peacefully taking part in the November 2019 and January 2020 protests. I also urge you to urgently consider releasing other prisoners – especially pre-trial detainees and those who may be more at risk from the virus – and take necessary measures to protect the health of all prisoners, including equal access to testing.
Yours sincerely,      


There are concerns about the spread of coronavirus inside Iran’s prisons and that the Iranian authorities have failed to sufficiently protect prison populations. The Human Rights Activists News Agency, based outside Iran, has reported that: in Shahr-e Rey prison (also known as Gharchak), in the city of Varamin, two prisoners have died from COVID-19 in solitary confinement in recent days after being denied medical care and admittance to hospital; in the same prison prior to this, despite some prisoners testing positive for coronavirus, prisoners were only checked for fevers and provided with a bleach-water solution to disinfect surfaces themselves, which, they say, emitted fumes that irritated their lungs; in Central Karaj prison, there have been new cases of coronavirus reported on a daily basis and other prisoners have gone on hunger strike in protest at the shortage of sanitary products and the lack of measures taken to prevent the spread of the virus inside the prison; in Urumieh prison, in early March 2020 over a hundred prisoners in one section of the prison went on hunger strike at the shortage of sanitary products inside the prison despite suspected cases of coronavirus among prisoners; and, in Tehran’s Evin prison, prisoners raised concerns that the women’s ward was disinfected after a guard tested positive for coronavirus, and that, prior to that, the ward had to share use of one disinfectant product between them. The Ahwaz Human Rights Organization also reported that two prisoners in Central Ahvaz prison had contracted coronavirus and that other prisoners in the same ward had not been tested. Several prisoners of conscience also went on hunger strike in Evin prison in protest at the authorities continued refusal to grant them prison leave.

Many of Iran’s prisons have detention conditions that fall far short of international standards, including with respect to overcrowding, poor ventilation, limited hot water during the winter season, inadequate food, insufficient beds and insect infestations. See; and for more information. Such prison conditions are highly susceptible to the spread of infectious disease.

Since the outbreak of coronavirus in Iran became publicly known in February 2020, many prisoners’ families have been raising concerns for the wellbeing of those jailed and calling for the release of prisoners of conscience and those held on politically motivated charges. They have repeatedly voiced their fears that the lack of sanitary products and poor prison conditions put prisoners at greater risk. They have also called on Iran’s State Prison Organization, which is under the authority of the judiciary, to regularly disinfect prisons, provide masks and hand sanitizers to prisoners, quarantine those suspected of having the virus and grant prison leave to as many prisoners as possible. While Iran’s judiciary has made a number of announcements about how it intends to prevent the spread of COVID-19 in prisons, including plans to release thousands of prisoners temporarily and upon payment of bail and to grant pardons to certain types of prisoners, hundreds of prisoners of conscience remain jailed (for more information).

According to the International Committee of the Red Cross, prison populations are particularly exposed to infectious diseases like COVID-19 and conditions of detention can exacerbate the risks. These include the risk of higher transmission rates, especially in overcrowded prisons and when health systems are of poorer quality than in the community. Under international law, as reflected in the UN Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners (the Nelson Mandela Rules), prison authorities must ensure that all prisoners have prompt access to medical attention and health care. The provision of health care for prisoners is a state responsibility. Prisoners should enjoy the same standards of health care that are available in the community, including when it comes to testing, prevention and treatment of COVID-19. Where a prison service has its own hospital facilities, they must be adequately staffed and equipped to provide prisoners referred to them with appropriate treatment and care. Prisoners who require specialized treatment or surgery should be transferred to specialized institutions or to civilian hospitals.

You can also write in your own language.
Please check with the Amnesty office in your country if you wish to send appeals after the deadline.

دکتۆر ئازاد مورادیان : ئەوە مەزنترین قەیرانیە لە ماوەی سەد ساڵی رابوردوودا لە جیهان

دکتۆر ئازاد مورادیان : ئەوە مەزنترین قەیرانیە لە ماوەی سەد ساڵی رابوردوودا لە جیهان

هه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کان – گفتوگۆکان

Dr. Azad Moradian
Dr. Azad Moradian

ڤیروسی کورۆنا هەر کە لە چینەوە دەستیپێکرد بەرەو سەرانسەری جیهان تەشەنەی سەند و ئەمرۆ نزیکەی ٢٧ وڵات تووشی ئەو پەتایە بوونە. دیارە ڤیرۆسی کۆرۆنا هەر تەنگەژەیەکی تەندرووستی نییە بەڵکو تەنگەژەی ئابوریشی لێکەوتووەتەوە و شیانی هەیە تەنگەژەی رامیاریش بە دووادا بێت، بەڵام تا چەند شیانی هەیە ئەم پەتایە لەسەر باری رەوانی و دەروونی مرۆڤەکان درووست بکات؟

دکتۆر ئازاد مورادیان لە هەڤپەڤینێکدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا دەڵێت “ ئەو قەیران و مەترسیەی کە زۆربەی وڵاتانی جیهانی گرتوەتەوە، مەزنترین قەیرانیە لە ماوەی ١٠٠ ساڵی رابوردوودا لە جیهان لە بارەی تەندرووستی، ئابوری، کۆمەڵایەتی و سیاسی وە لە هەموو رووێکەوە خەڵکی گرتوەتەوە و هەر کام لەم قەیرانانە کاریگەری لەسەر ئەوەی تر هەیە “.

John Hopkins University map coronavirus
John Hopkins University map coronavirus

دکتۆر ئازاد هەر وەها دەڵێت “ کاتێک ئێمە باس لە تاکە کەسی دەکەین ، ئەوەندە جیاوازی لە تاکە کەسیدا هەیە کە ناتوانین هەموو ئەو شێوازەی کە خەڵک هەڵس و کەوت دەکا لە بەرامبەر قەیرانێکدا یان لە بەرامبەر کارەساتێکدا بە یەک شێواز چاوی لێبکەین، تاکەکان لە بەرامبەر ناکۆکیەکان و ئەو کارەساتانە شێوازێکی دەروونی، روحی یان رەوانی جیاواز نیشان ئەدەن، بەڵام دەبێ ئاماژە بەوە بکەم هەر کەسێک بە هۆێ ئەزمۆنێک کە هەیەتی، بە هۆێ تەمەنێک کە هەیەتی وە بە هۆێ زانیاریەک کە هەیەتی بۆچوونێکی جیاوازی دەبێت لەسەر ئەو بابەتە”.

دکتۆر ئازاد دەشڵێت “ ئەو ترسە، ئەو نگرانیە وەئەو دڵە راوکیە کە تووشی هەموو بوە، سیستمی مرۆڤ، سیستمی تاکە کەسی وا دانراوە، تا کاتێکە بیر لەوە نەکاتەوە ژیانی لە مەترسیدایە تووشی دڵهورە و دڵە راوکی نابێت وە ئەم دڵهورە ودڵەڕاوکیە وەکو نیشانەیەکی سەرەتایی وایە بۆ ئەوەی ئەو تاکە کەسیە بکەوێتە هەوڵ و خۆێ بتوانێت لەو مەترسی و لەو کارەساتە خۆێ بپارێزێت


AMNESTY INTERNATIONAL; Iran: At least 23 children killed by security forces in November protests – new evidence

Iran: At least 23 children killed by security forces in November protests – new evidence
Collage Child Victims - Reduced size


Dear friends,

Today, Amnesty International issued a briefing entitled ‘They shot our children’ – Killings amnesty-internationalof minors in Iran’s November 2019 protests which presents evidence uncovered by Amnesty International that at least 23 children were killed by Iranian security forces in the nationwide protests in November last year.

The children killed include 22 boys, aged between 12 and 17, and a girl reportedly aged between eight and 12. Twelve of the 23 deaths recorded by Amnesty International took place on 16 November, a further eight on 17 November, and three on 18 November. Details of the deaths are included in the new briefing.

Please find attached the briefing and its accompanying press release (in English and Persian). The briefing and press release are available at the following links: [briefing] [press release]

Many thanks and best wishes,
Iran team

    4 March 2020 
    Iran: At least 23 children killed by security forces in November protests – new evidence
    An investigation by Amnesty International has uncovered evidence that at least 23 children were killed by Iranian security forces in the nationwide protests in November last year.
    At least 22 of the children were shot dead by Iranian security forces unlawfully firing live ammunition at unarmed protesters and bystanders, according to the findings.
    The children killed include 22 boys, aged between 12 and 17, and a girl reportedly aged between eight and 12. Details of their deaths are included in a new Amnesty International briefing, ‘They shot our children’ – Killings of minors in Iran’s November 2019 protests.
    “In recent months an increasingly gruesome picture has emerged of the extent to which Iranian security forces unlawfully used lethal force to crush last year’s nationwide protests. However, it is still devastating to learn that the number of children who fell victim to this brutality is so shockingly high,” said Philip Luther, Research and Advocacy Director for the Middle East and North Africa at Amnesty International.
    “There must be independent and impartial investigations into these killings, and those suspected of ordering and carrying them out must be prosecuted in fair trials.”
    Amnesty International has gathered evidence from videos and photographs, as well as death and burial certificates, accounts from eyewitnesses and victims’ relatives, friends and acquaintances on the ground, and information gathered from human rights activists and journalists. 
    In 10 cases, Amnesty International learned from the description of injuries on the death or burial certificates it reviewed, or information from credible sources, that the deaths occurred as a result of gunshots to the head or torso – indicating that the security forces were shooting to kill.
    In two of the cases, burial certificates set out in detail the devastating impact on
    the children’s bodies. One cited injuries including bleeding, a crushed brain and a shattered skull. The other indicated that the cause of the death was extensive internal bleeding, and a pierced heart and lung. 
    In one child’s case, there are conflicting reports on the cause of death, with one referring to fatal head injuries sustained by beatings by security forces and another referring to the firing of metal pellets at the victim’s face from a close distance. 
    Twelve of the 23 deaths recorded by Amnesty International took place on 16 November, a further eight on 17 November, and three on 18 November. The protests started on 15 November.
    The 23 children are recorded as having been killed in 13 cities in six provinces across the country (Esfahan, Fars, Kermanshah, Khuzestan, Kurdistan and Tehran), reflecting the widespread nature of the bloody crackdown. 
    “The fact that the vast majority of the children’s deaths took place over just two days is further evidence that Iranian security forces went on a killing spree to quash dissent at any cost,” said Philip Luther.
    “As the Iranian authorities have refused to open independent, impartial and effective investigations, it is imperative that member states of the UN Human Rights Council mandate an inquiry into the killings of protesters and bystanders, including these children, in the November protests.” 
    On 25 February, Amnesty International wrote to Iran’s Minister of Interior Abdolreza Rahmani Fazli to provide him with the list of the names of the 23 children recorded as killed, along with their ages and places of death, and to seek the authorities’ comments on the circumstances of their death. As of 3 March, the organization had received no response.
    State cover-up and harassment
    Amnesty International spoke to relatives of some the children killed who described being subjected to harassment and intimidation, including surveillance and interrogations by intelligence and security officials. At least one family received veiled death threats against their surviving children and were warned that “something horrible” would also happen to them if they spoke out.
    This corresponds with a broader issue where families of those killed in protests are being intimidated by the state from talking openly about their deaths. Most have reported being forced to sign undertakings that they would not speak to the media, and observe restrictions on how they commemorate their loved ones in
    order to be able to receive their bodies. In many cases, security and intelligence officials have placed the families under surveillance, and attended their funeral and memorial ceremonies in order to ensure that the restrictions are observed. 
    Families of children killed also reported being forced to bury them quickly in the presence of security and intelligence officials, thereby preventing them from seeking an independent autopsy. Such conduct appears aimed at suppressing incriminating evidence. 
    In general, Amnesty International’s research has found that the families of those killed in protests have been consistently excluded from autopsies undertaken by the state forensic institute and denied access to information on the circumstances of their deaths, including details of the ammunition that killed them and the weapon that fired it.
    In some cases, officials washed and prepared the bodies of victims for burial without notifying their families and then handed them the bodies, wrapped in shrouds, just minutes before the scheduled burial. Amnesty International understands that in these cases, security and intelligence officials generally sought to prevent families from pulling back the shrouds to see the bodies of their loved ones. As a result, some families say they were not able to see the impact of injuries. 
    In other cases, authorities have also refused to hand over the belongings of the victims to their relatives, including their phones, raising suspicions that they worried these contained evidence of unlawful actions by the state. 
    “As if the loss of their loved ones was not cruel enough an experience to bear, families of children killed during the protests are facing a ruthless campaign of harassment to intimidate them from speaking out,” said Philip Luther. 
    “The authorities also seem to be desperate to prevent bereaved relatives finding out the full truth about the killings, and getting hold of evidence that would incriminate those responsible. This bears all the hallmarks of a state cover-up.” 
    Protests erupted in Iran on 15 November 2019 following a sudden government announcement about a fuel price hike. According to credible reports compiled by Amnesty International, at least 304 people were killed and thousands injured between 15 and 18 November as authorities crushed the protests using lethal force. During and following the protests, the Iranian authorities arbitrarily detained thousands of detainees and subjected some to enforced disappearance, torture and other ill-treatment. 
    Public Document 
    For more information or to arrange an interview, please contact:
    +44 207 413 5566 
    Out of hours contact details:
    +44 20 7413 5566 
    Twitter: @amnestypress


Amnesty International URGENT ACTION


kurdish Prisoners_Hoshmand A_Mohammad O

Dear Friend,

Please find attached and copied below an Urgent Action that Amnesty International issued today on Houshmand Alipour, from Iran’s Kurdish minority, who is at risk of execution after he was sentenced to death on 29 December 2019 following an unfair trial. amnesty-internationalMohammad Ostadghader, also an Iranian Kurd, was sentenced to 11 years’ imprisonment in the same trial. Both were denied access to lawyers of their own choosing and say they were forced to give “confessions” under torture and other ill-treatment. The urgent action calls on the Iranian authorities to quash their convictions and sentences and grant them a fair retrial in proceedings that meet international fair trial standards and without recourse to the death penalty.

The Urgent Action is available on the Amnesty International website at the following link:

Best wishes,
Iran team
Amnesty International



Houshmand Alipour, from Iran’s Kurdish minority, is at risk of execution after he was sentenced to death on 29 December 2019 following an unfair trial. Mohammad Ostadghader, also an Iranian Kurd, was sentenced to 11 years’ imprisonment in the same trial. Both were denied access to lawyers of their own choosing and say they were forced to give “confessions” under torture and other ill-treatment.




Head of the Judiciary Ebrahim Raisi

c/o Permanent Mission of Iran to the UN

Chemin du Petit-Saconnex 28

1209 Geneva


Dear Mr Raisi,


Houshmand Alipour, from Iran’s Kurdish minority, was sentenced to death on 29 December 2019 following an unfair trial on 31 October 2019, during which the court relied on a false “confession”, which he says was extracted from him under torture and other ill-treatment, to convict him. He was tried before Branch 1 of the Revolutionary Court in Sanandaj, Kurdistan province, and was convicted of armed rebellion against the state” (baghi). He was also convicted of several other charges including “spreading propaganda against the system” and “membership of a group with the purpose of disrupting national security”, for which he received a total of 16 years in prison. Mohammad Ostadghader, who faced trial alongside Houshmand Alipour, was sentenced to 11 years’ imprisonment for multiple charges including “spreading propaganda against the system”. Under Iran’s Islamic Penal Code, he will be required to serve five years in prison.  


Houshmand Alipour and Mohammad Ostadghader were arrested on 3 August 2018 by security forces near Saqqez, Kurdistan province, on suspicion of taking part in an armed attack against a security base in that city, which they both deny. Four days after their arrest, on 7 August 2018, Iran’s state news agency, the Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB), broadcast a propaganda video in which the men were shown “confessing” to the attack, undermining their rights not to be compelled to incriminate themselves, to the presumption of innocence and to freedom from degrading treatment. Houshmand Alipour has since said that both men were tortured into making the “confessions” during interrogations when they had no access to a lawyer. He told his family that the only reason he made the “confession” was to stop the torture. He has been allowed only one visit from his family since his arrest. Both men have been denied access to lawyers of their own choosing and were given access to a state-appointed lawyer only after 31 August 2018, when they were transferred from a detention centre in Baneh, Kurdistan province, to one in Sanandaj. They have since been transferred to Sanandaj central prison. Their lawyer has filed an appeal with the Supreme Court against their convictions and sentences.



I urge you to quash Houshmand Alipour’s and Mohammad Ostadghader’s convictions and sentences and grant them a fair retrial in proceedings that meet international fair trial standards and without recourse to the death penalty. I urge you to provide them access to their families and lawyers of their own choosing and ensure that they are protected from torture and other ill-treatment. I call on you to stop permitting “confessions” obtained under torture and other ill-treatment as evidence in court, to ensure an end to the broadcasting of forced “confessions” and to immediately establish an official moratorium on executions with a view to abolishing the death penalty.

Yours sincerely,



On 7 August 2018, four days after the arrest of Houshmand Alipour and Mohammad Ostadghader, the Ministry of Intelligence claimed it had arrested members of “separatist and Takfiri” groups that had attacked a security base in Saqqez. On 9 August 2018, the Kurdistan Freedom Party (PAK), a Kurdish opposition group based in the Kurdistan Region of Iraq that has engaged in armed activities against Iran, issued a statement taking responsibility for the attack. It stated that the men were arrested after they went in to rescue injured PAK members who had taken part in the attack. Houshmand Alipour’s family has said both men are PAK members but are not involved in armed activities against the state in Iran and had entered Iran to engage in political activities such as raising awareness about PAK amongst Iranian Kurds. In addition to Houshmand Alipour’s death sentence for “armed rebellion against the state”, he has been sentenced to one year in prison for “spreading propaganda against the system”, five years in prison for “membership of a group with the purpose of disrupting national security” and 10 years in prison for “carrying weapons”. Mohammad Ostadghader has been sentenced to one year in prison for “spreading propaganda against the system”, five years in prison for “membership of a group with the purpose of disrupting national security” and five years in prison for “carrying weapons”. Under Article 134 of the Islamic Penal Code, individuals convicted of three or more offences must serve the single harshest sentence.

For years, the Iranian authorities have broadcast “confession” videos on state television in an attempt to justify their actions and gain support from the public. “Confessions” are extracted and “confession” videos are made when detainees are at their most vulnerable – often just after they have been arrested, when they are held incommunicado and subjected to prolonged interrogations under torture and other ill-treatment. Such videos illustrate the extent to which Iran’s intelligence and security forces go to violate the rights of detainees to remain silent during questioning and at trial, to benefit from the presumption of innocence, not to be forced to incriminate themselves and to be free from degrading treatment. Amnesty International’s research has shown that IRIB and other state-controlled media work closely with intelligence and security officials and have been involved in the production and distribution of “confession” videos, thereby sharing responsibility for the human rights violations committed against individuals featured in their productions.

Forced “confessions” that have been broadcast on Iranian state television have been used as evidence in court to convict individuals who were later executed. The most recent example of this is from 8 September 2018 when cousins Zaniar Moradi and Loghman Moradi, from Iran’s Kurdish minority, were executed in Raja’i Shahr prison in the city of Karaj, north-west of Tehran. Zaniar Moradi and Loghman Moradi had been arrested by Ministry of Intelligence officials on 1 August 2009 and 17 October 2009 respectively in the city of Marivan, Kurdistan province, and accused of the murder of the son of a senior cleric which had taken place on 4 July 2009. They were held incommunicado without access to their families or lawyers by the Ministry of Intelligence for the first nine months of their detention. During this time, they said they were forced to “confess” to the murder in front of a video camera after being tortured. Their forced “confessions” were then broadcast on state television in November 2010. In December 2010, after a trial that lasted just 20 minutes, Branch 15 of the Revolutionary Court in Tehran convicted them of “enmity against God” (moharebeh) and murder. Their lawyer maintained that the only evidence against them was their forced “confessions”. Both men had repeatedly denied the accusations against them and had pleaded their innocence.

Broadcasting forced “confessions” extracted through torture is a denial of human dignity for the prisoners and a serious violation of their rights. Under Article 14 of the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR), Iran is legally obliged to respect and protect the rights of all defendants to the presumption of innocence and not to be compelled to incriminate themselves. Under Article 7 of the ICCPR, as well as rules of customary international law, Iran is obliged to respect and protect the right of accused persons to freedom from torture and other cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.

Amnesty International opposes the death penalty in all cases without exception regardless of the nature of the crime, the characteristics of the offender, or the method used by the state to kill the prisoner. The organization considers the death penalty a violation of the right to life and the ultimate cruel, inhuman and degrading punishment.


You can also write in your own language.


Please check with the Amnesty office in your country if you wish to send appeals after the deadline.

NAME AND PREFFERED PRONOUN: Houshmand Alipour (he; him); Mohammad Ostadghader (he; him)


ڕۆژی جیهانی زمانی دایكی و كه‌ڵك وه‌رگرتن له‌ زمان وه‌كوو ئامرازی پێوه‌ندییه‌كان

ڕۆژی جیهانی زمانی دایكی و كه‌ڵك وه‌رگرتن له‌ زمان وه‌كوو ئامرازی پێوه‌ندییه‌كان

ئاماده‌ كردن و لێكۆڵینه‌وه‌ : ئه‌مین خه‌واله

Amin Khawaleh

ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

زمانی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك به‌شێكی گه‌وره‌ و به‌رچاوه‌ له‌ كولتوور و فه‌رهه‌نگی ئه‌و نه‌ته‌وه‌ و ئامرازی پێوه‌ندی گرتن له‌ گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ و وڵاتانی دراوسێ و ئه‌ركی سه‌رشانی هه‌موو تاكه‌كانی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك پارێزگاری له‌ بنه‌ماكانی دامه‌زرێنه‌ری ئه‌و زمانه‌یه‌ و به‌رگری له‌ به‌ په‌راوێز كێشانی زمانی و له‌ ناوچوونی وشه‌ و ده‌سته‌واژه‌كانی ئه‌و زمانه‌ وه‌كوو ئه‌ركێكی پیرۆز و یه‌كێكه‌ له‌ ڕیچاره‌كانی زیندووڕاگرتنی ئه‌و زمانه‌.

هه‌موو ساڵێك ڕێكه‌وتی ٢١ی فێورییه‌ به‌رانبه‌ر له‌ گه‌ڵ ٢ی ڕه‌شه‌مه‌ هه‌موو نه‌ته‌وه‌كان و میلله‌تانی گه‌وره‌ و بچووكی دونیا و نه‌ته‌وه‌ كه‌مینه‌كانی دونیا ئه‌و ڕۆژه‌ وه‌كوو زمانی دایكی جێژن ده‌گرن و شانازی به‌ زمان و كولتوور و فه‌رهه‌نگی نه‌ته‌وه‌كه‌یانه‌وه‌ ده‌كه‌ن.

نێولێنانی ئه‌و ڕۆژه‌ وه‌كوو ڕۆژی زمانی دایكی ئه‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ساڵی ١٩٩٩ی زایینی كه‌ له‌ لایه‌ن ڕێكخراوی یۆنسكۆ و كۆڕبه‌ندی گشتی ڕێكخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانه‌وه‌ بۆ به‌رگری له‌ په‌راوێز كه‌وتن و له‌ ناوچوونی زمانی نه‌ته‌وه‌ كه‌مینه‌كان و نه‌ته‌وه‌ بنده‌سته‌كان ئه‌و ڕۆژه‌ وه‌كوو ڕۆژی زمانی زگماكی یان زمانی دایكی و زمانی بنه‌ڕه‌تی نه‌ته‌وه‌كان دیاریكرا. هۆكاری سه‌ره‌كی ناولێنانی ئه‌و ڕۆژه‌ ئه‌گه‌ڕیته‌وه‌ بۆ ساڵی ١٩٥٢ی زایینی كه‌ له‌ لایه‌ن كۆمه‌ڵێك خوێندكاری وڵاتی به‌نگلادێش له‌ دراوسێیه‌تی وڵاتی پاكستان هه‌وڵ درا زمانی به‌نگالی وه‌كوو زمانی دووهه‌م له‌ زانكۆكانی وڵاته‌كه‌یان دیاری بكرێت، كه‌ له‌ لایه‌ن پۆلیسی پاكستانه‌وه‌ كه‌وتنه‌ به‌ر ده‌سڕێژ و بێحۆرمه‌تی و سووكایه‌تی به‌لام ئه‌و خوێندكارانه‌ كۆڵیان نه‌دا و سوور بوون له‌ سه‌ر گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌كه‌یان. دواتر وه‌ك باس كرا ساڵی ١٩٩٩ی زایینی له‌ لایه‌ن ڕێكخراوی یۆنسكۆ ڕۆژێك بۆ پاراستن و ڕێزگرتن له‌ زمانی دایكی دیاریكرا و به‌ فه‌رمیی تۆمار كرا.

نه‌ته‌وه‌ی گه‌وره‌ی كورد وه‌كوو زۆر له‌ نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی بنده‌ستی دونیا كه‌وتووه‌ته‌ به‌ر زه‌بر و بێڕه‌حمی نه‌ته‌وه‌ و ده‌وڵه‌تانی دراوسێی داگیركه‌ری كوردستان و وڵاتی گه‌وره‌ی كوردستانیان به‌ سه‌ر چه‌ن وڵاتی دیكه‌دا دابه‌ش كردووه‌ وه‌كوو ئیران، عێراق، توركیه‌ و سووریه‌. هه‌ر كام له‌و وڵاتانه‌ زمانی فه‌رمیی و ڕه‌سمی جیاوازییان هه‌یه‌ و ئه‌مه‌ بووه‌ته‌ هۆی ئه‌وه‌ی زمانی فه‌رمیی ئه‌و وڵاتانه‌ كاریگه‌ری ڕاسته‌وخۆیان بێت له‌ سه‌ر دانیشتووانی ئه‌و پارچه‌ی كوردستان كه‌ له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و وڵاته‌دان و به‌شێكی زۆری ڕێزمان و فه‌رهه‌نگ و كولتووری وڵاتی داگیركه‌ر دزه‌یان كردووه‌ته‌ ناو زمانی نه‌ته‌وه‌كه‌مان و كوردانی دانیشتووی ئه‌و پارچه‌ی كوردستان بو وێنه‌ زمانی فه‌رمیی وڵاتی ئێران زمانی فارسییه‌ و زۆربه‌ی وشه‌كانی ئه‌و زمانه‌ دزه‌ی كردووه‌ته‌ ناو كولتوور و ڕێزمان و وشه‌ ئاساییه‌كانی كوردانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان كه‌ له‌ ئێستادا له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و وڵاته‌دان.


له‌ لایه‌كی دیكه‌ش نه‌بوونی ناوه‌ند و ڕیكخراوێكی یه‌كگرتوو بۆ پاراستنی ڕێزمان و ده‌سته‌واژه‌كانی كوردی وایكردووه‌ كه‌ زۆر له‌ وشه‌ كۆنه‌كان به‌ره‌و له‌ ناوچوون بڕۆن و زۆر جار داگیركه‌رانی وڵاته‌كه‌مان وشه‌ی داتاشراو و نه‌ناسراویان هێناوه‌ته‌ ناو زمانی كوردی و به‌ وشه‌ی كوردی و له‌ فه‌رهه‌نگی ڕێزمانی نه‌ته‌وه‌كه‌مان تۆماریان كردووه‌ و زۆر جاربش كه‌سانی ناشاره‌زا و نه‌خوێنده‌وار ئه‌و ده‌سته‌واژه‌ و وشه‌ و پاشكه‌وتانه‌یان وه‌كوو ڕێزمانی زمانی كوردی وه‌رگرتووه‌ و له‌ به‌رانبه‌ری ئه‌و هێرشه‌دا هیچ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كیان نه‌كردووه‌. پاراستنی زمانی دایكی و زمانی زگماكی و به‌رگری كردن له‌ په‌راوێز كه‌وتن و له‌ناوچوونی ئه‌و زمانه‌ ئه‌ركێكی نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌ییه‌ و هه‌موو تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا به‌ ژن و پیاو و گه‌وره‌ و بچووك و خوێنده‌وار و نه‌خوێنده‌وار ئه‌و ئه‌ركه‌یان له‌ سه‌ر شانه‌ كه‌ پارێزگاری بكه‌ن له‌ ده‌سته‌واژه‌ و وشه‌ كۆن و مێژووییه‌كان و ڕێگا نه‌ده‌ن به‌وه‌ی كه‌ فه‌رهه‌نگ و كولتوور و ده‌سته‌واژه‌ مێژووییه‌كانی زمانه‌كه‌یان وه‌په‌راوێز بكه‌وێت و ڕیگا نه‌ده‌ن زمانه‌كه‌یان به‌ره‌وه‌ فه‌وتان و له‌ناوچوون بڕوات.

international mother language day
به‌ پێی بڕیارنامه‌ی جیهانی مافی مرۆڤ په‌سه‌ند كراوی ئه‌نجۆمه‌نی گشتی ڕێكخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و ڕێكخراوی نه‌ته‌وه‌ كه‌مینه‌كان و نه‌ته‌وه‌ بێ ده‌وڵه‌ته‌كان هه‌موو تاكه‌كانی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك مافی خوێندن و نووسین به‌ زمانی دایكی خۆیان هه‌یه‌ و ئه‌وه‌ به‌شێكی بچووكه‌ له‌ مافه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ وڵاتانی داگیركه‌ری كوردستان و ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌و ڕژیمانه‌ هه‌ر له‌ كۆنه‌وه‌ تاكوو ئێستا ئه‌و مافه‌یان له‌ دانیشتووانی هه‌موو پارچه‌كانی كوردستان زه‌وتكردووه‌ و ڕێگایان نه‌داوه‌ تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگای كوردستان به‌ فه‌رمیی ده‌ستیان ڕابگات به‌ په‌روه‌رده‌ و فێركاری به‌ زمانی خۆیان و به‌ زۆر و له‌ ژێر گوشار و سه‌ركوت په‌روه‌رده‌ و فێركاری به‌ زمانی داگیر زاڵبووه‌ به‌ سه‌ر دانیشتوانی ئه‌و به‌شه‌ی كوردستان ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و وڵاته‌. له‌ دوای ڕاپه‌ڕیینه‌كانی ساڵی ١٩٩١ی زایینی له‌ هه‌رێمی باشووری كوردستان ئه‌و به‌شه‌ی كوردستان كه‌ هه‌تا پێش ئه‌و كاته‌ له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی وڵاتی عێراق و ڕژیمی به‌عسدا بوون كورته‌ ده‌سه‌ڵاتێكیان گرته ده‌ستو توانییان له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی به‌ مانای گشتی ڕزگار بن و دواتر له‌ گه‌ڵ ڕووخانی یه‌گجاره‌كی ڕژیمی به‌عس له‌ ساڵی ٢٠٠٧ی زایینی به‌ دواوه‌ و هاتنه‌ سه‌ركاری ده‌سه‌ڵاتی فێدراڵی له‌ وڵاتی عێراق هه‌رێمی كوردستان و دانیشتووانی تا ڕاده‌یه‌كی زۆر سه‌ربه‌خۆ بوون، زمانی كوردی وه‌كوو دووهه‌مین زمانی فه‌رمیی له‌ هه‌موو وڵاتی عێراقی فێدراڵ به‌ گشتی و له‌ هه‌ریمی كوردستان به‌ ڕه‌سمی ناسرا و به‌ فه‌رمیی دانی پێدانرا و خوێندن و نووسین و فێركاری له‌ قۆتابخانه‌كان و زانكۆكان به‌ فه‌رمیی ده‌ستی پێكرد و زمانی كوردی گه‌شه‌یه‌كی چاكی په‌یدا كرد و هاوكات دوابه‌دوای بڕیارێك له‌ دوای ساڵی ٢٠٠٧ی زایینی كۆمه‌ڵێكی زۆر خوێندكار له‌ هه‌موو پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ڕوویان كرده‌ هه‌رێمی كوردستان و توانییان بوورسیه‌ی خوێندن له‌ زانكۆكانی هه‌رێمی كوردستانی باشوور وه‌ربگرن و زیاتر په‌ره‌ بدرێت به‌ زمانی كوردی و ڕێزمان و كولتووری له‌ پارچه‌كانی دیكه‌ش. به‌ڵام له‌ لایه‌ك نه‌بوونی كه‌سانی شاره‌زا له‌ بواری ڕیزمان و لیكۆڵینه‌وه‌ له‌ سه‌ر زمانی كوردی و له‌ لایه‌كی دیكه‌ش نه‌بوونی كه‌سانی دڵسۆز و ده‌سه‌ڵاتێكی سه‌ربه‌خۆ ڕێگای له‌ په‌ره‌ ئه‌ستاندنی زمانی كوردی گرتووه‌ و زۆرجار وشه‌ی داتاشراو دزه‌ی كردووته‌وه‌ ناو زمانه‌كه‌مان و هیچ ناوه‌ندێك یان ڕێكخراوێك به‌رگری نه‌كردووه‌ و زۆر جاریش به‌ هۆی ناشاره‌زایی ده‌سه‌ڵات وشه‌ و ده‌سته‌واژه‌ كۆنه‌كان به‌ره‌و له‌ ناوچوون رۆیشتوون و گۆڕانكارییان به‌ سه‌ردا هاتووه‌.

پێویسته‌ ناوه‌نده‌كانی پێوه‌ندیدار له‌ هه‌رێمی باشووری كوردستان و دڵسۆزانی شاره‌زای زمانی و وێژه‌ی كوردی هه‌وڵ بده‌ن بۆ پێكھینانی ڕێزمان و شێوه‌زاری یه‌كگرتوو و فه‌رهه‌نگێكی یه‌كپارچه‌ و كۆكردنه‌وه‌ی وشه‌ و زاراوه‌ مێژووییه‌كان و هه‌وڵ بده‌ن ڕیگا نه‌درێت وشه‌ كۆنه‌كان بفه‌وتێن و له‌ ناو بچن و هه‌روه‌ها ناوه‌نده‌كانی فێركاری و په‌روه‌رده‌ی زمانی كوردی له‌ هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان په‌ره‌ی پێ بدرێت بۆ ئه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌كانی داهاتوو و مناڵه‌كانی ئێمه‌ زمانی دایكی خۆیان له‌ بیر نه‌كه‌ن و له‌ گه‌ڵ زمانی نه‌ته‌وه‌یی خۆیان ته‌ریك نه‌كه‌ون و هه‌وڵه‌كانی خۆیان بده‌ن بۆ زیندوو ڕاگرتنی زمان و ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌ییمان.


ده تۆانن ده قى نوستراوه که به فۆرمه تى پى دى ئه ف لێره دابه زێنن

دووی ڕێبه‌ندان ساڵرۆژی دامه‌زرانی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان له‌ مه‌هاباد

دووی ڕێبه‌ندان ساڵرۆژی دامه‌زرانی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان له‌ مه‌هاباد


ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

ئاماده‌ كردن و لێكۆڵینه‌وه‌ : ئه‌مین خه‌واله

٢٠ ی مانگى ژانویه ٢٠٢٠ ی زایینی

له‌ مێژووی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌كدا ڕۆژانێكی مێژوویی هه‌یه‌ كه‌ وه‌بیر هێنه‌ره‌وه‌ی ئازایه‌تیی و سه‌مبۆلی خۆڕاگری و شۆڕش و به‌رخۆدانی ئه‌و گه‌له‌ دژی داگیركه‌ر و كۆتایی به‌ ژێرده‌سه‌ڵاتی و سه‌ربه‌خۆیی یه‌گجاره‌كی ئه‌و گه‌له‌یه‌ و له‌ گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونی زه‌مه‌ن و كاته‌كان ئه‌و ڕۆژانه‌ و بیره‌وه‌رییه‌كانیان له‌ مێژوودا وه‌كوو ئۆستووره‌یه‌ك ده‌مێننه‌وه‌ و هه‌رگیز له‌ یاد ده‌رناچن.

ڕۆژی ٢ی ڕێبه‌ندان بۆ گه‌لی كورد و نه‌ته‌وه‌كه‌مان وه‌بیرهێنه‌ره‌وی مێژوویه‌كی شكۆدار و قاره‌مانییه‌تی پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانیه‌تی كه‌ له‌ وه‌ها ڕۆژێك دا ٧٤ ساڵ پێش ئێستا دامه‌زراندنی كۆماری كوردستانیان به‌ فه‌رمیی له‌ شاری مه‌هاباد سه‌ر به‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ڕاگه‌یاند و ناوی یه‌كه‌م حكوومه‌تی كوردی و یه‌كه‌م ده‌سه‌ڵاتی كوردییان بۆ هه‌میشه‌ به‌ ناوی پیرۆزی خۆیانه‌وه‌ گرێ داو و مێژوویه‌كی پر شانازییان بۆ خۆیان و نه‌ته‌وه‌كه‌یان تۆمار كرد.

هاوكات له‌ گه‌ڵ كۆتایی هاتنی شه‌ڕی دووهه‌می جیهانی و مانه‌وه‌ی وڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كان و له‌ سه‌رووی هه‌موویانه‌وه‌ یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت له‌ وڵاتی ئێران و ده‌وروبه‌ری، سه‌ره‌تاكانی پاییزی ساڵی ١٣٢٤ی هه‌تاوی پێشه‌وای نه‌مر به‌ پشتیوانی یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت و كۆماری ئازه‌ربایجان كۆمه‌ڵه‌ی ژیانه‌وه‌ی كوردی له‌ مه‌هاباد دامه‌زراند و ته‌نیا ٥ مانگ دوای دامه‌زرانی كۆمه‌ڵه‌ی ژێكاف له‌ ڕێكه‌وتی ٢ی ڕیبه‌ندانی هه‌مان ساڵ پێشه‌وا قازی مۆحه‌ممه‌د هاوڕێ له‌ گه‌ڵ حه‌مه‌حسه‌ین خانی سه‌دری قازی و ئه‌بۆلقاسم سه‌یفی قازی ئامۆزاكانی به‌ فه‌رمیی دامه‌زرانی كۆماری كۆردستانیان له‌ شاری مه‌هاباد ڕاگه‌یاند و له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا هه‌موو شار و شارۆچكه‌كانی كوردستانیان هێنا ژێر فه‌رمانی حكوومه‌ته‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان و ئاڵای كوردستان له‌ هه‌موو شاره‌كانی كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات شه‌كاوه‌ و به‌رز كراوه‌.

نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د هه‌ر له‌و ماوه‌ كورته‌دا زۆر خزمه‌تی به‌رچاوی به‌ فه‌رهه‌نگ و كولتوور، گه‌شه‌ی ئابووری ناوچه‌كه‌، پێوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی كوردستان له‌ گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ، زانست و ته‌كنۆلۆجیا و زۆر بۆاری ئه‌ده‌بی و هۆنه‌ری به‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی كرد و ناوی كورد و خاكی كوردستانی بۆ هه‌میشه‌ له‌ مێژووی دونیادا تۆمار كرد.

پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د به‌ بانگهیشت كردنی مه‌لا مسته‌فای بارزانی و هاوڕییانی و بنه‌ماڵه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی بارزانی بۆ مه‌هاباد و به‌خشینی پله‌ی ژه‌نه‌راڵی كوردستان بۆ نه‌مر مه‌لا مسته‌فای بارزانی سنووره‌كانی كوردستانی له‌ ڕۆژهه‌ڵاته‌وه‌ بۆ هه‌موو پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان گواسته‌وه‌ و به‌ دروشمی برایه‌تی گه‌لان دۆستی خۆی بۆ نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی ئه‌و كاتی بنده‌ستی ئێران سه‌ڵماند و هه‌موو لایه‌نه‌كانی وه‌كوو دۆستی نزیكی خۆی له‌ ده‌وری یه‌ك كۆكرده‌وه‌.

ڕۆژی ٢ی ڕێبه‌ندان بۆ گه‌لی كورد و نه‌ته‌وه‌كه‌مان وه‌بیرهێنه‌ره‌وی مێژوویه‌كی شكۆدار و قاره‌مانییه‌تی پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانیه‌تی كه‌ له‌ وه‌ها ڕۆژێك دا ٧٤ ساڵ پێش ئێستا دامه‌زراندنی كۆماری كوردستانیان به‌ فه‌رمیی له‌ شاری مه‌هاباد سه‌ر به‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ڕاگه‌یاند و ناوی یه‌كه‌م حكوومه‌تی كوردی و یه‌كه‌م ده‌سه‌ڵاتی كوردییان بۆ هه‌میشه‌ به‌ ناوی پیرۆزی خۆیانه‌وه‌ گرێ داو و مێژوویه‌كی پر شانازییان بۆ خۆیان و نه‌ته‌وه‌كه‌یان تۆمار كرد.

به‌ داخه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت و ڕووخانی كۆماری ئازه‌ربایجان به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی پیشه‌وه‌ری و هاتنی هێزه‌كانی سۆپای ئێران بۆ مه‌هاباد و پشت تێكردنی هه‌موو دراوسێكانی كۆماری كوردستان ته‌مه‌نی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان دوای ١١ مانگ كۆتایی پێهات و قازی مۆحه‌ممه‌د و ئامۆزاكانی له‌ مه‌یانی چوارچرای شاری مه‌هاباد له‌ دار دران و شه‌هید كران و ده‌سه‌ڵاتی كۆماری كوردستان جارێكی دیكه‌ گه‌ڕایه‌وه‌ ده‌ست هێزه‌كانی سۆپای شای ئێران و ده‌سه‌ڵاتداره‌ دیكتاتۆره‌كانی به‌ڵام ناوی كورد و كۆماری كوردستان بۆ هه‌میشه‌ له‌ مێژووی پرشه‌نگداری كوردستان تۆمار كرا و یاد و ناوی كۆمار تا ئێستاش هه‌روا به‌ گه‌وره‌یی ماوه‌ته‌وه‌ و وه‌كوو چرایه‌كی گه‌ش ئه‌دره‌وشێته‌وه‌.

له‌ مێژووی نه‌ته‌وه‌ی كورد دا هه‌موو كات خه‌یانه‌ت و ناكۆكی بنه‌ماڵه‌ی گه‌وره‌ی كورد تۆمار كراوه‌، مخابن له‌ گه‌ڵ دامه‌زرانی كۆماری كوردستان به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی قازی مۆحه‌ممه‌د له‌ شاری مه‌هاباد و ڕاگه‌یاندنی كۆماری كوردستان به‌ فه‌رمیی زۆر له‌ سه‌رۆك عێله‌كانی دێهبۆكری، مه‌نگۆڕ، شكاك و موكری له‌ شاره‌كانی بۆكان و ده‌وروبه‌ری دژایه‌تیی كۆماری كوردستان و نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌دیان كرد و ژێر ده‌سه‌لاتی ئاڵای كوردستانییان قه‌بووڵ نه‌كرد، به‌ڵام هاوكات زۆر عه‌شیره‌ت و خێڵی دیكه‌ وه‌كوو عه‌شیره‌تی فه‌یزۆڵابه‌یگی له‌ ده‌وروبه‌ری شاری سه‌قز پشتیوانی چاكییان له‌ كۆمار كرد و بۆ خزمه‌ت به‌ مانه‌وه‌ی یاد و ناوی كۆماری كوردستان و په‌ره‌ئه‌ستاندنی كۆمار له‌ هه‌موو هه‌وڵێك درێغییان نه‌كرد و له‌ مێژووی پرشه‌نگداری كۆماری كوردستان به‌ ڕاستی ئازایانه‌ دره‌وشانه‌وه‌ و به‌ به‌خشینی ١١ شه‌هید ته‌نیا له‌ ناو بنه‌ماڵه‌ی خۆیاندا ناوێكی به‌رزیان بۆ خێڵ وعه‌شیره‌ته‌كه‌یان تۆمار كرد و تا دوایین ساته‌كانی ته‌مه‌نی كورتی كۆمار پشتیوانی په‌یڕه‌و و و فه‌رمانه‌ نێوخۆییه‌كانی كۆماری كوردستان و حیزیی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران بوون.

به‌ ڕووخانی كۆماری كوردستان و شه‌هید كرانی قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانی ته‌مه‌نی كۆمار كۆتایی پێ نه‌هات و چراكانی دامه‌زرانی حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران نه‌كوژانه‌وه‌ و دواتر به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی ڕێبه‌ری بلیمه‌ت و زانای كورد شه‌هید دوكتۆر عه‌بدولره‌حمان قاسملوو كه‌ له‌ كاتی دامه‌زرانی كۆماری كوردستان وه‌كوو به‌رپرسی ڕێكخراوی یه‌كیه‌تیی لاوان ئیش و چالاكییه‌كانی خۆی ده‌ست پێكردبوو، حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران بووژایه‌وه‌ و زیندوو كرایه‌وه‌ و ناوبراو وه‌كوو سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی ئه‌و حیزبه‌ی ته‌یار و له‌ ده‌وری یه‌ك كۆكرده‌وه‌ و جارێكی دیكه‌ گیانێكی نوێی به‌خشی به‌ یاد و ناوی كۆماری كوردستان و وه‌كوو شاگردێكی به‌ ئه‌مه‌گی پێشه‌وای نه‌مر ڕێگا و یادی كۆماری به‌رده‌وام كرد و تا دوایین ساته‌كانی ته‌مه‌نی وه‌فادار مایه‌وه‌ به‌ ڕێبازی كۆماری و ڕێبه‌ر و پێشه‌وای و تا دوایین دڵۆپه‌كانی خۆێنی و به‌خشینی گیانی له‌ خۆڕاگری و خه‌بات هه‌دای نه‌دا و بۆ خزمه‌ت به‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی زۆر ئازایانه‌ ڕاوه‌ستا تا له‌ ئاكامدا له‌ ڕێكه‌وتی ٢٢ی پووشپه‌ڕێ ساڵی ١٣٦٨ی هه‌تاوی له‌ سه‌ر مێزی وتووێژ له‌ گه‌ڵ دیپلۆماته‌ تێرۆریسته‌كانی ڕژیمی جه‌نایه‌تكاری كۆماری ئیسلامی له‌ ڤییه‌ن پێته‌ختی وڵاتی ئۆتریش گیانی خۆی به‌ گه‌ل و نه‌ته‌وه‌كه‌ی به‌خشی و شه‌هید كرا.

ساڵێك دوای تێرۆری دوكتۆر قاسملوو مێژوو دووپات كرایه‌وه‌ و جێگری دوكتۆر قاسملوو و سكرتێری گشتی ئه‌و كاتی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران دوكتۆر سادق شه‌ره‌فكه‌ندی له‌ رێستورانتی میكۆنۆس له‌ وڵاتی ئاڵمان شه‌هید كرا و جارێكی دیكه‌ش كۆماری ئیسلامی ئێران مێژووی تێرۆری بۆ خۆی و سیسته‌مه‌ تێرۆریسته‌كه‌ی دووپات كرده‌وه‌.

كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات تا ئێستاش هه‌موو ساڵێك ڕۆژی ٢ی ڕیبه‌ندان وه‌كوو ڕۆژێكی نه‌ته‌وه‌یی به‌رز و به‌ڕێز ڕاده‌گرن و یادی ئه‌و ڕۆژه‌ مه‌زنه‌ به‌ ئاهه‌نگ گێڕان و هه‌ڵپه‌ڕكێ و مووسیقا و وتنه‌وه‌ی وانه‌كانی كۆماری كۆردستان زیندوو ده‌كه‌نه‌وه‌ و ناو و یادی كۆماری كوردستانییان له‌ چوارچێوه‌ی كوردستان و وڵاتانی ده‌وروبه‌ری گواستووه‌ته‌وه‌ بۆ وڵاته‌ ڕۆژئاواییه‌كان و ئامریكای لاتین و ئێستا هه‌موو مرۆڤیكی ئازادیخواز و دێمۆكرات ڕۆژی ٢ی ڕیبه‌ندان و ناوی كۆماری كۆردستانی بیستووه‌ و به‌ ڕێزه‌وه‌ ناوی ئه‌و كۆماره‌ ده‌هێنێت.

شعارهای اعتراضات دی‌ ۹۸؛ از «این ماه ماه آخره»‌ تا «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا»

شعارهای اعتراضات دی‌ ۹۸؛ از «این ماه ماه آخره»‌ تا «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا»

صحنه‌ای از اعتراض‌ روز شنبه در مقابل دانشگاه امیرکبیر تهران
صحنه‌ای از اعتراض‌ روز شنبه در مقابل دانشگاه امیرکبیر تهران

در دومین روز از تجمع‌های اعتراضی مردم ایران که در واکنش به سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی توسط سپاه پاسداران صورت گرفت، شعارهای تازه‌ای به گوش می‌رسد که به طور عمده علیه حکومت جمهوری اسلامی، آیت‌الله علی خامنه‌ای و سپاه پاسداران است.

در اعتراض‌های اخیر، شعارها علیه سپاه پاسداران در این تجمعات گسترده‌تر و متنوع‌تر شده است. «بسیجی بی‌غیرت، عامل فقر ملت»، «سپاه جنایت می‌کند، رهبر حمایت می‌کند»، «سپاه بی‌کفایت، عامل قتل ملت»، «حکومت سپاهی، نمی‌خوایم، نمی‌خوایم» و …، از جمله شعارهایی بود که سپاه پاسداران را هدف گرفته بود.

در مشهد برخی از معترضان شعار دادند: «حکومت سپاهی، داعش ما شمایی» و برخی دیگر گفتند ««توپ، تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه» و «نخبه‌هامون را کشتند، به جاش آخوند گذاشتند».

مقایسه جمهوری اسلامی با داعش در حالی صورت می‌گیرد که جمهوری اسلامی خود را نابودکننده داعش و قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس، را «قهرمان» مبارزه با داعش معرفی می‌کند.

شعار «سلیمانی قاتله، رهبرش هم جاهله» هم از شعارهایی بود که در روزهای اخیر شنیده شد. سر دادن چنین شعارهایی چند روز پس از کشته‌شدن سلیمانی و تشییع جنازه پرجمعیتی که برگزار شد، با خشم رسانه‌های حکومت مواجه شد.

شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر خامنه‌ای»، «ننگ ما، ننگ ما، رهبر الدنگ ما»، «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل را ستایش کنیم» که به وجه مشترک اغلب اعتراض‌ها در ایران تبدیل شده است در دو روز اخیر نیز شنیده شد.

با این حال درخواست‌های مکرر استعفای رهبر جمهوری اسلامی با شعار «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا» که پیش از این توسط برخی فعالان سیاسی مطرح شد و اکنون در خیابان توسط مردم عادی فریاد زده می‌شود، وجهی تازه داشت.

برخی از معترضان در معالی‌آباد شیراز نیز این شعار را سر دادند: «این ماه ماه آخره، سیدعلی وقت رفتنه».

تجمع اعتراضی در خیابان استاد معین تهران

اعتراض‌ها به سرنگونی هواپیمای مسافربری توسط سپاه، به شهرهای مختلف کشیده شد

شعار «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل را ستایش کنیم» در اعتراض‌های آبان ۹۸ هم به کرات شنیده می‌شد. در این میان شعار تازه «۱۵۰۰ نفر، کشته آبان ماست» که اشاره به گزارش خبرگزاری رویترز درباره کشته شدن ۱۵۰۰ نفر در اعتراض‌های آبان داشت نیز بین دو این رویداد پیوند برقرار گرفته بود.

علاوه بر این، شعار «به من نگو فتنه‌گر،‌ فتنه تویی ستمگر» نیز یکی از مشهورترین کلید‌واژه‌های آیت‌الله خامنه‌ای را هدف قرار گرفته است. او در دهه گذشته اغلب اعتراض‌های مردم را با واژه «فتنه» توصیف کرده است.

برخی معترضان هم جمله مشهور «غلط کردید اشتباه کردید» که آیت‌الله خامنه‌ای به دولت آمریکا درباره حمله به هواپیمای مسافربری ایران در سال ۶۷ گفته بود را این بار خطاب به رهبر جمهوری اسلامی گفتند.

در تجمعات دو روز اخیر یکی از مشهورترین شعارهای سال‌های اخیر هم صورتی تازه یافت. از سال ۸۸ تاکنون معترضان در خیابان شعار می‌دادند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم». شعاری که مخاطبش معترضان بود. در روزهای اخیر اما معترضان شعار دادند «بترسید، بترسید، ما همه با هم هستیم»، شعاری که مخاطبش حکومت بود.

شعارهایی چون «می‌کشم، می‌کشم، آنکه برادرم کشت» که قدیمی است یا شعار «ما بچه‌های جنگیم، بجنگ تا بجنگیم» نیز نمونه‌های دیگر از شعارهایی بود که خشم و نترسیدن معترضان را بازتاب می‌داد.

انقلاب ۵۷ نیز کماکان در شعارهای معترضان جریان دارد. «خطای انسانی ما، بهمن ۵۷» از تازه‌ترین شعارها بود که هم اشاره به ادعای حکومت درباره خطای انسانی درباره سرنگونی هواپیما داشت و هم اشاره بود به نارضایتی از سقوط حکومت پهلوی.

در این میان، از یک سو به روال اعتراض‌های سال‌های اخیر برخی معترضان شعار «رضا شاه، رضا شاه، روحت شاد، روحت‌ شاد» سر می‌دادند، از سوی دیگر معترضان یکی از مشهورترین شعارهای انقلابیون در سال ۵۷ علیه شاه را هم با روایتی تازه خواندند: «آخوند خائن، آواره گردی. خاک وطن را ویرانه کردی. کشتی جوانان وطن، کردی هزاران تن در کفن، مرگ بر تو، مرگ بر تو، مرگ بر تو، مرگ بر تو».


Fresh Wave of Protests Starting From Universities Spread To Several Cities In Iran

Fresh Wave of Protests Starting From Universities Spread To Several Cities In Iran

January 12, 2020

Crowds gathering in front of Ostad Moein St in Tehran in protest against Khamenei for deceiving the public about plane crash. January 12, 2020.
Crowds gathering in front of Ostad Moein St in Tehran in protest against Khamenei for deceiving the public about a plane crash. January 12, 2020.

Reports from Tehran say there are tight security measures near several universities and academic centers particularly in downtown Tehran where demonstrations have been going on since Saturday evening.

Meanwhile, large groups of young people gathered at the Azadi Square in Tehran Sunday afternoon and early evening to hold a vigil while chanting slogans against the regime and the IRGC, protesting the downing of a Ukrainian airliner that left 176 passengers and crew, including many Iranian students and academics dead.

Marchers chanted, “A government of Guards…We reject, we reject”, in a reference to IRGC with tremendous political and economic power in Iran.

Roozbeh Bolhari@Roozbeh1963

شعار جمعیت معترض در نزدیکی تهران:
“حکومت سپاهی / نمی‌خوایم نمی‌خوایم”. 

Embedded video

اردوی کار@ordoyekar

جمعیت معترض در حرکت به سمت میدان آزادی شعار می دهند:
▪️حکومت سپاهی / نمی‌خوایم نمی‌خوایم@ordoyekar

Embedded video

See Roozbeh Bolhari’s other Tweets

It appears that the protest demonstrations that shook Iran in mid-November are making a comeback with a renewed rigor. However, the riot police appear to be more reserved after reportedly killing up to 1,500 demonstrators in the previous round of the protests. No deaths were reported so far on Saturday and Sunday.

Eyewitnesses have already reported security forces intermittently shooting in the air and using tear gas in Tehran including at Azadi Square Sunday evening. Foreign-based satellite TVs have been reporting about the police beating the demonstrators as darkness fell over the Iranian capital.

Videos on social media later in the evening showed scenes of plainclothes agents attacking people and in one case an agents is said to have shot a woman in the leg,

Fresh demonstrations are also reported in Isfahan, Tabriz, Gorgan, Rasht, Shiraz, Sanandaj, Kermanshah, Qazvin and several other Iranian cities Sunday evening.

A Tehran University professor observed that security measures were even tight around Imam Sadeq University where selected pro-regime students study to become the cadres of the Iranian Foreign Ministry and Intelligence Ministry.

Professor Sadeq Zibakalam wrote: “It is understandable though bitter to see special unit troops near the Polytechnic, Sharif, Tehran, Beheshti and Allame Universities. But seeing special units in front of Imam Sadeq University is still bitter but not understandable as they are carefully selected. Do they need to be watched too?”

Anti-riot troops and armored vehicles were also reported to be present near Beheshti University in northern Tehran on the slopes of the Alborz mountains.

Students at Beheshti University refused to stampede on U.S. and Israeli flags while booing a handful of students belonging to Basij militia who stepped on the flags.

Rep. Anna V. Eskamani @AnnaForFlorida

Another reflection of Iranian students not reflecting the animosity towards the USA & Israel expressed by their government. 

Golnaz Esfandiari


Students at Tehran’s Beheshti university avoid walking on U.S. and Israeli flags painted at entrance. Via @mamlekate

Embedded video

Elsewhere at Allame Tabatabai University, students condemned Iran’s state TV for keeping silent for three days about the missile attack on the Ukrainian airliner.

The protests in Tehran started Saturday evening following a vigil held at Amir Kabir University for the victims of the Ukrainian passenger jet shot down on Wednesday that claimed 176 Iranian lives, mainly elite students and academics on their way to Canada via Ukraine.

The vigils soon turned into anti-government demonstrations demanding regime change. Meanwhile the protests spread to several universities in other Iranian cities including Isfahan, Babolsar and Sari.

Calls were made Saturday night for further vigils at Azadi [Freedom] squares in Tehran and other cities. However, Iranian filmmaker Ms. Rakhsan Bani Etemad who made the call in Tehran said later that she was under immense pressure by security officers to call off the vigil.

Nevertheless, large groups of young people gathered at the Azadi Square in Tehran Sunday afternoon for the vigil while chanting slogans against the regime and the Islamic Revolution Guards Corps (IRGC) which has accepted responsibility for the attack on the civilian passenger jet on Wednesday.

Also Saturday night, a commentator on state TV said that Bani Etemad was inviting trouble for herself and her daughter, a renowned actress.

Meanwhile many Iranian film, theatre, music and graphic artists have pulled out their works from the Fajr Festivals that mark the anniversary of the Islamic Revolution in February.

Our enemy is here’: Iran protesters demand that leaders quit after plane downed

‘Our enemy is here’: Iran protesters demand that leaders quit after plane downed

DUBAI (Reuters) – Protests erupted across Iran for a second day on Sunday, increasing pressure on the Islamic Republic’s leadership after it admitted its military shot down a Ukrainian airliner by accident, despite days of denials that Iranian forces were to blame.

“They are lying that our enemy is America, our enemy is right here,” one group of protesters chanted outside a university in Tehran, according to video posted on Twitter.

Other posts showed demonstrators outside a second university and a group of protesters marching to Tehran’s Azadi (Freedom) Square, as well as protests in other cities.

Some state-affiliated media carried reports of the university protests, which followed demonstrations on Saturday sparked by Iran’s admission that its military mistakenly shot down the plane on Wednesday, killing all 176 aboard, at a time when Tehran feared U.S. airstrikes.

The Ukraine International Airlines plane was downed minutes after taking off from Tehran bound for Kiev on Wednesday. Many on board were Iranians with dual citizenship, while 57 were holders of Canadian passports.

Residents of the capital told Reuters that police were out in force on Sunday. Some protesters in Azadi Square first called on officers there to join them, then turned their anger on the authorities, chanting anti-government slogans including “Down with the dictator” – a reference to Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei, according to social media posts and Iranian media reports.

The semi-official ILNA news agency said police moved to disperse the protesters, who it said numbered as many as 3,000. Videos posted online showed demonstrators running from police who used batons and teargas.

Public anger boiled up following days of denials by the military that it was to blame for the crash, issued even as Canada and the United States said it appeared that Iranian air defenses had shot down the airliner, probably in error.

“Apologise and resign,” Iran’s moderate Etemad daily wrote in a banner headline on Sunday, saying the “people’s demand” was that those responsible for mishandling the crisis quit.

The latest unrest adds to mounting pressure on the Iranian authorities, who are struggling to keep the crippled economy afloat under stringent U.S. sanctions.

Demonstrations against a hike in fuel prices turned political last year, sparking the bloodiest crackdown in the 40-year history of the Islamic Republic. About 1,500 people were killed during less than two weeks of unrest that started on Nov. 15, three Iranian Interior Ministry officials told Reuters, although international rights groups put the figure much lower and Iran called the report “fake news.”

After saying on Saturday that he was “inspired” by the courage of the demonstrators, U.S. President Donald Trump wrote on Twitter on Sunday: “To the leaders of Iran – DO NOT KILL YOUR PROTESTERS. Thousands have already been killed or imprisoned by you, and the World is watching. More importantly, the USA is watching. Turn your internet back on and let reporters roam free!”


FILE PHOTO: A woman holds a picture of newlyweds, victims of the crash of the Boeing 737-800 plane, flight PS 752, as people gather to show their sympathy in Tehran, Iran January 11, 2020. Nazanin Tabatabaee/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS /File Photo

Later on Sunday, Trump said on Twitter he did not care if Iran agrees to negotiate with the United States after a senior adviser suggested the Islamic Republic would have no choice but to agree to talks.


About 2,000 people packed a vigil for the air-crash victims in Toronto on Sunday, and a similar number attended a memorial in Edmonton, Alberta, where Canadian Prime Minister Justin Trudeau spoke. His voice breaking, Trudeau told the vigil he would “pursue justice and accountability” for the victims. “We will not rest until there are answers,” he said.

The Transportation Safety Board of Canada (TSB) said it had obtained visas for two of its investigators to travel to Iran.

The second team of investigators who specialize in aircraft recorder download and analysis will be deployed once TSB confirms where and when that activity would take place, the agency said.

The downing of the plane came as Iranian forces were on high alert for U.S. reprisals following tit-for-tat strikes.

A U.S. drone strike in Iraq on Jan. 3 killed prominent Iranian commander Qassem Soleimani, responsible for building up Iran’s network of proxy armies in Iraq and beyond. Tehran responded with missile strikes on U.S. targets in Iraq.

No U.S. soldiers were killed in the retaliatory attacks. But in the tense hours that followed, the Boeing 737-800 was cleared to take off from Tehran airport and brought down by a missile fired by mistake.

Iranian President Hassan Rouhani apologized for what he said was a “disastrous mistake”. But a top Revolutionary Guards commander added to public anger when he said he had told the authorities on the same day as the crash that an Iranian missile had brought down the plane.

The Guards’ top commander, Hossein Salami, said that “we are more upset than anyone over the incident,” state media reported. Another commander said Iran did not intend to conceal the cause.

But others said Iran’s enemies, a term usually used to refer to Washington and its allies, were exploiting the incident.

“Iran’s enemies want to take revenge on the Guards for a military mistake,” said Ali Shirazi, Khamenei’s representative to the Quds Force, the elite overseas Guards unit that Soleimani headed, state media reported.

Iranian officials sought to portray the plane disaster as a second blow to a nation mourning after Soleimani’s death.

His funeral prompted huge public gatherings, which the authorities described as a show of national unity. But the displays of emotion have been swiftly overshadowed and protesters on Saturday tore up pictures of the slain general.

The killing of Soleimani dramatically escalated tensions between Tehran and Washington, following months of hostilities since Trump withdrew from a nuclear pact between Iran and world powers in 2018 and then toughened up sanctions.

Britain protested after its ambassador in Iran was briefly detained on Saturday. Iranian media said he was inciting protests. The envoy said he attended a vigil for plane victims.

British Foreign Secretary Dominic Raab condemned the arrest and said Iran “can continue its march towards pariah status … or take steps to de-escalate tensions” with diplomacy.

Reporting by Parisa Hafezi and Dubai newsroom; Additional reporting by Rod Nickel in Edmonton, Alberta, Chris Helgren in Toronto, David Shepardson in Washington and David Ljunggren in Ottawa; Writing by Edmund Blair, Pravin Char, Daniel Wallis, and Jamie Freed; Editing by Philippa Fletcher, Frances Kerry and Peter Cooney


دوا وێستگه‌ی ژیانی تێرۆریستێك و ڕه‌نگدانه‌وه‌كانی له‌ ئاستی تێرۆری نێوده‌وڵه‌تی

دوا وێستگه‌ی ژیانی تێرۆریستێك و ڕه‌نگدانه‌وه‌كانی له‌ ئاستی تێرۆری نێوده‌وڵه‌تی

amin-khawaleh_052019ئاماده‌ كردن و لێكۆڵینه‌وه‌ : ئه‌مین خه‌واله‌

هه‌ر وه‌ك ئاگادارین سه‌ر له‌ به‌یانی رۆژی هه‌ینی ڕابردوو ڕێكه‌وتی ١٣ی به‌فرانبار فه‌رمانده‌ی تێرۆریستی سۆپای قۆدس سه‌ر به‌ هێزه‌كانی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی هاوڕێ له‌ گه‌ڵ ئه‌بوو مه‌هدی مۆهه‌ندیس جێگری سه‌رۆكی هێزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی كه‌ له‌ لایه‌ن ئێران و به‌ مه‌به‌ستی ئاژاوه‌گێڕی له‌ وڵاتی عێراق و هه‌رێمی كوردستانی باشوور له‌ ماوه‌ی چه‌ن ساڵی ڕابردوو له‌ لایه‌ن ڕژیمی كۆماری ئیسلامی پێك هات، له‌ هێرشێكی فڕۆكه‌ بێ فڕۆكه‌وانه‌كانی ئامریكا دوای گه‌یشتنی ناوبراو بۆ شاری به‌غدا و له‌ نزیك فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌وشاره‌ كه‌وتنه‌ به‌ر هێرشی توندی ئه‌و هێزه‌ و له‌ ده‌رئه‌نجامدا كوژران و نابوود كران و كۆتایی به‌ ده‌سه‌ڵاتی ناوبراو له‌ ناوچه‌كه‌ هێنرا.

به‌ڵام هاوكات ده‌سه‌ڵاتدارانی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی به‌ گه‌وره‌ نیشاندانی ناوبراو و درووستكردنی قاره‌مانێكی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌ ناوبراو ئه‌یانه‌وێت ناوبراو وه‌كوو سه‌مبۆلێك گه‌وره‌ بكه‌نه‌وه‌ و داوای خوێنخوازی ناوبراو بكه‌ن و لایه‌نه‌ شاراوه‌كانی ناوبراو بشارنه‌وه‌ و هاوكات ناڕه‌زایه‌تییه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كانی ماوه‌یه‌كی پێش ئێستای نه‌ته‌وه‌كانی ئێران دابمركێنن و بیخه‌نه‌ لانه‌ی له‌ بیركردنه‌وه‌. قاسم سوله‌یمانی له‌ دایك بووی ساڵی ١٣٣٥ی هه‌تاوی له‌ گوندێكی سه‌ر به‌ پارێزگای كرمان هه‌ڵكه‌وتوو له‌ باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی وڵاتی ئێران له‌ دایك بووه‌. ناوبراو ساڵه‌كانی شه‌ڕ له‌ نێوان هه‌ر دوو وڵاتانی ئێران و عیراق وه‌كوو فه‌رمانده‌ هێز به‌شداری كردووه‌ و دواتر وه‌كوو فه‌رمانده‌ هیزی له‌شكه‌ری ٤١ی كرمان دیاریكراوه‌ تا ئه‌و جێگایه‌ی وه‌كوو فه‌رمانده‌ لیوا به‌رزترین پله‌ی هێزی سه‌ربازی ئه‌و وڵاته‌ی پێ به‌خشراوه‌ و دواتر له‌ لایه‌ن ڕێبه‌ری ئایینی ئیران، عه‌لی خامنه‌یی وه‌كوو فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه‌كانی سۆپای قۆدس له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات و ناوچه‌كه‌ و په‌ره‌پێدانی تێرۆریستی نێوده‌وڵه‌تی له‌ ناوچه‌كه‌دا دیاری كراوه‌.
قاسم سه‌ره‌كی هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای هاتنه‌ سه‌ركار و ده‌سه‌ڵاتی وه‌كوو خۆده‌رخستن و نیشاندانی تواناكانی خۆی ده‌ورێكی كاریگه‌ری هه‌بووه‌ له‌ تێرۆری ڕێبه‌رانی شه‌هیدی گه‌لی كورد دوكتۆر عه‌بدولره‌حمان قاسملوو سكرتێری گشتی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران ساڵی ١٣٦٨ی هه‌تاوی له‌ ڤییه‌ن و دواتر تێرۆری ڕێبه‌ری بلیمه‌تی گه‌لی كورد و هاوكات سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران دوكتۆر سادق شه‌ره‌فكه‌ندی له‌ ساڵی ١٣٧١ی هه‌تاوی دا و هاوكات دامه‌زراندنی ده‌یان گرووپی تێرۆریستی له‌ وڵاتانی لۆبنان، سووریه‌، ئه‌فغانستان، فه‌له‌ستین، عێراق و به‌ گشتی ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و په‌ره‌پێدان به‌ تێرۆری نێوده‌وڵه‌تی و هه‌نارده‌كردنی تێرۆریستی نێوده‌وڵه‌تی بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوایی و ته‌نانه‌ت ئامریكاش بۆ وێنه‌ ده‌ستێوه‌ردان و به‌شداری له‌ پڕۆسه‌ی ته‌قینه‌وه‌كانی ساڵی ٢٠٠٧ له‌ نیۆیۆرك له‌ وڵاتی ئامریكا.

Qassem Soleimani and Mohandis

پشتیوانی ڕاسته‌وخۆی ڕیبه‌ری ئایینی ڕژیمی ئێران و هاوئاهه‌نگی له‌ گه‌ڵ ناوبراو بۆ هه‌ر ڕێژه‌ پاره‌یه‌ك له‌ به‌رده‌ستی ناوبراو بۆ وه‌دیهێنان و دامه‌زراندنی هیلالێكی شێعه‌ له‌ ناوچه‌كه‌ و هه‌نارده‌ كردنی تێرۆریستی نێوده‌وڵه‌تی به‌ هه‌ر نه‌رخێك یه‌كێك بووه‌ له‌ ئامانجه‌ سه‌ركییه‌كانی ڕژیمی كۆنه‌په‌ره‌ستی كۆماری ئیسلامی ئێران و له‌ هه‌ڵگرتنی ئه‌م هه‌نگاوه‌ش دا زۆر جار لایه‌نه‌ تێرۆریسته‌كانی وڵاتانی دراوسێ و ناوچه‌كه‌ش هاوكاری و پشتیوانیی ناوبراویان كردووه‌ و هه‌ر چه‌شنه‌ یارمه‌تییه‌كی ناوبراویان داوه‌ هه‌ر چه‌ن ڕژیمی ئێران داهاتی نه‌وت و ژێرخانی ئابووری وڵاته‌كه‌ی به‌ خنكاندنی جه‌ماوه‌ر و نه‌ته‌وه‌كه‌ی و میلله‌ته‌كه‌ی دابین كردووه‌ بۆ په‌ره‌پێدانی تێرۆریستی نیوده‌وڵه‌تی و به‌دیهێنانی خه‌ون و ئاواته‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌ و بگره‌ له‌ وڵاتانی ڕؤژئاواییش و هه‌تا ئامریكا و زۆر جێگای دیكه‌ش.
دوای چه‌ندین ساڵ خه‌ونی سه‌ربه‌خۆیی پڕۆسه‌ی ڕێفراندۆمی هه‌رێمی كوردستانی باشوور به‌ره‌و قۆناغێكی نوێ هه‌نگاوی هه‌ڵگرتبوو به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ جارێكی دیكه‌ و له‌ هه‌نگاوێكی قێزه‌ونێكی دیكه‌دا قاسم سوله‌یمانی و دار و ده‌سته‌كه‌ی به‌ یارمه‌تیی چه‌ن هێزێكی ناوخۆیی خائین به‌ نیشتمان ڕێگر بوون لو وه‌دیهێنانی خه‌ونی له‌ مێژینه‌ی كوردستان و به‌ ئاژاوه‌گێڕی و ئه‌ستاندنه‌وه‌ی پارچه‌یه‌كی گه‌وره‌ له‌ خاكی نیشتمان، كه‌ركووكی دڵی كوردستان ده‌ستیان گرت به‌ سه‌ر هه‌موو داهاته‌كانی ڕێفڕاندۆم و له‌ ڕاستییدا ده‌رئه‌نجامی ڕێفرانۆمیان زه‌وت كرد و ڕێگایان نه‌دا ئه‌و هه‌له‌ سه‌ر بگرێت و ئه‌و پارچه‌ی كوردستان ئازاد و سه‌ربه‌خۆ بێت، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌ بۆ به‌شێكی گه‌وره‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئێران كه‌ ساڵانێكی زۆره‌ به‌ ناڕه‌وا ده‌ست گیراوه‌ به‌ سه‌ر خاكی ئه‌و به‌شه‌ له‌ ڕؤژهه‌ڵاتی كوردستان و هه‌روه‌ها په‌ره‌ئه‌ستاندنی ڕێفراندۆم بۆ پارچه‌كانی دیكه‌ وه‌كوو باكووری و ڕۆژئاوا و دواتریش وه‌كوو بینرا له‌ هه‌وڵی كوردانی ڕؤژئاوای كوردستان بۆ گه‌یشتن به‌ سه‌ربه‌خۆیی جارێكی دیكه‌ گه‌وره‌ تێرۆریستی پاسداری ڕژیمی كۆماری ئیسلامی گه‌یشته‌ فریای به‌شار ئه‌سه‌دی سه‌رۆك رژیمی به‌عس له‌ وڵاتی سووریه‌ و ته‌مه‌ن ئه‌و ڕژیمه‌ دیكتاتۆره‌ی بۆ ساڵانێكی دیكه‌ نوێ كرده‌وه‌ و ده‌ستی گرت به‌ سه‌ر ئه‌رك و ماندووبوونه‌كانی كوردی ئه‌و پارچه‌یه‌ش و ئه‌و هێزانه‌شی له‌ ناخدا خنكاند و بڵیسه‌ی ئاگری سه‌ربه‌خۆیی له‌و به‌شه‌ی نیشتمان كوژانده‌وه‌.

ناوبراو ساڵانێكی زۆر به‌ پشتیوانی و لایه‌نگری و په‌روه‌رده‌كردنی هێزه‌كانی حێزبۆڵا له‌ وڵاتی لۆبنان پێگه‌یه‌كی گه‌وره‌ی بۆ خۆی و وڵاته‌كه‌ی درووست كردووه‌ بۆ ده‌ستێوه‌ردان له‌ كاروباری ئه‌و وڵاته‌ و نزیكایه‌تی به‌ وڵاتی فه‌له‌ستین و دزه‌ كردن بۆ ناو هێزه‌كانی وڵاتی ئیسرائیل به‌ هه‌موو هێز و تواناكانییه‌وه‌ و ساڵانه‌ به‌ ناردنی چه‌ك و چۆڵ و پاره‌یه‌كی زۆر هه‌موو هه‌وڵێكێان وه‌گڕ خستووه‌ بۆ په‌ره‌پێدانی ئه‌م هێزه‌ تێرۆریستییه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا. له‌ گه‌ڵ هاتنه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی هێزه‌كانی داعیش له‌ وڵاتی عێراق و سووریه‌ قاسم سۆله‌یمانی تێرۆریست به‌ دامه‌زراندنی چه‌ن گرووپی شێعه‌ له‌ وڵاتانی عێراق و سووریه‌ و له‌ سه‌رووی هه‌مووی ئه‌وانه‌وه‌ دامه‌زراندنی هێزێكی شێعه له‌ ژێر فه‌رمانی خۆی دا به‌ ناوی حه‌شدی شه‌عبی تا ڕاده‌یه‌كی زۆر توانی هێز و تواناكانی خۆی بهینێته ئه‌و وڵاته‌ تا ئه‌و جێگای ئه‌و هێزه‌ وه‌كوو یه‌كه‌م هێزی هاوشێوه‌ سه‌ربازی له‌ وڵاتی عێراق گه‌وره‌ بكاته‌وه‌ و له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا ئه‌م ناوی ئه‌م هێزه‌ بخاته‌ سه‌ر زمانی هه‌مووان و پێگه‌ و جێگایه‌كی به‌رچاو بۆ ئه‌و هێزه‌ ده‌ستكرده‌ له‌ پاڕله‌مانی ئه‌و وڵاته‌ بكاته‌وه‌ و به‌و هۆیه‌وه‌ جموجووڵه‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌ چه‌ندین به‌رانبه‌ر په‌ره‌ پێ بدات و ته‌نانه‌ت ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌و وڵاتانه‌ به‌ ته‌واوه‌تی بخاته‌ ژێر ڕكێف خۆی و وڵاته‌كه‌ی.
له‌ ئێستاش دا دوای كوشتنی له‌ لایه‌ن هێزه‌ ئاسمانییه‌كانی ئامریكا و پووچه‌ڵكردنه‌وه‌ی هه‌موو پیلان و پڕۆگرامه‌كانی خۆی و وڵاته‌كه‌ی له‌ ناوچه‌كه‌دا، ده‌سه‌ڵاتدارانی ڕژیمی ئێران و له‌ سه‌رووی هه‌موویانه‌وه‌ ڕێبه‌ری ئایینی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی به‌ قاره‌مانی نه‌ته‌وه‌یی ناوبردن و شوبهاندنی ناوبراو هه‌موو هه‌وڵێكی خۆیان وه‌گر خستووه‌ ناوبراو وه‌كوو پاڵه‌وانێكی بێ بنه‌ما و ده‌ستكرد نیشانی جه‌ماوه‌ر و نه‌ته‌وه‌كانی بنده‌ستی خۆیان بده‌ن و به‌ ته‌مای ئه‌وه‌ن ناو و یادی ناوبراو هه‌تا هه‌تایی بكه‌ن به‌ڵام مخابن جه‌ماوه‌ر و كۆمه‌ڵگای بنده‌سه‌ڵاتییان زۆر له‌وه‌ چاوكراوتر و هۆشیارتر بوون و ئه‌وه‌یان له‌ بیر ناچێت كه‌ قاسم سوله‌یمانی تێرۆریست قاتڵ و بكوژی ڕۆڵه‌كانییانه‌ و هه‌ر ماوه‌یه‌ك به‌ر له‌ ئێستا به‌ فه‌رمانی ناوبراو و هاوڕێیانی زیاتر له‌ ١٥٠٠ كه‌س جه‌ماوه‌ری بێ تاوان كوژران و تا ئێستاش زیاتر له‌ چه‌ند هه‌زار كه‌س له‌ به‌ندیخانه‌كانی كۆماری سێداره‌ بێ تاوان به‌ند كراون و چاره‌نووسیان ناڕوون و نادیاره‌ و له‌ كۆتایی دا هه‌ر هه‌وڵێك بۆ قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ی كوشتنی ناوبراو ئه‌بێته‌ هۆی ڕووخانی یه‌گجاره‌كی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی و ئه‌وانیش خۆیان به‌ باشی ئاگادارن و چاك ئه‌زانن.

ده توانن نوستراوه که به فورمه تى پی دی اف لێره دا دابه زینن

%d bloggers like this: