Author Archives: Kurdish American Committee for Democracy and Human Rights in Iran(kacdhri)

دووی ڕێبه‌ندان ساڵرۆژی دامه‌زرانی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان له‌ مه‌هاباد

دووی ڕێبه‌ندان ساڵرۆژی دامه‌زرانی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان له‌ مه‌هاباد

 

ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

ئاماده‌ كردن و لێكۆڵینه‌وه‌ : ئه‌مین خه‌واله

٢٠ ی مانگى ژانویه ٢٠٢٠ ی زایینی

له‌ مێژووی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌كدا ڕۆژانێكی مێژوویی هه‌یه‌ كه‌ وه‌بیر هێنه‌ره‌وه‌ی ئازایه‌تیی و سه‌مبۆلی خۆڕاگری و شۆڕش و به‌رخۆدانی ئه‌و گه‌له‌ دژی داگیركه‌ر و كۆتایی به‌ ژێرده‌سه‌ڵاتی و سه‌ربه‌خۆیی یه‌گجاره‌كی ئه‌و گه‌له‌یه‌ و له‌ گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونی زه‌مه‌ن و كاته‌كان ئه‌و ڕۆژانه‌ و بیره‌وه‌رییه‌كانیان له‌ مێژوودا وه‌كوو ئۆستووره‌یه‌ك ده‌مێننه‌وه‌ و هه‌رگیز له‌ یاد ده‌رناچن.

ڕۆژی ٢ی ڕێبه‌ندان بۆ گه‌لی كورد و نه‌ته‌وه‌كه‌مان وه‌بیرهێنه‌ره‌وی مێژوویه‌كی شكۆدار و قاره‌مانییه‌تی پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانیه‌تی كه‌ له‌ وه‌ها ڕۆژێك دا ٧٤ ساڵ پێش ئێستا دامه‌زراندنی كۆماری كوردستانیان به‌ فه‌رمیی له‌ شاری مه‌هاباد سه‌ر به‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ڕاگه‌یاند و ناوی یه‌كه‌م حكوومه‌تی كوردی و یه‌كه‌م ده‌سه‌ڵاتی كوردییان بۆ هه‌میشه‌ به‌ ناوی پیرۆزی خۆیانه‌وه‌ گرێ داو و مێژوویه‌كی پر شانازییان بۆ خۆیان و نه‌ته‌وه‌كه‌یان تۆمار كرد.

هاوكات له‌ گه‌ڵ كۆتایی هاتنی شه‌ڕی دووهه‌می جیهانی و مانه‌وه‌ی وڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كان و له‌ سه‌رووی هه‌موویانه‌وه‌ یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت له‌ وڵاتی ئێران و ده‌وروبه‌ری، سه‌ره‌تاكانی پاییزی ساڵی ١٣٢٤ی هه‌تاوی پێشه‌وای نه‌مر به‌ پشتیوانی یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت و كۆماری ئازه‌ربایجان كۆمه‌ڵه‌ی ژیانه‌وه‌ی كوردی له‌ مه‌هاباد دامه‌زراند و ته‌نیا ٥ مانگ دوای دامه‌زرانی كۆمه‌ڵه‌ی ژێكاف له‌ ڕێكه‌وتی ٢ی ڕیبه‌ندانی هه‌مان ساڵ پێشه‌وا قازی مۆحه‌ممه‌د هاوڕێ له‌ گه‌ڵ حه‌مه‌حسه‌ین خانی سه‌دری قازی و ئه‌بۆلقاسم سه‌یفی قازی ئامۆزاكانی به‌ فه‌رمیی دامه‌زرانی كۆماری كۆردستانیان له‌ شاری مه‌هاباد ڕاگه‌یاند و له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا هه‌موو شار و شارۆچكه‌كانی كوردستانیان هێنا ژێر فه‌رمانی حكوومه‌ته‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان و ئاڵای كوردستان له‌ هه‌موو شاره‌كانی كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات شه‌كاوه‌ و به‌رز كراوه‌.

نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د هه‌ر له‌و ماوه‌ كورته‌دا زۆر خزمه‌تی به‌رچاوی به‌ فه‌رهه‌نگ و كولتوور، گه‌شه‌ی ئابووری ناوچه‌كه‌، پێوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی كوردستان له‌ گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ، زانست و ته‌كنۆلۆجیا و زۆر بۆاری ئه‌ده‌بی و هۆنه‌ری به‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی كرد و ناوی كورد و خاكی كوردستانی بۆ هه‌میشه‌ له‌ مێژووی دونیادا تۆمار كرد.

پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د به‌ بانگهیشت كردنی مه‌لا مسته‌فای بارزانی و هاوڕییانی و بنه‌ماڵه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی بارزانی بۆ مه‌هاباد و به‌خشینی پله‌ی ژه‌نه‌راڵی كوردستان بۆ نه‌مر مه‌لا مسته‌فای بارزانی سنووره‌كانی كوردستانی له‌ ڕۆژهه‌ڵاته‌وه‌ بۆ هه‌موو پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان گواسته‌وه‌ و به‌ دروشمی برایه‌تی گه‌لان دۆستی خۆی بۆ نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی ئه‌و كاتی بنده‌ستی ئێران سه‌ڵماند و هه‌موو لایه‌نه‌كانی وه‌كوو دۆستی نزیكی خۆی له‌ ده‌وری یه‌ك كۆكرده‌وه‌.

komari_mahabad
ڕۆژی ٢ی ڕێبه‌ندان بۆ گه‌لی كورد و نه‌ته‌وه‌كه‌مان وه‌بیرهێنه‌ره‌وی مێژوویه‌كی شكۆدار و قاره‌مانییه‌تی پێشه‌وای نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانیه‌تی كه‌ له‌ وه‌ها ڕۆژێك دا ٧٤ ساڵ پێش ئێستا دامه‌زراندنی كۆماری كوردستانیان به‌ فه‌رمیی له‌ شاری مه‌هاباد سه‌ر به‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ڕاگه‌یاند و ناوی یه‌كه‌م حكوومه‌تی كوردی و یه‌كه‌م ده‌سه‌ڵاتی كوردییان بۆ هه‌میشه‌ به‌ ناوی پیرۆزی خۆیانه‌وه‌ گرێ داو و مێژوویه‌كی پر شانازییان بۆ خۆیان و نه‌ته‌وه‌كه‌یان تۆمار كرد.

به‌ داخه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی یه‌كیه‌تیی سۆڤییه‌ت و ڕووخانی كۆماری ئازه‌ربایجان به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی پیشه‌وه‌ری و هاتنی هێزه‌كانی سۆپای ئێران بۆ مه‌هاباد و پشت تێكردنی هه‌موو دراوسێكانی كۆماری كوردستان ته‌مه‌نی كۆماره‌ خنجیلانه‌كه‌ی كوردستان دوای ١١ مانگ كۆتایی پێهات و قازی مۆحه‌ممه‌د و ئامۆزاكانی له‌ مه‌یانی چوارچرای شاری مه‌هاباد له‌ دار دران و شه‌هید كران و ده‌سه‌ڵاتی كۆماری كوردستان جارێكی دیكه‌ گه‌ڕایه‌وه‌ ده‌ست هێزه‌كانی سۆپای شای ئێران و ده‌سه‌ڵاتداره‌ دیكتاتۆره‌كانی به‌ڵام ناوی كورد و كۆماری كوردستان بۆ هه‌میشه‌ له‌ مێژووی پرشه‌نگداری كوردستان تۆمار كرا و یاد و ناوی كۆمار تا ئێستاش هه‌روا به‌ گه‌وره‌یی ماوه‌ته‌وه‌ و وه‌كوو چرایه‌كی گه‌ش ئه‌دره‌وشێته‌وه‌.

له‌ مێژووی نه‌ته‌وه‌ی كورد دا هه‌موو كات خه‌یانه‌ت و ناكۆكی بنه‌ماڵه‌ی گه‌وره‌ی كورد تۆمار كراوه‌، مخابن له‌ گه‌ڵ دامه‌زرانی كۆماری كوردستان به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی قازی مۆحه‌ممه‌د له‌ شاری مه‌هاباد و ڕاگه‌یاندنی كۆماری كوردستان به‌ فه‌رمیی زۆر له‌ سه‌رۆك عێله‌كانی دێهبۆكری، مه‌نگۆڕ، شكاك و موكری له‌ شاره‌كانی بۆكان و ده‌وروبه‌ری دژایه‌تیی كۆماری كوردستان و نه‌مر قازی مۆحه‌ممه‌دیان كرد و ژێر ده‌سه‌لاتی ئاڵای كوردستانییان قه‌بووڵ نه‌كرد، به‌ڵام هاوكات زۆر عه‌شیره‌ت و خێڵی دیكه‌ وه‌كوو عه‌شیره‌تی فه‌یزۆڵابه‌یگی له‌ ده‌وروبه‌ری شاری سه‌قز پشتیوانی چاكییان له‌ كۆمار كرد و بۆ خزمه‌ت به‌ مانه‌وه‌ی یاد و ناوی كۆماری كوردستان و په‌ره‌ئه‌ستاندنی كۆمار له‌ هه‌موو هه‌وڵێك درێغییان نه‌كرد و له‌ مێژووی پرشه‌نگداری كۆماری كوردستان به‌ ڕاستی ئازایانه‌ دره‌وشانه‌وه‌ و به‌ به‌خشینی ١١ شه‌هید ته‌نیا له‌ ناو بنه‌ماڵه‌ی خۆیاندا ناوێكی به‌رزیان بۆ خێڵ وعه‌شیره‌ته‌كه‌یان تۆمار كرد و تا دوایین ساته‌كانی ته‌مه‌نی كورتی كۆمار پشتیوانی په‌یڕه‌و و و فه‌رمانه‌ نێوخۆییه‌كانی كۆماری كوردستان و حیزیی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران بوون.

به‌ ڕووخانی كۆماری كوردستان و شه‌هید كرانی قازی مۆحه‌ممه‌د و هاوڕێیانی ته‌مه‌نی كۆمار كۆتایی پێ نه‌هات و چراكانی دامه‌زرانی حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران نه‌كوژانه‌وه‌ و دواتر به‌ ڕێبه‌رایه‌تیی ڕێبه‌ری بلیمه‌ت و زانای كورد شه‌هید دوكتۆر عه‌بدولره‌حمان قاسملوو كه‌ له‌ كاتی دامه‌زرانی كۆماری كوردستان وه‌كوو به‌رپرسی ڕێكخراوی یه‌كیه‌تیی لاوان ئیش و چالاكییه‌كانی خۆی ده‌ست پێكردبوو، حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران بووژایه‌وه‌ و زیندوو كرایه‌وه‌ و ناوبراو وه‌كوو سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی ئه‌و حیزبه‌ی ته‌یار و له‌ ده‌وری یه‌ك كۆكرده‌وه‌ و جارێكی دیكه‌ گیانێكی نوێی به‌خشی به‌ یاد و ناوی كۆماری كوردستان و وه‌كوو شاگردێكی به‌ ئه‌مه‌گی پێشه‌وای نه‌مر ڕێگا و یادی كۆماری به‌رده‌وام كرد و تا دوایین ساته‌كانی ته‌مه‌نی وه‌فادار مایه‌وه‌ به‌ ڕێبازی كۆماری و ڕێبه‌ر و پێشه‌وای و تا دوایین دڵۆپه‌كانی خۆێنی و به‌خشینی گیانی له‌ خۆڕاگری و خه‌بات هه‌دای نه‌دا و بۆ خزمه‌ت به‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی زۆر ئازایانه‌ ڕاوه‌ستا تا له‌ ئاكامدا له‌ ڕێكه‌وتی ٢٢ی پووشپه‌ڕێ ساڵی ١٣٦٨ی هه‌تاوی له‌ سه‌ر مێزی وتووێژ له‌ گه‌ڵ دیپلۆماته‌ تێرۆریسته‌كانی ڕژیمی جه‌نایه‌تكاری كۆماری ئیسلامی له‌ ڤییه‌ن پێته‌ختی وڵاتی ئۆتریش گیانی خۆی به‌ گه‌ل و نه‌ته‌وه‌كه‌ی به‌خشی و شه‌هید كرا.

ساڵێك دوای تێرۆری دوكتۆر قاسملوو مێژوو دووپات كرایه‌وه‌ و جێگری دوكتۆر قاسملوو و سكرتێری گشتی ئه‌و كاتی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران دوكتۆر سادق شه‌ره‌فكه‌ندی له‌ رێستورانتی میكۆنۆس له‌ وڵاتی ئاڵمان شه‌هید كرا و جارێكی دیكه‌ش كۆماری ئیسلامی ئێران مێژووی تێرۆری بۆ خۆی و سیسته‌مه‌ تێرۆریسته‌كه‌ی دووپات كرده‌وه‌.

كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات تا ئێستاش هه‌موو ساڵێك ڕۆژی ٢ی ڕیبه‌ندان وه‌كوو ڕۆژێكی نه‌ته‌وه‌یی به‌رز و به‌ڕێز ڕاده‌گرن و یادی ئه‌و ڕۆژه‌ مه‌زنه‌ به‌ ئاهه‌نگ گێڕان و هه‌ڵپه‌ڕكێ و مووسیقا و وتنه‌وه‌ی وانه‌كانی كۆماری كۆردستان زیندوو ده‌كه‌نه‌وه‌ و ناو و یادی كۆماری كوردستانییان له‌ چوارچێوه‌ی كوردستان و وڵاتانی ده‌وروبه‌ری گواستووه‌ته‌وه‌ بۆ وڵاته‌ ڕۆژئاواییه‌كان و ئامریكای لاتین و ئێستا هه‌موو مرۆڤیكی ئازادیخواز و دێمۆكرات ڕۆژی ٢ی ڕیبه‌ندان و ناوی كۆماری كۆردستانی بیستووه‌ و به‌ ڕێزه‌وه‌ ناوی ئه‌و كۆماره‌ ده‌هێنێت.

شعارهای اعتراضات دی‌ ۹۸؛ از «این ماه ماه آخره»‌ تا «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا»

شعارهای اعتراضات دی‌ ۹۸؛ از «این ماه ماه آخره»‌ تا «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا»


صحنه‌ای از اعتراض‌ روز شنبه در مقابل دانشگاه امیرکبیر تهران
صحنه‌ای از اعتراض‌ روز شنبه در مقابل دانشگاه امیرکبیر تهران

در دومین روز از تجمع‌های اعتراضی مردم ایران که در واکنش به سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی توسط سپاه پاسداران صورت گرفت، شعارهای تازه‌ای به گوش می‌رسد که به طور عمده علیه حکومت جمهوری اسلامی، آیت‌الله علی خامنه‌ای و سپاه پاسداران است.

در اعتراض‌های اخیر، شعارها علیه سپاه پاسداران در این تجمعات گسترده‌تر و متنوع‌تر شده است. «بسیجی بی‌غیرت، عامل فقر ملت»، «سپاه جنایت می‌کند، رهبر حمایت می‌کند»، «سپاه بی‌کفایت، عامل قتل ملت»، «حکومت سپاهی، نمی‌خوایم، نمی‌خوایم» و …، از جمله شعارهایی بود که سپاه پاسداران را هدف گرفته بود.

در مشهد برخی از معترضان شعار دادند: «حکومت سپاهی، داعش ما شمایی» و برخی دیگر گفتند ««توپ، تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه» و «نخبه‌هامون را کشتند، به جاش آخوند گذاشتند».

مقایسه جمهوری اسلامی با داعش در حالی صورت می‌گیرد که جمهوری اسلامی خود را نابودکننده داعش و قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس، را «قهرمان» مبارزه با داعش معرفی می‌کند.

شعار «سلیمانی قاتله، رهبرش هم جاهله» هم از شعارهایی بود که در روزهای اخیر شنیده شد. سر دادن چنین شعارهایی چند روز پس از کشته‌شدن سلیمانی و تشییع جنازه پرجمعیتی که برگزار شد، با خشم رسانه‌های حکومت مواجه شد.

شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر خامنه‌ای»، «ننگ ما، ننگ ما، رهبر الدنگ ما»، «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل را ستایش کنیم» که به وجه مشترک اغلب اعتراض‌ها در ایران تبدیل شده است در دو روز اخیر نیز شنیده شد.

با این حال درخواست‌های مکرر استعفای رهبر جمهوری اسلامی با شعار «فرمانده کل قوا، استعفا، استعفا» که پیش از این توسط برخی فعالان سیاسی مطرح شد و اکنون در خیابان توسط مردم عادی فریاد زده می‌شود، وجهی تازه داشت.

برخی از معترضان در معالی‌آباد شیراز نیز این شعار را سر دادند: «این ماه ماه آخره، سیدعلی وقت رفتنه».

تجمع اعتراضی در خیابان استاد معین تهران

اعتراض‌ها به سرنگونی هواپیمای مسافربری توسط سپاه، به شهرهای مختلف کشیده شد

شعار «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل را ستایش کنیم» در اعتراض‌های آبان ۹۸ هم به کرات شنیده می‌شد. در این میان شعار تازه «۱۵۰۰ نفر، کشته آبان ماست» که اشاره به گزارش خبرگزاری رویترز درباره کشته شدن ۱۵۰۰ نفر در اعتراض‌های آبان داشت نیز بین دو این رویداد پیوند برقرار گرفته بود.

علاوه بر این، شعار «به من نگو فتنه‌گر،‌ فتنه تویی ستمگر» نیز یکی از مشهورترین کلید‌واژه‌های آیت‌الله خامنه‌ای را هدف قرار گرفته است. او در دهه گذشته اغلب اعتراض‌های مردم را با واژه «فتنه» توصیف کرده است.

برخی معترضان هم جمله مشهور «غلط کردید اشتباه کردید» که آیت‌الله خامنه‌ای به دولت آمریکا درباره حمله به هواپیمای مسافربری ایران در سال ۶۷ گفته بود را این بار خطاب به رهبر جمهوری اسلامی گفتند.

در تجمعات دو روز اخیر یکی از مشهورترین شعارهای سال‌های اخیر هم صورتی تازه یافت. از سال ۸۸ تاکنون معترضان در خیابان شعار می‌دادند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم». شعاری که مخاطبش معترضان بود. در روزهای اخیر اما معترضان شعار دادند «بترسید، بترسید، ما همه با هم هستیم»، شعاری که مخاطبش حکومت بود.

شعارهایی چون «می‌کشم، می‌کشم، آنکه برادرم کشت» که قدیمی است یا شعار «ما بچه‌های جنگیم، بجنگ تا بجنگیم» نیز نمونه‌های دیگر از شعارهایی بود که خشم و نترسیدن معترضان را بازتاب می‌داد.

انقلاب ۵۷ نیز کماکان در شعارهای معترضان جریان دارد. «خطای انسانی ما، بهمن ۵۷» از تازه‌ترین شعارها بود که هم اشاره به ادعای حکومت درباره خطای انسانی درباره سرنگونی هواپیما داشت و هم اشاره بود به نارضایتی از سقوط حکومت پهلوی.

در این میان، از یک سو به روال اعتراض‌های سال‌های اخیر برخی معترضان شعار «رضا شاه، رضا شاه، روحت شاد، روحت‌ شاد» سر می‌دادند، از سوی دیگر معترضان یکی از مشهورترین شعارهای انقلابیون در سال ۵۷ علیه شاه را هم با روایتی تازه خواندند: «آخوند خائن، آواره گردی. خاک وطن را ویرانه کردی. کشتی جوانان وطن، کردی هزاران تن در کفن، مرگ بر تو، مرگ بر تو، مرگ بر تو، مرگ بر تو».

Source: https://www.radiofarda.com/a/slogans_iran_protests_leader_revolutionary_guards/30373178.html

Fresh Wave of Protests Starting From Universities Spread To Several Cities In Iran

Fresh Wave of Protests Starting From Universities Spread To Several Cities In Iran

January 12, 2020


Crowds gathering in front of Ostad Moein St in Tehran in protest against Khamenei for deceiving the public about plane crash. January 12, 2020.
Crowds gathering in front of Ostad Moein St in Tehran in protest against Khamenei for deceiving the public about a plane crash. January 12, 2020.

Reports from Tehran say there are tight security measures near several universities and academic centers particularly in downtown Tehran where demonstrations have been going on since Saturday evening.

Meanwhile, large groups of young people gathered at the Azadi Square in Tehran Sunday afternoon and early evening to hold a vigil while chanting slogans against the regime and the IRGC, protesting the downing of a Ukrainian airliner that left 176 passengers and crew, including many Iranian students and academics dead.

Marchers chanted, “A government of Guards…We reject, we reject”, in a reference to IRGC with tremendous political and economic power in Iran.

Roozbeh Bolhari@Roozbeh1963

شعار جمعیت معترض در نزدیکی تهران:
“حکومت سپاهی / نمی‌خوایم نمی‌خوایم”.
pic.twitter.com/q4wBruzwLF https://twitter.com/ordoyekar/status/1216380827631833089 

Embedded video

اردوی کار@ordoyekar

جمعیت معترض در حرکت به سمت میدان آزادی شعار می دهند:
▪️حکومت سپاهی / نمی‌خوایم نمی‌خوایم@ordoyekar

Embedded video

See Roozbeh Bolhari’s other Tweets

It appears that the protest demonstrations that shook Iran in mid-November are making a comeback with a renewed rigor. However, the riot police appear to be more reserved after reportedly killing up to 1,500 demonstrators in the previous round of the protests. No deaths were reported so far on Saturday and Sunday.

Eyewitnesses have already reported security forces intermittently shooting in the air and using tear gas in Tehran including at Azadi Square Sunday evening. Foreign-based satellite TVs have been reporting about the police beating the demonstrators as darkness fell over the Iranian capital.

Videos on social media later in the evening showed scenes of plainclothes agents attacking people and in one case an agents is said to have shot a woman in the leg,

Fresh demonstrations are also reported in Isfahan, Tabriz, Gorgan, Rasht, Shiraz, Sanandaj, Kermanshah, Qazvin and several other Iranian cities Sunday evening.

A Tehran University professor observed that security measures were even tight around Imam Sadeq University where selected pro-regime students study to become the cadres of the Iranian Foreign Ministry and Intelligence Ministry.

Professor Sadeq Zibakalam wrote: “It is understandable though bitter to see special unit troops near the Polytechnic, Sharif, Tehran, Beheshti and Allame Universities. But seeing special units in front of Imam Sadeq University is still bitter but not understandable as they are carefully selected. Do they need to be watched too?”

Anti-riot troops and armored vehicles were also reported to be present near Beheshti University in northern Tehran on the slopes of the Alborz mountains.

Students at Beheshti University refused to stampede on U.S. and Israeli flags while booing a handful of students belonging to Basij militia who stepped on the flags.

Rep. Anna V. Eskamani @AnnaForFlorida

Another reflection of Iranian students not reflecting the animosity towards the USA & Israel expressed by their government. https://twitter.com/gesfandiari/status/1216321586376183811 

Golnaz Esfandiari

@GEsfandiari

Students at Tehran’s Beheshti university avoid walking on U.S. and Israeli flags painted at entrance. Via @mamlekate

Embedded video

Elsewhere at Allame Tabatabai University, students condemned Iran’s state TV for keeping silent for three days about the missile attack on the Ukrainian airliner.

The protests in Tehran started Saturday evening following a vigil held at Amir Kabir University for the victims of the Ukrainian passenger jet shot down on Wednesday that claimed 176 Iranian lives, mainly elite students and academics on their way to Canada via Ukraine.

The vigils soon turned into anti-government demonstrations demanding regime change. Meanwhile the protests spread to several universities in other Iranian cities including Isfahan, Babolsar and Sari.

Calls were made Saturday night for further vigils at Azadi [Freedom] squares in Tehran and other cities. However, Iranian filmmaker Ms. Rakhsan Bani Etemad who made the call in Tehran said later that she was under immense pressure by security officers to call off the vigil.

Nevertheless, large groups of young people gathered at the Azadi Square in Tehran Sunday afternoon for the vigil while chanting slogans against the regime and the Islamic Revolution Guards Corps (IRGC) which has accepted responsibility for the attack on the civilian passenger jet on Wednesday.

Also Saturday night, a commentator on state TV said that Bani Etemad was inviting trouble for herself and her daughter, a renowned actress.

Meanwhile many Iranian film, theatre, music and graphic artists have pulled out their works from the Fajr Festivals that mark the anniversary of the Islamic Revolution in February.

Our enemy is here’: Iran protesters demand that leaders quit after plane downed

‘Our enemy is here’: Iran protesters demand that leaders quit after plane downed

DUBAI (Reuters) – Protests erupted across Iran for a second day on Sunday, increasing pressure on the Islamic Republic’s leadership after it admitted its military shot down a Ukrainian airliner by accident, despite days of denials that Iranian forces were to blame.

“They are lying that our enemy is America, our enemy is right here,” one group of protesters chanted outside a university in Tehran, according to video posted on Twitter.

Other posts showed demonstrators outside a second university and a group of protesters marching to Tehran’s Azadi (Freedom) Square, as well as protests in other cities.

Some state-affiliated media carried reports of the university protests, which followed demonstrations on Saturday sparked by Iran’s admission that its military mistakenly shot down the plane on Wednesday, killing all 176 aboard, at a time when Tehran feared U.S. airstrikes.

The Ukraine International Airlines plane was downed minutes after taking off from Tehran bound for Kiev on Wednesday. Many on board were Iranians with dual citizenship, while 57 were holders of Canadian passports.

Residents of the capital told Reuters that police were out in force on Sunday. Some protesters in Azadi Square first called on officers there to join them, then turned their anger on the authorities, chanting anti-government slogans including “Down with the dictator” – a reference to Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei, according to social media posts and Iranian media reports.

The semi-official ILNA news agency said police moved to disperse the protesters, who it said numbered as many as 3,000. Videos posted online showed demonstrators running from police who used batons and teargas.

Public anger boiled up following days of denials by the military that it was to blame for the crash, issued even as Canada and the United States said it appeared that Iranian air defenses had shot down the airliner, probably in error.

“Apologise and resign,” Iran’s moderate Etemad daily wrote in a banner headline on Sunday, saying the “people’s demand” was that those responsible for mishandling the crisis quit.

The latest unrest adds to mounting pressure on the Iranian authorities, who are struggling to keep the crippled economy afloat under stringent U.S. sanctions.

Demonstrations against a hike in fuel prices turned political last year, sparking the bloodiest crackdown in the 40-year history of the Islamic Republic. About 1,500 people were killed during less than two weeks of unrest that started on Nov. 15, three Iranian Interior Ministry officials told Reuters, although international rights groups put the figure much lower and Iran called the report “fake news.”

After saying on Saturday that he was “inspired” by the courage of the demonstrators, U.S. President Donald Trump wrote on Twitter on Sunday: “To the leaders of Iran – DO NOT KILL YOUR PROTESTERS. Thousands have already been killed or imprisoned by you, and the World is watching. More importantly, the USA is watching. Turn your internet back on and let reporters roam free!”

 

FILE PHOTO: A woman holds a picture of newlyweds, victims of the crash of the Boeing 737-800 plane, flight PS 752, as people gather to show their sympathy in Tehran, Iran January 11, 2020. Nazanin Tabatabaee/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS /File Photo

Later on Sunday, Trump said on Twitter he did not care if Iran agrees to negotiate with the United States after a senior adviser suggested the Islamic Republic would have no choice but to agree to talks.

‘IRAN’S ENEMIES WANT REVENGE’

About 2,000 people packed a vigil for the air-crash victims in Toronto on Sunday, and a similar number attended a memorial in Edmonton, Alberta, where Canadian Prime Minister Justin Trudeau spoke. His voice breaking, Trudeau told the vigil he would “pursue justice and accountability” for the victims. “We will not rest until there are answers,” he said.

The Transportation Safety Board of Canada (TSB) said it had obtained visas for two of its investigators to travel to Iran.

The second team of investigators who specialize in aircraft recorder download and analysis will be deployed once TSB confirms where and when that activity would take place, the agency said.

The downing of the plane came as Iranian forces were on high alert for U.S. reprisals following tit-for-tat strikes.

A U.S. drone strike in Iraq on Jan. 3 killed prominent Iranian commander Qassem Soleimani, responsible for building up Iran’s network of proxy armies in Iraq and beyond. Tehran responded with missile strikes on U.S. targets in Iraq.

No U.S. soldiers were killed in the retaliatory attacks. But in the tense hours that followed, the Boeing 737-800 was cleared to take off from Tehran airport and brought down by a missile fired by mistake.

Iranian President Hassan Rouhani apologized for what he said was a “disastrous mistake”. But a top Revolutionary Guards commander added to public anger when he said he had told the authorities on the same day as the crash that an Iranian missile had brought down the plane.

The Guards’ top commander, Hossein Salami, said that “we are more upset than anyone over the incident,” state media reported. Another commander said Iran did not intend to conceal the cause.

But others said Iran’s enemies, a term usually used to refer to Washington and its allies, were exploiting the incident.

“Iran’s enemies want to take revenge on the Guards for a military mistake,” said Ali Shirazi, Khamenei’s representative to the Quds Force, the elite overseas Guards unit that Soleimani headed, state media reported.

Iranian officials sought to portray the plane disaster as a second blow to a nation mourning after Soleimani’s death.

His funeral prompted huge public gatherings, which the authorities described as a show of national unity. But the displays of emotion have been swiftly overshadowed and protesters on Saturday tore up pictures of the slain general.

The killing of Soleimani dramatically escalated tensions between Tehran and Washington, following months of hostilities since Trump withdrew from a nuclear pact between Iran and world powers in 2018 and then toughened up sanctions.

Britain protested after its ambassador in Iran was briefly detained on Saturday. Iranian media said he was inciting protests. The envoy said he attended a vigil for plane victims.

British Foreign Secretary Dominic Raab condemned the arrest and said Iran “can continue its march towards pariah status … or take steps to de-escalate tensions” with diplomacy.

Reporting by Parisa Hafezi and Dubai newsroom; Additional reporting by Rod Nickel in Edmonton, Alberta, Chris Helgren in Toronto, David Shepardson in Washington and David Ljunggren in Ottawa; Writing by Edmund Blair, Pravin Char, Daniel Wallis, and Jamie Freed; Editing by Philippa Fletcher, Frances Kerry and Peter Cooney

source: https://reut.rs/2R93Uau

دوا وێستگه‌ی ژیانی تێرۆریستێك و ڕه‌نگدانه‌وه‌كانی له‌ ئاستی تێرۆری نێوده‌وڵه‌تی

دوا وێستگه‌ی ژیانی تێرۆریستێك و ڕه‌نگدانه‌وه‌كانی له‌ ئاستی تێرۆری نێوده‌وڵه‌تی

Amin Khawaleh

ئه‌مین خه‌واله‌ رۆژنامه‌نووس و هه‌واڵنێر

ئاماده‌ كردن و لێكۆڵینه‌وه‌ : ئه‌مین خه‌واله‌

هه‌ر وه‌ك ئاگادارین سه‌ر له‌ به‌یانی رۆژی هه‌ینی ڕابردوو ڕێكه‌وتی ١٣ی به‌فرانبار فه‌رمانده‌ی تێرۆریستی سۆپای قۆدس سه‌ر به‌ هێزه‌كانی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی هاوڕێ له‌ گه‌ڵ ئه‌بوو مه‌هدی مۆهه‌ندیس جێگری سه‌رۆكی هێزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی كه‌ له‌ لایه‌ن ئێران و به‌ مه‌به‌ستی ئاژاوه‌گێڕی له‌ وڵاتی عێراق و هه‌رێمی كوردستانی باشوور له‌ ماوه‌ی چه‌ن ساڵی ڕابردوو له‌ لایه‌ن ڕژیمی كۆماری ئیسلامی پێك هات، له‌ هێرشێكی فڕۆكه‌ بێ فڕۆكه‌وانه‌كانی ئامریكا دوای گه‌یشتنی ناوبراو بۆ شاری به‌غدا و له‌ نزیك فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌وشاره‌ كه‌وتنه‌ به‌ر هێرشی توندی ئه‌و هێزه‌ و له‌ ده‌رئه‌نجامدا كوژران و نابوود كران و كۆتایی به‌ ده‌سه‌ڵاتی ناوبراو له‌ ناوچه‌كه‌ هێنرا.

به‌ڵام هاوكات ده‌سه‌ڵاتدارانی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی به‌ گه‌وره‌ نیشاندانی ناوبراو و درووستكردنی قاره‌مانێكی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌ ناوبراو ئه‌یانه‌وێت ناوبراو وه‌كوو سه‌مبۆلێك گه‌وره‌ بكه‌نه‌وه‌ و داوای خوێنخوازی ناوبراو بكه‌ن و لایه‌نه‌ شاراوه‌كانی ناوبراو بشارنه‌وه‌ و هاوكات ناڕه‌زایه‌تییه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كانی ماوه‌یه‌كی پێش ئێستای نه‌ته‌وه‌كانی ئێران دابمركێنن و بیخه‌نه‌ لانه‌ی له‌ بیركردنه‌وه‌. قاسم سوله‌یمانی له‌ دایك بووی ساڵی ١٣٣٥ی هه‌تاوی له‌ گوندێكی سه‌ر به‌ پارێزگای كرمان هه‌ڵكه‌وتوو له‌ باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی وڵاتی ئێران له‌ دایك بووه‌. ناوبراو ساڵه‌كانی شه‌ڕ له‌ نێوان هه‌ر دوو وڵاتانی ئێران و عیراق وه‌كوو فه‌رمانده‌ هێز به‌شداری كردووه‌ و دواتر وه‌كوو فه‌رمانده‌ هیزی له‌شكه‌ری ٤١ی كرمان دیاریكراوه‌ تا ئه‌و جێگایه‌ی وه‌كوو فه‌رمانده‌ لیوا به‌رزترین پله‌ی هێزی سه‌ربازی ئه‌و وڵاته‌ی پێ به‌خشراوه‌ و دواتر له‌ لایه‌ن ڕێبه‌ری ئایینی ئیران، عه‌لی خامنه‌یی وه‌كوو فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه‌كانی سۆپای قۆدس له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات و ناوچه‌كه‌ و په‌ره‌پێدانی تێرۆریستی نێوده‌وڵه‌تی له‌ ناوچه‌كه‌دا دیاری كراوه‌.
قاسم سه‌ره‌كی هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای هاتنه‌ سه‌ركار و ده‌سه‌ڵاتی وه‌كوو خۆده‌رخستن و نیشاندانی تواناكانی خۆی ده‌ورێكی كاریگه‌ری هه‌بووه‌ له‌ تێرۆری ڕێبه‌رانی شه‌هیدی گه‌لی كورد دوكتۆر عه‌بدولره‌حمان قاسملوو سكرتێری گشتی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران ساڵی ١٣٦٨ی هه‌تاوی له‌ ڤییه‌ن و دواتر تێرۆری ڕێبه‌ری بلیمه‌تی گه‌لی كورد و هاوكات سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران دوكتۆر سادق شه‌ره‌فكه‌ندی له‌ ساڵی ١٣٧١ی هه‌تاوی دا و هاوكات دامه‌زراندنی ده‌یان گرووپی تێرۆریستی له‌ وڵاتانی لۆبنان، سووریه‌، ئه‌فغانستان، فه‌له‌ستین، عێراق و به‌ گشتی ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و په‌ره‌پێدان به‌ تێرۆری نێوده‌وڵه‌تی و هه‌نارده‌كردنی تێرۆریستی نێوده‌وڵه‌تی بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوایی و ته‌نانه‌ت ئامریكاش بۆ وێنه‌ ده‌ستێوه‌ردان و به‌شداری له‌ پڕۆسه‌ی ته‌قینه‌وه‌كانی ساڵی ٢٠٠٧ له‌ نیۆیۆرك له‌ وڵاتی ئامریكا.

Qassem Soleimani and Mohandis

پشتیوانی ڕاسته‌وخۆی ڕیبه‌ری ئایینی ڕژیمی ئێران و هاوئاهه‌نگی له‌ گه‌ڵ ناوبراو بۆ هه‌ر ڕێژه‌ پاره‌یه‌ك له‌ به‌رده‌ستی ناوبراو بۆ وه‌دیهێنان و دامه‌زراندنی هیلالێكی شێعه‌ له‌ ناوچه‌كه‌ و هه‌نارده‌ كردنی تێرۆریستی نێوده‌وڵه‌تی به‌ هه‌ر نه‌رخێك یه‌كێك بووه‌ له‌ ئامانجه‌ سه‌ركییه‌كانی ڕژیمی كۆنه‌په‌ره‌ستی كۆماری ئیسلامی ئێران و له‌ هه‌ڵگرتنی ئه‌م هه‌نگاوه‌ش دا زۆر جار لایه‌نه‌ تێرۆریسته‌كانی وڵاتانی دراوسێ و ناوچه‌كه‌ش هاوكاری و پشتیوانیی ناوبراویان كردووه‌ و هه‌ر چه‌شنه‌ یارمه‌تییه‌كی ناوبراویان داوه‌ هه‌ر چه‌ن ڕژیمی ئێران داهاتی نه‌وت و ژێرخانی ئابووری وڵاته‌كه‌ی به‌ خنكاندنی جه‌ماوه‌ر و نه‌ته‌وه‌كه‌ی و میلله‌ته‌كه‌ی دابین كردووه‌ بۆ په‌ره‌پێدانی تێرۆریستی نیوده‌وڵه‌تی و به‌دیهێنانی خه‌ون و ئاواته‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌ و بگره‌ له‌ وڵاتانی ڕؤژئاواییش و هه‌تا ئامریكا و زۆر جێگای دیكه‌ش.
دوای چه‌ندین ساڵ خه‌ونی سه‌ربه‌خۆیی پڕۆسه‌ی ڕێفراندۆمی هه‌رێمی كوردستانی باشوور به‌ره‌و قۆناغێكی نوێ هه‌نگاوی هه‌ڵگرتبوو به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ جارێكی دیكه‌ و له‌ هه‌نگاوێكی قێزه‌ونێكی دیكه‌دا قاسم سوله‌یمانی و دار و ده‌سته‌كه‌ی به‌ یارمه‌تیی چه‌ن هێزێكی ناوخۆیی خائین به‌ نیشتمان ڕێگر بوون لو وه‌دیهێنانی خه‌ونی له‌ مێژینه‌ی كوردستان و به‌ ئاژاوه‌گێڕی و ئه‌ستاندنه‌وه‌ی پارچه‌یه‌كی گه‌وره‌ له‌ خاكی نیشتمان، كه‌ركووكی دڵی كوردستان ده‌ستیان گرت به‌ سه‌ر هه‌موو داهاته‌كانی ڕێفڕاندۆم و له‌ ڕاستییدا ده‌رئه‌نجامی ڕێفرانۆمیان زه‌وت كرد و ڕێگایان نه‌دا ئه‌و هه‌له‌ سه‌ر بگرێت و ئه‌و پارچه‌ی كوردستان ئازاد و سه‌ربه‌خۆ بێت، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌ بۆ به‌شێكی گه‌وره‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئێران كه‌ ساڵانێكی زۆره‌ به‌ ناڕه‌وا ده‌ست گیراوه‌ به‌ سه‌ر خاكی ئه‌و به‌شه‌ له‌ ڕؤژهه‌ڵاتی كوردستان و هه‌روه‌ها په‌ره‌ئه‌ستاندنی ڕێفراندۆم بۆ پارچه‌كانی دیكه‌ وه‌كوو باكووری و ڕۆژئاوا و دواتریش وه‌كوو بینرا له‌ هه‌وڵی كوردانی ڕؤژئاوای كوردستان بۆ گه‌یشتن به‌ سه‌ربه‌خۆیی جارێكی دیكه‌ گه‌وره‌ تێرۆریستی پاسداری ڕژیمی كۆماری ئیسلامی گه‌یشته‌ فریای به‌شار ئه‌سه‌دی سه‌رۆك رژیمی به‌عس له‌ وڵاتی سووریه‌ و ته‌مه‌ن ئه‌و ڕژیمه‌ دیكتاتۆره‌ی بۆ ساڵانێكی دیكه‌ نوێ كرده‌وه‌ و ده‌ستی گرت به‌ سه‌ر ئه‌رك و ماندووبوونه‌كانی كوردی ئه‌و پارچه‌یه‌ش و ئه‌و هێزانه‌شی له‌ ناخدا خنكاند و بڵیسه‌ی ئاگری سه‌ربه‌خۆیی له‌و به‌شه‌ی نیشتمان كوژانده‌وه‌.

ناوبراو ساڵانێكی زۆر به‌ پشتیوانی و لایه‌نگری و په‌روه‌رده‌كردنی هێزه‌كانی حێزبۆڵا له‌ وڵاتی لۆبنان پێگه‌یه‌كی گه‌وره‌ی بۆ خۆی و وڵاته‌كه‌ی درووست كردووه‌ بۆ ده‌ستێوه‌ردان له‌ كاروباری ئه‌و وڵاته‌ و نزیكایه‌تی به‌ وڵاتی فه‌له‌ستین و دزه‌ كردن بۆ ناو هێزه‌كانی وڵاتی ئیسرائیل به‌ هه‌موو هێز و تواناكانییه‌وه‌ و ساڵانه‌ به‌ ناردنی چه‌ك و چۆڵ و پاره‌یه‌كی زۆر هه‌موو هه‌وڵێكێان وه‌گڕ خستووه‌ بۆ په‌ره‌پێدانی ئه‌م هێزه‌ تێرۆریستییه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا. له‌ گه‌ڵ هاتنه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی هێزه‌كانی داعیش له‌ وڵاتی عێراق و سووریه‌ قاسم سۆله‌یمانی تێرۆریست به‌ دامه‌زراندنی چه‌ن گرووپی شێعه‌ له‌ وڵاتانی عێراق و سووریه‌ و له‌ سه‌رووی هه‌مووی ئه‌وانه‌وه‌ دامه‌زراندنی هێزێكی شێعه له‌ ژێر فه‌رمانی خۆی دا به‌ ناوی حه‌شدی شه‌عبی تا ڕاده‌یه‌كی زۆر توانی هێز و تواناكانی خۆی بهینێته ئه‌و وڵاته‌ تا ئه‌و جێگای ئه‌و هێزه‌ وه‌كوو یه‌كه‌م هێزی هاوشێوه‌ سه‌ربازی له‌ وڵاتی عێراق گه‌وره‌ بكاته‌وه‌ و له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا ئه‌م ناوی ئه‌م هێزه‌ بخاته‌ سه‌ر زمانی هه‌مووان و پێگه‌ و جێگایه‌كی به‌رچاو بۆ ئه‌و هێزه‌ ده‌ستكرده‌ له‌ پاڕله‌مانی ئه‌و وڵاته‌ بكاته‌وه‌ و به‌و هۆیه‌وه‌ جموجووڵه‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌ چه‌ندین به‌رانبه‌ر په‌ره‌ پێ بدات و ته‌نانه‌ت ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌و وڵاتانه‌ به‌ ته‌واوه‌تی بخاته‌ ژێر ڕكێف خۆی و وڵاته‌كه‌ی.
له‌ ئێستاش دا دوای كوشتنی له‌ لایه‌ن هێزه‌ ئاسمانییه‌كانی ئامریكا و پووچه‌ڵكردنه‌وه‌ی هه‌موو پیلان و پڕۆگرامه‌كانی خۆی و وڵاته‌كه‌ی له‌ ناوچه‌كه‌دا، ده‌سه‌ڵاتدارانی ڕژیمی ئێران و له‌ سه‌رووی هه‌موویانه‌وه‌ ڕێبه‌ری ئایینی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی به‌ قاره‌مانی نه‌ته‌وه‌یی ناوبردن و شوبهاندنی ناوبراو هه‌موو هه‌وڵێكی خۆیان وه‌گر خستووه‌ ناوبراو وه‌كوو پاڵه‌وانێكی بێ بنه‌ما و ده‌ستكرد نیشانی جه‌ماوه‌ر و نه‌ته‌وه‌كانی بنده‌ستی خۆیان بده‌ن و به‌ ته‌مای ئه‌وه‌ن ناو و یادی ناوبراو هه‌تا هه‌تایی بكه‌ن به‌ڵام مخابن جه‌ماوه‌ر و كۆمه‌ڵگای بنده‌سه‌ڵاتییان زۆر له‌وه‌ چاوكراوتر و هۆشیارتر بوون و ئه‌وه‌یان له‌ بیر ناچێت كه‌ قاسم سوله‌یمانی تێرۆریست قاتڵ و بكوژی ڕۆڵه‌كانییانه‌ و هه‌ر ماوه‌یه‌ك به‌ر له‌ ئێستا به‌ فه‌رمانی ناوبراو و هاوڕێیانی زیاتر له‌ ١٥٠٠ كه‌س جه‌ماوه‌ری بێ تاوان كوژران و تا ئێستاش زیاتر له‌ چه‌ند هه‌زار كه‌س له‌ به‌ندیخانه‌كانی كۆماری سێداره‌ بێ تاوان به‌ند كراون و چاره‌نووسیان ناڕوون و نادیاره‌ و له‌ كۆتایی دا هه‌ر هه‌وڵێك بۆ قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ی كوشتنی ناوبراو ئه‌بێته‌ هۆی ڕووخانی یه‌گجاره‌كی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی و ئه‌وانیش خۆیان به‌ باشی ئاگادارن و چاك ئه‌زانن.

ده توانن نوستراوه که به فورمه تى پی دی اف لێره دا دابه زینن

The US Confirms Report Citing Iran Officials as Saying 1,500 Killed in Protests

US Confirms Report Citing Iran Officials as Saying 1,500 Killed in Protests

People walk past buildings that were burned during recent protests, in Shahriar, Iran, Nov 20, 2019.
People walk past buildings that were burned during recent protests, in Shahriar, Iran, some 40 kilometers (25 miles) southwest of the capital, Tehran, Nov. 20, 2019.

WASHINGTON – The United States has confirmed a news report citing unnamed Iranian officials as saying about 1,500 people were killed in a crackdown by security forces on anti-government protests last month.

In a report published Monday, London-based Reuters said it obtained the death toll from three Iranian interior ministry officials who said the fatalities included “at least 17 teenagers and about 400 women as well as some members of the security forces and police.”

In this picture released by the official website of the office of the Iranian supreme leader, Supreme Leader Ayatollah Ali…
Special Report: Iran’s Leader Ordered Crackdown on Unrest – ‘Do Whatever it Takes to End it’
Order, confirmed by three sources close to the supreme leader’s inner circle and a fourth official, set in motion the bloodiest crackdown on protesters since the Islamic Revolution in 1979

In a Monday tweet, the State Department quoted U.S. Special Representative for Iran Brian Hook as saying the Reuters report “underscores the urgency for the international community to punish the perpetrators and isolate the regime for the murder of 1,500 Iranian citizens.”

Department of State

@StateDept

Special Representative for Iran Brian Hook: “The @Reuters report on the massacre ordered by @khamenei_ir underscores the urgency for the international community to punish the perpetrators and isolate the regime for the murder of 1,500 Iranian citizens.” https://twitter.com/Reuters/status/1209042720095735808 

Reuters

@Reuters

About 1,500 people died during the recent unrest in Iran, government officials tell @Reuters, in the country’s deadliest unrest since the 1979 Islamic Revolution https://reut.rs/35TefNK 

View image on Twitter

Reuters’ death toll was much higher than the latest fatalities reported by British rights group Amnesty International, which said in Dec. 16 statement that it documented the killings of at least 304 demonstrators by Iranian security forces in days of unrest that erupted on Nov. 15.

Hook’s reference to the “murder of 1,500 Iranian citizens” also marked a substantial increase in the Trump administration’s assessment of the number of people killed in Iran’s crackdown.

In a Dec. 5 briefing to reporters, Hook said it appeared that the Iranian government  “could have murdered over a thousand Iranian citizens since the protests began.”

Riot police try to disperse protesters as they rally on a highway against increased fuel prices, in Tehran, Iran, Nov. 16, 2019.
US Official: Iran Protest Deaths May Have Topped 1,000
Deadly protests erupted last month after government boosted fuel prices by as much as 300%

Iranian State-approved news agency Tasnim quoted an official at the Supreme National Security Council (SNSC) as saying the Reuters report referencing the deaths of 1,500 people was “fake news.”

“These claims are based on premeditated psychological warfare and lack credibility,” Alireza Zarifian Yeganeh said, echoing previous Iranian dismissals of Western reports about fatalities in the protests.

But Iran has declined to try to prove the Western reports wrong by releasing its own figures for those killed, wounded and arrested in the crackdown on the protests.

Iranian authorities sparked the demonstrations in dozens of cities nationwide by raising the subsidized price of gasoline by 50%, further straining the finances of Iranians facing high unemployment and inflation in a shrinking economy under heavy U.S. sanctions.

In a Dec. 16 interview with VOA Persian, Amnesty’s Middle East researcher Philip Luther said he expected the group to raise its figure of 304 protesters killed due to its ongoing examination of “credible” reports showing Iranian security forces used live ammunition while suppressing the demonstrations.

Amnesty did not respond immediately to a VOA Persian request for comment on the Reuters report citing the figure of 1,500 people killed in the unrest.

Amnesty’s reported death tolls from Iran’s unrest have been widely quoted by Western news outlets, which, besides Reuters, have been unable to verify the full scale of the killings due to Iranian restrictions on their access to the country.

The rights group has said it compiles its death tolls from reports whose credibility it ascertains by interviewing and cross-checking details provided by a “range of sources inside and outside Iran, including victims’ relatives, journalists and human rights activists involved in gathering the information.”

The Reuters report also cited three sources close to Iran’s Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei and a fourth official as saying Khamenei met his top officials on Nov. 17 and ordered them to “do whatever it takes” to end the protests, which had spread rapidly since beginning two days earlier.

FILE - Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei waves during ceremony attended by Iranian clerics in Tehran, July 16, 2019.
FILE – Iran’s Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei waves during a ceremony attended by Iranian clerics in Tehran, July 16, 2019.

Reuters said its sources also quoted Khamenei as telling the assembled officials that he would “hold them responsible for the consequences of the protests” if they didn’t stop them immediately.

“That is part of the Supreme Leader’s modus operandi,” said Jason Brodsky, policy director for U.S. advocacy group United Against Nuclear Iran, in a VOA Persian interview. “He tends to defer to lower-level officials in order to avoid personal culpability to protect his office and his political brand.”

Brodsky cited as another example Khamenei’s criticism of Iranian Foreign Minister  Mohammad Javad Zarif and President Hassan Rouhani for perceived failings of the 2015 nuclear deal they negotiated with world powers on Khamenei’s behalf.

Regarding Hook’s call for the international community to “punish and isolate” the Iranian government for what he called the “massacre” ordered by Khamenei, Brodsky said the U.N. Security Council should consider referring the crackdown to the International Criminal Court. But he said any resolution calling for a referral could be vetoed by permanent council members Russia and China, longtime military and economic allies of Tehran.

Speaking separately to VOA Persian, Middle East analyst Michael Pregent of the Hudson Institute said the Trump administration also could do more to toughen its campaign of economic and diplomatic pressure against Iran. “Go after Khamenei’s personal assets,” he said.

The Foundation for Defense of Democracies has estimated that Khamenei controls at least $200 billion of assets through three tax-exempt foundations, not directly sanctioned by the United States.

“But I’m not certain that the international community has the appetite to go after the supreme leader,” Pregent said. He cited a lack of efforts by other nations to penalize Iran for what the U.S. has said are Iranian violations of human rights and existing U.N. Security Council resolutions.
This article originated in VOA’s Persian Service.

Special Report: Iran’s leader ordered a crackdown on unrest – ‘Do whatever it takes to end it’

Iran’s leader ordered a crackdown on unrest – ‘Do whatever it takes to end it’

DECEMBER 23, 2019

(Reuters) – After days of protests across Iran last month, Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei appeared impatient. Gathering his top security and government officials together, he issued an order: Do whatever it takes to stop them.

That order, confirmed by three sources close to the supreme leader’s inner circle and a fourth official, set in motion the bloodiest crackdown on protesters since the Islamic Revolution in 1979.

About 1,500 people were killed during less than two weeks of unrest that started on Nov. 15. The toll, provided to Reuters by three Iranian interior ministry officials, included at least 17 teenagers and about 400 women as well as some members of the security forces and police.

The toll of 1,500 is significantly higher than figures from international human rights groups and the United States. A Dec. 16 report by Amnesty International said the death toll was at least 304. The U.S. State Department, in a statement to Reuters, said it estimates that many hundreds of Iranians were killed, and has seen reports that number could be over 1,000.

The figures provided to Reuters, said two of the Iranian officials who provided them, are based on information gathered from security forces, morgues, hospitals, and coroner’s offices.

That order, confirmed by three sources close to the supreme leader’s inner circle a

The government spokesman’s office declined to comment on whether the orders came from Khamenei and on the Nov. 17 meeting. Iran’s mission to the United Nations did not respond to a request for comment for this story.

In a statement Monday following the publication of this article, a spokesman for Iran’s Supreme National Security Council described the death toll figure as “fake news,” according to semi-official Tasnim news agency.

What began as scattered protests over a surprise increase in gasoline prices quickly spread into one of the biggest challenges to Iran’s clerical rulers since the 1979 Islamic Revolution.

By Nov. 17, the second day, the unrest had reached the capital Tehran, with people calling for an end to the Islamic Republic and the downfall of its leaders. Protesters burned pictures of Khamenei and called for the return of Reza Pahlavi, the exiled son of the toppled Shah of Iran, according to videos posted on social media and eyewitnesses.

That evening at his official residence in a fortified compound in central Tehran, Khamenei met with senior officials, including security aides, President Hassan Rouhani and members of his cabinet.

At the meeting, described to Reuters by the three sources close to his inner circle, the 80-year-old leader, who has final say over all state matters in the country, raised his voice and expressed criticism of the handling of the unrest. He was also angered by the burning of his image and the destruction of a statue of the republic’s late founder, Ayatollah Ruhollah Khomeini.

“The Islamic Republic is in danger. Do whatever it takes to end it. You have my order,” the supreme leader told the group, one of the sources said.

Khamenei said he would hold the assembled officials responsible for the consequences of the protests if they didn’t immediately stop them. Those who attended the meeting agreed the protesters aimed to bring down the regime.

“The enemies wanted to topple the Islamic Republic and immediate reaction was needed,” one of the sources said.

The fourth official, who was briefed on the Nov. 17 meeting, added that Khamenei made clear the demonstrations required a forceful response.

“Our Imam,” said the official, referring to Khamenei, “only answers to God. He cares about people and the Revolution. He was very firm and said those rioters should be crushed.”

Tehran’s clerical rulers have blamed “thugs” linked to the regime’s opponents in exile and the country’s main foreign foes, namely the United States, Israel and Saudi Arabia, for stirring up unrest. Khamenei has described the unrest as the work of a “very dangerous conspiracy.”

A Dec. 3 report on Iran’s state television confirmed that security forces had fatally shot citizens, saying “some rioters were killed in clashes.” Iran has given no official death toll and has rejected figures as “speculative.”

khamenehei

Iran’s Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei delivers a speech during a ceremony marking the death anniversary of the founder of the Islamic Republic Ayatollah Ruhollah Khomeini, in Tehran, Iran, June 4, 2017. TIMA via REUTERS

“The aim of our enemies was to endanger the existence of the Islamic Republic by igniting riots in Iran,” said the commander-in-chief of the elite Revolutionary Guards Corps, Hossein Salami, last month, according to Iranian media.

The Revolutionary Guards declined to comment for this report.

Iran’s interior minister said on Nov. 27 more than 140 government sites had been set on fire along with hundreds of banks and dozens of petrol stations, while 50 bases used by security forces were also attacked, according to remarks reported by Iran’s state news agency IRNA. The minister said up to 200,000 people took part in the unrest nationwide.

“SMELL OF GUNFIRE AND SMOKE”

For decades, Islamic Iran has tried to expand its influence across the Middle East, from Syria to Iraq and Lebanon, by investing Tehran’s political and economic capital and backing militias. But now it faces pressure at home and abroad.

In recent months, from the streets of Baghdad to Beirut, protesters have been voicing anger at Tehran, burning its flag and chanting anti-Iranian regime slogans. At home, the daily struggle to make ends meet has worsened since the United States reimposed sanctions after withdrawing last year from the nuclear deal that Iran negotiated with world powers in 2015.

The protests erupted after a Nov. 15 announcement on state media that gas prices would rise by as much as 200% and the revenue would be used to help needy families.

Within hours, hundreds of people poured into the streets in places including the northeastern city of Mashhad, the southeastern province of Kerman and the southwestern province of Khuzestan bordering Iraq, according to state media. That night, a resident of the city Ahvaz in Khuzestan described the scene by telephone to Reuters.

“Riot police are out in force and blocking main streets,” the source said. “I heard shooting.” Videos later emerged on social media and state television showing footage of clashes in Ahvaz and elsewhere between citizens and security forces.

The protests reached more than 100 cities and towns and turned political. Young and working-class demonstrators demanded clerical leaders step down. In many cities, a similar chant rang out: “They live like kings, people get poorer,” according to videos on social media and witnesses.

By Nov. 18 in Tehran, riot police appeared to be randomly shooting at protesters in the street “with the smell of gunfire and smoke everywhere,” said a female Tehran resident reached by telephone. People were falling down and shouting, she added, while others sought refuge in houses and shops.

The mother of a 16-year-old boy described holding his body, drenched in blood, after he was shot during protests in a western Iranian town on Nov. 19. Speaking on condition of anonymity, she described the scene in a telephone interview.

“I heard people saying: ‘He is shot, he is shot,’” said the mother. “I ran toward the crowd and saw my son, but half of his head was shot off.” She said she urged her son, whose first name was Amirhossein, not to join the protests, but he didn’t listen.

Iranian authorities deployed lethal force at a far quicker pace from the start than in other protests in recent years, according to activists and details revealed by authorities. In 2009, when millions protested against the disputed re-election of hardline President Mahmoud Ahmadinejad, an estimated 72 people were killed. And when Iran faced waves of protests over economic hardships in 2017 and 2018, the death toll was about 20 people, officials said.

Khamenei, who has ruled Iran for three decades, turned to his elite forces to put down the recent unrest — the Revolutionary Guards and its affiliated Basij religious militia.

A senior member of the Revolutionary Guards in western Kermanshah province said the provincial governor handed down instructions at a late-night emergency meeting at his office on Nov. 18.

“We had orders from top officials in Tehran to end the protests, the Guards member said, recounting the governor’s talk. “No more mercy. They are aiming to topple the Islamic Republic. But we will eradicate them.” The governor’s office declined to comment.

As security forces fanned out across the country, security advisors briefed Khamenei on the scale of the unrest, according to the three sources familiar with the talks at his compound.

The interior minister presented the number of casualties and arrests. The intelligence minister and head of the Revolutionary Guards focused on the role of opposition groups. When asked about the interior and intelligence minister’s role in the meeting, the government spokesman’s office declined to comment.

Khamenei, the three sources said, was especially concerned with anger in small working-class towns, whose lower-income voters have been a pillar of support for the Islamic Republic. Their votes will count in February parliamentary elections, a litmus test of the clerical rulers’ popularity since U.S. President Donald Trump exited Iran’s nuclear deal — a step that has led to an 80% collapse in Iran’s oil exports since last year.

Squeezed by sanctions, Khamenei has few resources to tackle high inflation and unemployment. According to official figures, the unemployment rate is around 12.5% overall. But it is about double that for Iran’s millions of young people, who accuse the establishment of economic mismanagement and corruption. Khamenei and other officials have called on the judiciary to step up its fight against corruption.

“BLOOD ON THE STREETS”

Officials in four provinces said the message was clear — failure to stamp out the unrest would encourage people to protest in the future.

A local official in Karaj, a working-class city near the capital, said there were orders to use whatever force was necessary to end the protests immediately. “Orders came from Tehran,” he said, speaking on condition of anonymity. “Push them back to their homes, even by shooting them.” Local government officials declined to comment.

Residents of Karaj said they came under fire from rooftops as Revolutionary Guards and police on motorcycles brandished machine guns. “There was blood everywhere. Blood on the streets,” said one resident by telephone. Reuters could not independently verify that account.

In Mahshahr county, in the strategically important Khuzestan province in southwest Iran, Revolutionary Guards in armored vehicles and tanks sought to contain the demonstrations. State TV said security forces opened fire on “rioters” hiding in the marshes. Rights groups said they believe Mahshahr had one of the highest protest death tolls in Iran, based on what they heard from locals.

“The next day when we went there, the area was full of bodies of protesters, mainly young people. The Guards did not let us take the bodies,” the local official said, estimating that “dozens” were killed.

The U.S. State Department has said it has received videos of the Revolutionary Guards opening fire without warning on protesters in Mahshahr. And that when protesters fled to nearby marshlands, the Guards pursued them and surrounded them with machine guns mounted on trucks, spraying the protesters with bullets and killing at least 100 Iranians.

Iran’s authorities dispute the U.S. account. Iranian officials have said security forces in Mahshahr confronted “rioters” who they described as a security threat to petrochemical complexes and to a key energy route that, if blocked, would have created a crisis in the country.

A security official told Reuters that the reports about Mahshahr are “exaggerated and not true” and that security forces were defending “people and the country’s energy facilities in the city from sabotage by enemies and rioters.”

In Isfahan, an ancient city of two million people in central Iran, the government’s vow to help low-income families with money raised from higher gas prices failed to reassure people like Behzad Ebrahimi. He said his 21-year-old nephew, Arshad Ebrahimi, was fatally shot during the crackdown.

“Initially they refused to give us the body and wanted us to bury him with others killed in the protests,” Ebrahimi said. “Eventually we buried him ourselves, but under the heavy presence of security forces.” Rights activists confirmed the events. Reuters was unable to get a comment from the government or the local governor on the specifics of the account.

Editing by Michael Georgy, Cassell Bryan-Low and Jason Szep

Source: https://reut.rs/396od0v

Secondary Trauma by Cklara Moradian

Secondary Trauma

by Cklara Moradian

Cklara Moradian, MSW

Cklara Moradian, MSW

Secondary Trauma

Kurdish babies born in refugee camps are given names like Sangar (barricade), Awara (displaced), Revin (escape), Zindan (prisoner), Ranjbar (someone who suffers), Firmesk (tears), Bezar (spiteful), Xabat (fight), Tola (revenge), Hawar (wailing) Rizgar (rescued), Snoor (border), Lana (home).

They are victims of geography, survivors of a map.

They grow to sow their lips in protest and they carve symbols into their skin, coordinates of their birthplace as if to say “when you find me, send me home.”

Mothers spend hours lulling their restless children to sleep, singing lullabies that tell of a journey filled with rage. They do not migrate through the process of abscission. They are plucked in violence, deported.

What pains are passed on in these names? What wisdom?

It’s called secondary trauma, as if the seconds it takes to cut the umbilical cord from my mother could insulate me from the torture inflicted on her bones by the state, by displacement, by despair.

As if the lines that separate me from you is drawn in red, or in yellow tape, marking a departure clear enough for me to really feel where you end and I begin. Tell me, where do you end and I begin?

I didn’t have to be there to see my uncles hanged for speaking their mother tongue to taste the bitter end of my roots flicker as I try to speak my language, the fluency of which escapes me now.
I didn’t have to be there to know of what you went through during forced confessions, Father. I didn’t have to hear the wailing of my imprisoned kin to now be startled awake by their cries.

Visions of my ancestors forced from the mountains into the desert with blistering feet keep me awake. I walk barefoot on tiptoes as if my feet are blistered. Tell me, where do you end and I begin?

What is secondary about this intergenerational heirloom, passed down to me without my consent? What massacres happened in this crossing from one continent to the other? What comes first? Tell me, where do you end and I begin?

They say I have not differentiated myself enough (not in my identity formation). The subtleties of my individuality have become murky in the passage of loss from one generation to the other.

I close my eyelids to find refuge but my memory is fact. It is in my DNA, in epigenetic shapeshifting. The past is present.
What is secondary about waking every day to the news of another genocide, another friend dead, another aunt, sister enslaved? Another exodus? What is secondary about ritual mourning? Every morning! When can we heal? When can we fully grieve when it is never-ending? Tell me, where do you end and I begin?

I once read that pain flows from one family member to the next until someone is ready to feel it. I feel it. I feel it in my flesh, in the marrow of my bones, in my gut. It is like pins right under my fingernails, accumulating in somatic bruises on my thighs. And it shows when I reach out to you and say “I bear witness.” Tell me, where do you end and I begin?

At night, I twist and turn into the fetal position, my belly sounding off my people’s history. I carry it in my posture, the way I am weight down by sorrows I have no names for. I hold it in my voice when it vibrates with fear. I am anchored to the agony of exile. It is all-consuming. It is water. It is in the heaviness of the air that does not fully fill my lungs. It is in the space where I sit with all that has been done to you, in all the places where your jawlines were broken by armed men in uniform Father, beaten to shatters until you could not eat for days.

I remember so you can go on forgetting because you need to forget. I remember so you can go on forgetting.

Every time I look in the mirror, the outline of your silhouette is reflecting back your pain. Tell me, where do you end and I begin?

What is secondary about this pain? To me, it has been an offering. It has been a profound loss, wrapped in every conversation, gifted to me in passing. That “all things are lost” is imparted in disorganized attachment, in denial, melancholia, in the sense of betrayal, in bedtime stories of persecution.

My mother, pregnant and imprisoned at 18, was beaten black and blue until she miscarried. I grew up knowing I was not her first child. Grief has come in abundance. Safety was scarce. Tell me, where do you end and I begin?

Where is the line between lived experience and being raised with the knowledge of all that has been lost? Tell me, what is loss?

In the journey of displacement, I have lost language, I have lost language (s). I have lost birth certificates, passports, a state. I have lost the promise of return to a land forever stolen from me. I have lost count of my losses. Tell me, where do you end and I begin?

The coordinates of my birthplace is Latitude 36°14′ 47″N Longitude 46° 15′ 59″ E. I am another refugee child with a mispronounced name. When I die, send me home!

 

decorative-line-black-clipart-png-409077-2935558

Cklara Moradian, MSW

Cklara Moradian, MSW

Cklara Moradian, MSW; is a diaspora Kurd, a former refugee from Eastern Kurdistan/Iran, and a spoken word poet. Her work is deeply steeped in her life experiences as a survivor.
She uses poetry and creative non-fiction as a response to the current and past atrocities/genocide her community has endured. Her work attempts to bear witness, tell stories of love and survivorship in the face of hardship and pain
Cklara is also a published spoken word poet who has performed at national and international human rights conferences, such as Amnesty International’s annual gathering, UNWomen events, university campuses, such as Cal State LA, Cal State Northridge, Cal State Fullerton, CalArts, and UCLA, as well as at national and international political rallies and literary events.
Cklara is a Social Worker, who is helping to implement the youth-centered strength-based interventions in clinical and policy/research arenas. Cklara’s work is rooted in anti-oppressive liberatory theory and practice. She hopes to continue to serve multiply-marginalized communities, center disenfranchised voices, and elevate the strengths and resiliency of people who have and continue to deal with personal and intergenerational trauma. Her journey of healing from mental and physical illness informs her work with diaspora communities. Prior to Social Work, for over ten years, Cklara was involved in social justice advocacy.

دكترکامران متین؛ تنها یک سخن در میانه نبود: آزادی

دكترکامران متین در پاسخ به واكنشهاى ابراز شده از سوى بخش فارسى راديو بي بي سى و بخشى از شنونده گان وبيننده گان اين رسانه در خصوص مصاحبه اخیرش با برنامه “۶۰ دقیقه” بی‌بی‌سی فارسى

تنها یک سخن در میانه نبود: آزادی

Dr. Kamran Matin

Dr. Kamran Matin

اظهارات من در برنامه ۱۸ تیر برنامه “۶۰ دقیقه” تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی مبنی بر نگرانی دولت ایران از احتمال استفاده‌ی نیروهای سیاسی کرد از ضعف دولت مرکزی برای آزاد‌سازی مناطقی از کردستان ایران در صورت وقوع جنگ بین ایران و آمریکا، و تاکید من بر این نگرانی به عنوان دلیل اصلی تمایل دولت ایران در این مقطع به گفتگو با نمایندگان برخی احزاب سیاسی کردستان، خشم بسیاری از ملی‌گرایان ایرانی از طیف‌های سیاسی گوناگون را برانگیخت.

مدت کوتاهی پس از مصاحبه من، در حرکتی بی‌سابقه بی‌بی‌سی فارسی در یک توییت رسمی از اظهارات به زعم این رسانه “بحث برانگیز” من اعلام برائت کرد. این در حالی بود که با توجه به پخش‌ زنده مصاحبه من به عنوان “مهمان” و نه “کارمند” بی‌بی‌سی، مطلقا دلیلی برای این اعلام برائت وجود نداشت. لازم به ذکر است بی‌بی‌سی فارسی در موارد متعددی در گذشته هیچگاه از اظهارات مهمانان و حتی کارمندان نیمه‌رسمیش – که اظهارات “بحث برانگیز”ی نظیر ستایش از رهبر جمهوری اسلامی که دادگاه معروف به “میکونوس” وی را یکی از آمرین ترور سیاسی رهبران کرد در برلین معرفی کرده، و یا از فرمانده “سپاه قدس” که یکی از پشتیبانان اصلی رژیم اسد که متهم به ارتکاب جنایات جنگی است – اعلام برائت نکرده است.

وجه مشترک تمامی واکنش‌های خصمانه به اظهارات من در توصیف دورنمای احتمالی سیاست احزاب کرد ایرانی در صورت وقوع درگیری نظامی بین ایران و آمریکا، ابراز هراس و خشم از عبارت “آزادسازی” کردستان توسط‌ نیروهای کرد بود. در این نگاه مشترک کرد‌ هراس، ناسیونالیست‌های ایرانی که فهم سیاسی‌شان با خوانشی مرکز گرایانه از سرحدات دولت-ملت مدرن به پایان می‌رسد – و به دلیل عدم درک تفاوت‌های بنیادین ساختار غیر متمرکز امپراطوری-پادشاهی‌های پیشامدرن و دولت-ملت مرکز‌گرای مدرن، کلیت قلمرویِ ایران پیشا‌مدرن را حق طبیعی دولت-ملت فارس مدارِ ایران می‌دانند – نشان دادند که در پس ادعاهای آزادی ‌خواهانه‌شان یک‌صدا و متحد به دنبال استمرار دولت-ملت ضد-دموکراتیک و تک-بنی موجود هستند که شرط وجودش انقیاد ملل غیر فارس و سرکوب حاشیه‌‌ها بوده و هست. آنها نشان دادند که در رسیدن به این مقصود ابایی از همسویی و حتی همکاری با هر نظام سیاسی مستقر از جمله حکومت جمهوری اسلامی، که برخی از این افراد و گروه‌ها داعیه دار مخالفت با آن هستند، ندارند.

از واکنش این دسته دلسرد کننده‌تر اما هم‌صدایی یا سکوت تایید‌آمیز برخی از «چپ‌»ها بود که با تحلیل این بحث در چارچوب مناسبات جهانی جنگ سرد همچنان تنها شرّ واقعا موجودِ جهان را آمریکا و تنها شکل مقاومت مشروع در برابر این شرّ را در مرکزگرایی و “حفظ تمامیت ارضی” (بخوانید انکار، سرکوب و در حاشیه نگاه‌ داشتن همه هویت‌های جمعی “دیگر” به نفع یک هویت خاصِ “فارس-شیعه”) به هر بهایی می‌بینند. اینان درک نمی‌کنند که شهامت در مخالفت با امپریالیسم داخلی یکی از مهم‌ترین معیارهای چپ‌گرا بودن است، و نه تکرار بی‌محتوا و بی خطرِ بدیهی‌ترین عنصرِ سیاستِ سوسیالیستی – مخالفت با امپریالیسمِ غربی – آن هم بدون خط‌‌کشی استراتژیک با نظام شبه-فاشیستی جمهوری اسلامی.

Dr. Kamran Matin

لازم است بر این نکته تاکید کنم که هدف این متن متقاعد کردن افراد و جریان‌های گروه نخست به اعتراف به کژفهمی خود نیست، چرا که هم راستایی اصلاح طلبی، اقتدارگرایی، ملی‌گرایی، و شوونیسم فارس‌مدار در راستای سرکوب حاشیه‌ها – علیرغم تفاوتهای سیاسی و رقابت‌های داخلیشان بر سر قدرت – پدیده‌ای‌ست نه تازه و نه غیرمنتظره. آنچه ناامید‌کننده است پیروی حداقل بخشی از چپ ایرانی از برداشت تک‌بُنی و نژادپرستانه ناسیونالیسمِ ایرانی از ملت، فهم مرکز‌گرایانه‌اش از دولت و اجتناب‌شان از درک وضعیت عینی و پتانسیل‌های رهایی بخش موجود در دیگر نقاط ایران و منطقه است. این کژفهمی راه را حتی به روی تصور چند و چونی یک جریان چپِ پیشرو سراسری هم بسته است. بنابراین اینجا مایلم این موج واکنش‌های خصمانه به اظهاراتم را بهانه‌ای کنم برای بیان نکاتی درباره “مساله کرد” و “مساله ملت‌ها” در ایران.

درباره «دولت-ملت‌»

فهم دولت-ملت‌های کنونی به عنوان مقیاس بی‌بدیلِ امرِ سیاسی و تفکیک مرزهای سرزمینی دولت-ملت ها به عنوان تنها تعریف مشروع هویت‌های سیاسیِ دارایِ حقِ استقلال و آزادی، ناشی از اشتباه گرفتنِ امری قراردادی با امری طبیعی است.

بی تردید، غایت مفهوم و ساختارِ «دولت-ملتِ مدرن» شکل‌دهی و سامان دادن به ذهنیت‌ها و هویت‌ها در چارچوب مرزهای سرزمینی دولت‌هاست. اما واقعیت این است که نه مرزهای دولت-ملت‌ها توانسته‌اند جمعیت‌های درونشان را همسان کنند، و نه مساله‌ی شکل‌گیری ملت‌ها امری‌ست «درونزا» (endogenous) که از طریق آن بشود آغاز و پایان مرزهای دولت-ملت‌ها را به آن تحمیل کرد. اگرچه درونزا نبودن هویت‌های ملی به این معناست که از فرهنگ، تاریخ و زبان مشترک به عنوان در دسترس ترین ابزارهای شکل‌گیری چنین هویت‌هایی استفاده می‌شود، اما هویت‌های ملی در مرحله‌ای بنیادی‌تر خود را از طریق تمایزات و تضادهای سیاسی – و نه صرفاً فرهنگی – با دیگر ملت‌ها یا هویت‌های جمعی تعریف می‌کنند. به عبارتی دیگر، فرآیند تشکیل هویت‌ ملی با «دیگری سازی» سیاسی (Othering) دیگر هویت‌های جمعی همراه است.

با این حال، حیطه منطق دیگری سازی صرفا محدود به مرزها نیست. درون مرزهای دولت-ملت‌های مدرن، مرزهای سیاسی و مرزهای «جوامع انگاشته» (Imagined Communities) – یا همان مرزهایی که حول آنها فرآیند دیگری سازی شکل می‌گیرد – اغلب فاقد حتی حداقلی از انطباق هستند. به ویژه در دولت-ملت‌هایی چون ایران که به طور مستمر و در مدت بسیار کوتاهی نظم امپراطوری پیشاسرمایه‌داری را با نظم سیاسی مدرن مبتنی بر دولت-ملت – که وجه ممیزه تاریخی‌ آن “حق حاکمیت مدرن” (sovereignty) است – و بدون توسعه داخلی سرمایه‌‌داری جایگزین کرده‌اند. این وضعیت موجد تضادی ساختاری است که برای مهار آن خشونت سازمان‌یافته دولتی به شکلی نظام‌مند به کار گرفته می‌شود. با چنین پیشینه تاریخی در ایران، آغاز روند تشکیل دولت-ملت – پیش‌ از توسعه نظام‌مند روابط اجتماعی سرمایه‌دارانه، که پایه اجتماعیِ حاکمیتِ مدرن است – با تحمیل خشونت‌بار یک مرکز تک‌بنی «فارس-شیعه» بر حاشیه های غیرفارس و غیر شیعه همزمان و همسو شد. روندی که لازمه آن اجبار به تبعیت از حاکمیت و فرهنگ فارس مدارِ مرکزگرا در مناطقی‌ست که تا پیش از این از مزایای خود‌مختاری به درجات مختلفی بهره می‌بردند. به عبارت دیگر، برخورد با به اصطلاح “اقلیت‌ها” ٖ– که خود مولود روند اینچنینی تشکیل دولت-ملت مدرن هستند و نه پدیده‌ای طبیعی و ازلی – در دولت-ملت ایران همواره به شکل “شمول از طریق حذف” (inclusion through exclusion) بوده است؛ و در واقع، ادغام کردن هویت‌‌های دیگر همچون کرد، ترک، بلوچ، عرب و غیره در دل فرهنگ غالب از طریق حذف آن‌ها از ساختار سیاسی و موازنه‌ی قدرت انجام می‌گیرد.

بنابراین، مبارزات ملی کردها و روی آوری احتمالِی این نیروهای سیاسی به استقلال‌طلبی نقطه آغازین روند حذف‌گرایانه دیگری ساز در ایران نیست. بلکه این تضاد سیاسی خود نتیجه‌ی سیاست “شمول از طریق حذف” است. در حقیقت، این تلاش‌های نخستین دولت-ملت‌های فارس-شیعه مدارِ ایران برای حذف کردها از سپهر سیاسی این حیطه بود که کردهای ایرانی را وادار به استفاده‌ از پویایی سیاسی-تاریخی – و در این راستا گرایش به ویژگی‌ها و ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و جفرافیایِ خاص خود – برای بازتعریف هویت جمعی‌اش در قالب ملیتی در تضاد با مرکز کَرد.

خلاصه اینکه تفاوت بین قوم و ملت از منظر سیاسی را نه ارجاع به قلمروهای امپراطوری‌های پیشامدرن تعیین می کند و نه قدرت داشتن بالفعل در چارچوب مرزهای سیاسی فعلاً موجود. بلکه رسیدن به درکی تاریخی و سیاسی از تصور خود به عنوان یک «ملت» به مثابه جامعه‌ای «انگاشته» زاده فرایندی سیاسی‌ست که در آن گروهی از مردم، صرف نظر از تفاوت‌ها و تکثر داخلی‌شان، به درکی از حق تعیین سرنوشت جمعی برای استمرار بقای خود می‌رسند.

نکته‌هایی درباره تفکر چپ کرد‌ هراس ایرانی

چند نکته مهم در این بازتعریف مفهوم دولت-ملت وجود دارد که درک آنها برای شکل گیری هرگونه پروژه رادیکال و «واقع گرایانه‌» چپ در وضعیت کنونی ایران و خاورمیانه ضروری است. و با اینکه بیان این نکات توضیح واضحات به نظر می‌رسد، این مهم هنوز در تصورات سیاسی اکثریت اپوزیسیون داخلی و خارجی ایران محلی از اعراب ندارد. این نکات ناظر به بُعد منطقه‌ای و بین‌المللی جنبش‌های ملی، ماهیت سیاسی و نه “هویت‌گرایانه” این جنبش‌ها، حق تعیین سرنوشت ملت‌ها، و رابطه جنبش‌های ملت‌های تحت‌ ستم با جنبش‌های طبقاتی و جنبش‌های مبارزه برای برابری جنسیتی هستند.

نخست اینکه بازتولید دوگانه‌ی شرق-غرب مدار جنگ سرد، که حتی در دوران خود جنگ سرد هم دینامیسم سیاست جهانی و منطقه‌ای را به درستی تبیین نمی کرد، به هیچ عنوان نشان دهنده‌ی واقعیت مرزبندی‌ها و سلسله مراتب تفکیک سرکوب/مقاومت موجود در جهان مدرن نیست. بازتولید چنین دوگانه‌ای به عنوان شاه‌بیت سیاست‌های چپ و مترقی ناگزیر به بازتولید و استمرار دولت‌های استبدادی و ذهنیت‌های نژادپرستانه‌ای کمک می‌کند که از ظواهر «ضدامپریالیستی» خود برای استتار استعمار ملت‌های در انقیادِ خویش استفاده کرده بدون آنکه به زیربناهای مادی بازتولید سرمایه‌داری جهانی و گرایش‌های امپریالیستی آن صدمه جدی وارد کنند. در بعضی موارد رویکردهای این دسته از دولت‌ها حتی زمینه بسط نفوذ و رسوخ سیاسی-اقتصادی افزون‌تر دولت‌های امپریالیستی در منطقه را فراهم کرده است.

دوم، نه پیگیری حقوق ملی از سوی به اصطلاح اقلیتها مساله‌ای صرفاً هویتی است، و نه وجه هویتی مفهوم ملت در ترکیب «دولت-ملت» مدرن پدیداری صرفا سکولار است. شکل‌گیری هویت ملی و جوامع انگاشته به عنوان «برساخت‌هایی» (constructions) سیاسی-اجتماعی زاده شکل‌دهی به همان شکاف‌های هویتی است که دولت-ملت را ملزم به انکار آنها، به قصد بقا و استمرار ساختار تک‌بنی خود می‌کند. بنابراین، “مساله‌ی کرد” به همان اندازه مساله‌ای‌ست سیاسی که «ملی‌گرایی» برای دولت-ملت پرستان مساله‌ای‌ هویتی است. انکار این مساله و امنیتی-هویتی پنداشتن مساله‌ی به اصطلاح‌ اقلیتها (به جای سیاسی دانستن آن) چیزی جز استفاده از ادبیات تاریخ‌زدایی‌شده دولت‌های سرکوبگر نیست – و نشانه‌ی تصرف ناخودآگاه به اصطلاح اپوزیسیون ایرانی با هنجارهای دولت-ملتی که داعیه انتقاد از آن را دارند.

سوم، روند تاریخی تشکیل دولت-ملت مدرن در غیاب روابط اجتماعی سرمایه‌داری و در سطح‌ داخلی کشورهای به لحاظ زبانی و فرهنگی متکث مانند ایران، الزاما موجد تولید جوامع انگاشته متداخل و متضاد درون این کشورهاست. اما این وضعیت به قشر مرکز نشین فارس-شیعه مدار حقی برتر برای تعریف حدود آزادی و بسط سلطه‌ی خود نمی‌دهد، به ویژه اگر حاشیه‌نشینان جغرافیای سیاسی این حیطه ایده اجتماع سیاسی مطلوب خویش‌ را مستقل از تصورات و ایدئولوژی دولت-ملت تک‌بُنی حاکم ساخته باشند. همانطور که تصورات پدرسالارانه‌ای که زنان را ملک مردان و تن آنان را ضمیمه‌ای بر تنِ شوهر یا پدر می‌خواند بر واقعیت خودآگاهی زن به عنوان یک انسان و حق آزادی و استقلالش سرپوش نخواهد گذاشت، در توصیف مبارزه‌ی اقلیتی که هویت‌اش را پس از یک قرن سرکوب و استثمار سیستماتیک از نو ساخته – و تنی مستقل برای خود اندیشیده، حتی اگر کماکان خودآگاهی‌اش انکار شده باشد – می‌بایست از لفظ “آزادی” استفاده کرد؛ آزادی اندیشیدن برای خود و احقاقِ حق حیات آزادانه خود. به همان سیاقی که انکار حق زنان در اندیشیدن برای خود و تعیین سرنوشت خود جدا از خواست شوهر یا پدر، به دلیل ترس از خطر فروپاشی نهاد خانواده، موضعی زن‌ستیزانه و سکسیستی است، هرگونه انکارِ حق حیات آزادانه ملل و بی‌توجهی به بنیان‌های نژادی دولت-ملت تک بنی ایران به دلیل هراس از تغییر چنین دولت-ملتی حاکی از نگاهی‌ استعماری و نژاد‌پرستانه است.

چهارم، صحبت از این آزادی الزاماً به مفهوم تبلیغ استقلال‌طلبی نیست. این برداشت نیز زاده‌ی ذهن مرکزگرا و دولت‌محوری‌ست که درک سیاسی‌اش از استقلال‌ با «مرز» آغاز می شود و به پایان می‌رسد. بنابراین پرسش اصلی این است که آیا دولت-ملت موجود ایرانی حاضر است آزادی ملت‌های ساکن ایران در تعیین سرنوشت خود را به رسمیت بشناسد؟ جلوگیری از تعین یافتن این حق در اشکال جدایی و استقلال‌طلبانه‌اش نیازمند پذیرفتن مفهوم متکثری از ملت، جامعه‌ی سیاسی، و تمرکززدایی از دولت است. اما تا آنجایی که نظامی مبتنی بر چنین مفهومی به لحاظ اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در تضاد کامل با واقعیت نظام سیاسی موجود ایران است، احقاق این امر تنها بر بنیان شکل‌گیری سوژه ی سیاسی جدیدی با درک متفاوتی از آزادی قابل تصور است. واکنش‌های اپوزیسیون به سخنان من گواهی بود به عدم تمایل ایشان به چنین تغییری در رویکرد سیاسی‌شان. و تا زمانی که چنین درک و تمایلی وجود نداشته باشد، چنین جریاناتی در جایگاهی نیستند که به گرایش‌های استقلال طلبانه از سوی به اصطلاح اقلیت‌ها خرده‌ بگیرند. این منطق مرکزگرا راهی به جز مطالبه تشکیل دولت ملی، برای رسیدن به حداقل‌های تضمین بقای خود، پیش پای اقلیت‌های ملی نمی‌گذارد.

پنجم، علیرغم تمایل برخی فعالین چپ به پذیرفتن این واقعیت، دوگانه ی شرق-غرب توضیح دهنده و توجیه‌کننده‌ی پیچیدگی‌های نظام سرکوب‌گر و سلطه‌جوی کنونی (که از تفاوت های نژادی-قومی-ملی تغذیه می کند) نیست. در عمل هم به خاطر شرایطی که جریان‌های رادیکال و اقلیت‌ها در آن دوست و هم‌پیمان قابل اطمینانی ندارند، تنها فرصت­های پیش رو برای این جریان‌ها استفاده از شکاف‌های نظم سیاسی و ژئوپولیتیک موجود است. گزاره‌ی استفاده احتمالی نیروهای سیاسی کردستان از خلا قدرت در ایران در صورت حمله‌ی آمریکا – احتمالی که دولت مرکزی را آشفته کرده است – فاقد هرگونه جانبداری از حمله نظامی آمریکا به ایران است. این صرفا بیان مصداق یک واقعیت و اصل اساسی در مناسبات قدرت و حیات سیاسی‌ست که نیروهای سیاسی عملگرا از چپ تا راست به آن واقف‌اند. به عنوان مثال، تحولات انقلاب فرانسه، روسیه یا چین بدون استفاده از رقابت‌ها و منازعات ژئوپلیتیک مختص زمانه‌شان به ثمر نمی‌رسیدند. تقریبا تمامی جنبش‌های آزادی‌بخش‌ ملی جهان، از جمله فلسطین، از این قبیل رقابت‌ها و تضادهای ژئوپلیتیک بهره می‌گیرند. در جامعه‌ی کردستان هم مانند جامعه‌ی ایران، طیف وسیعی از موافقان و مخالفان حمله ی نظامی آمریکا وجود دارند، اما نوع و مختصات پیش‌بینی‌های اینان برای استفاده از چنین خلا قدرتی کاملا متفاوت است. بنابراین اگر اپوزیسیون ایران می‌خواهد از احتمال وقوع چنین وضعیتی جلوگیری کند بهتر است به سمت تغییر درک سیاسی خود از مساله‌ی ملت، مفهوم آزادی و حق ملیت‌های ایرانی در تعیین سرنوشت خود حرکت کند. در غیر این صورت، به سیاق نکته‌ی پیشین، حق انتقاد از اقلیت‌های ملی برای استفاده از خلا قدرت احتمالی را پیشاپیش از خود سلب کرده است.

ششم، مساله ملی کرد، و مساله ملت‌ها در ایران به طور کلی‌تر، از مبارزه و ساختار طبقاتی، و نیز سلسله مراتب جنسیتی، جنسی و مبارزه علیه آنها جدایی ناپذیر است. تمامی اجتماعات سیاسی “انگاشته” هستند. آنچه “ملت” مدرن (به مثابه یک اجتماع انگاشته) را از اشکال پیشین هویت جمعی متمایز می‌کند شکل سیاسی ابراز حاکمیت آن است که مبتنی بر حق حاکمیت مدرن (sovereignty) است. امری که به نوبه خود مبتنی بر توسعه نظام‌مند روابط‌ سرمایه‌داری – به طور معین روند به اصطلاح “انباشت اولیه سرمایه” (Primitive Accumulation of Capital) – است. همانطور که اشاره شد، دولت-ملت ایران همانند تمامی دولت-ملت‌های متاخر نه برخاسته از توسعه روابط سرمایه‌داری در سطح‌ داخلی بلکه در مقابله با گرایش‌های استعماری سرمایه‌داریِ خارجی تشکیل شد. بنابراین، همانا این دولت-ملت مدرن آغاز کننده و پیش‌برنده اصلیِ انباشت اولیه (اصلاحات ارضی) و توسعه سرمایه‌داری در ایران بود. دولت-ملتی که هویتش مبتنی بر تحمیل همسان‌سازانه و خشونت‌بار یک زبان و فرهنگِ خاص (فارسی-تشیع) بر زبان‌ها و فرهنگ‌های دیگر بود. به این ترتیب، جغرافیای سیاسی ساختار طبقاتی سرمایه‌داری در ایران، و نیز مولفه‌های جمعیتی طبقات کارگر و زحمتکش و سرمایه‌دار و فرادست متاثر از، و منعکس‌کننده، توازن قوای نابرابر سیاسی بین هویت ملی غالب و هویت‌هایِ جمعی مغلوب است. و حاصل این امر مرکزی فربه و قوی و حاشیه‌‌هایی نحیف و مکتوم بوده است. در واقع، دسترسی به مناصب سیاسی مهم و تعیین کننده، که در یک اقتصاد سیاسی رانت‌مدار شرط لازم برای برخورداری از امکانات انباشت و دسترسی به منابع ثروت است، کاملا متاثر از فاصله افراد و گروه‌های از هسته سیاسی-فرهنگی-ایدئولوژیک دولت-ملت‌ موجود است. این امر به شکلی اجتناب ناپذیر ملت‌های غیر فارس و غیر شیعه را همواره در موقعیتی مادون قرار می‌دهد. به علاوه، این شرایط ترکیب جمعیتی طبقات فرودست و تحت استثمار را به شکل نامتوازنی به ضرر غیر فارسها و غیر شیعیان شکل می‌دهد. بی‌دلیل نیست که جغرافیای اقتصاد سیاسی توسعه‌نیافتگی و محرومیت منطبق بر جغرافیای هویتهایِ جمعیِ به حاشیه رانده شده است.

با این تفاصیل، واضح‌ است که یک استراتژی سیاسی چپ رادیکال-دموکراتیک محور، که صرفا حول “مبارزه طبقاتی” تبیین شده، امکان تولید یک پروژه هژمونیک سیاسی با چشم‌اندازی مطلوب را نخواهد داشت. در این راستا، برابری ملت‌ها و جنسیت‌ها باید از تبیین سنتی آن به مثابه “مقصد” نهایی جنبش ‌سوسیالیستی جدا گشته و به امر فوری و پراتیک سیاسی امروز این جنبش‌ بدل شود.

Source: https://www.rojavastrategy.com/

UN Confirms Iran Enriching Uranium in Excess of Nuclear Deal Limit

 

WASHINGTON — The United Nations’ atomic energy agency has confirmed Iran has surpassed the uranium enrichment limits spelled out in the 2015 nuclear deal.

A sign marks the building of the International Atomic Energy Agency, IAEA, in Vienna, Austria, March 5, 2013.

The International Atomic Energy Agency said its inspectors verified Monday that Iran has surpassed the 3.67% enrichment limit set in the accord, aimed at restraining Tehran’s ability to develop nuclear weapons in return for sanctions relief.

It did not specify by how much Iran exceeded the limit, but the Associated Press quotes a spokesman for Iran’s Atomic Energy Organization on Monday as saying Tehran had enriched uranium to “around 4.5%” purity.

Iran earlier said it could enrich uranium to 20% as it backs away from its commitments under the nuclear deal.

Uranium enriched to 5% is sufficient to produce fuel for nuclear power plants, but still far below the 90% needed for building a nuclear weapon.

 FILE - President Hassan Rouhani listens to explanations of  nuclear achievements in Tehran, Iran, April 9, 2018. Iran has broken the limit set on its stockpile of low-enriched uranium by the 2015 nuclear deal, and will raise its enrichment of uranium.
FILE – President Hassan Rouhani listens as he is being updated on Iran’s nuclear achievements, in Tehran, Iran, April 9, 2018.

U.S. President Donald Trump withdrew the United States from the nuclear deal last year and imposed tough sanctions on Iran.

Tehran has already pulled out of parts of the agreement and is threatening to move further and further away from it unless the remaining parties — Britain, China, France, Germany, and Russia — provide economic relief from the crippling U.S. sanctions.

WATCH: US warns Iran

 

‘Extremely concerned’

The European Union said it was “extremely concerned” about Tehran’s action.

“We strongly urge Iran to stop and reverse all activities that are inconsistent with the commitments” it had made under the international agreement, the EU said in Brussels.

Russia said it is concerned about Iranian action. But Kremlin spokesman Dmitry Peskov said it had warned that Trump’s withdrawal from the pact would have negative consequences for global security.

Trump has warned Iran that it “better be careful.”

National Security Adviser John Bolton added Monday that the U.S. “will continue to increase the pressure on the Iranian regime until it abandons its nuclear weapons program and ends its violent activities across the Middle East, including conducting and supporting terrorism around the world.”

Tehran long has insisted that its nuclear program is only for peaceful purposes.

Iran’s leverage

Columbia University researcher Richard Nephew, who was part of a U.S. team negotiating with Iran under Trump’s predecessor Barack Obama, said Tehran’s latest breaking of a nuclear deal commitment does not mean it is racing toward developing a nuclear weapon.

“What Iran is doing is going to shorten the timeline [for nuclear weapon development] by a measure of days, and in time, a measure of weeks,” Nephew told VOA Persian in a Monday interview. “But Iran still is a year away from being able to produce a nuclear weapon and will [remain so] for some time to come.”

But retired U.S. Marine Corps Lieutenant Colonel Dakota Wood, a senior defense researcher at the conservative Heritage Foundation in Washington, said Iran’s latest moves demonstrate the viability of its perceived nuclear weapons program.

“Because [Iran] didn’t have to dismantle any of its infrastructures under the [2015] deal, it can quickly continue exceeding the [low-enriched uranium] quantity limit of 300 kilograms and then further enrich [to higher purity],” Wood said in a separate VOA Persian interview Monday. “So going to 4.5% purity, being on a track to 20% and then ultimately to 90% if they decide to go down that path, really reveals the organic, inherent capabilities [Iran] has in its nuclear program.”

Both Wood and Nephew said they believe Iran is using its breaches of the nuclear deal as leverage to win diplomatic concessions from the West.

 

 

Source: https://www.voanews.com/middle-east/un-confirms-iran-enriching-uranium-excess-nuclear-deal-limit#

 

%d bloggers like this: